اعوذ بالله من الشیطان الرجیم
بسم الله الرحمن الرحیم
اَلْحَمْدُ وَ الثَّناءُ للهِ رَبِّ العالَمین وَ الصّلوة وَ السّلام علي خَيرَخَلقه و اشرف بَريّته محمد ابن عبدالله صلي الله عليه و آله و سلم و علي اهل بيته الطيّبين الطاهرين سِیَّما بقیة اللهِ فی الارضین و لَعْنَةُ اللَهِ عَلَي أعْدآئِهِمْ أجْمَعينَ إلَي يَوْمِ الدّين.
سفارش به تقوا
( اُوصیَکُم عِبادَالله وَ نَفسیِ بِتَقوَی الله) .
در ابتدای خطبه اول، خودم را و شما مؤمنین را به تقوای الهی سفارش میکنم.
شما مؤمنین و مؤمنات را به تقوا و پرهیزگاری دعوت میکنم و قبل از شما، خودم را به پروا و تقوای ذات اقدس الهی دعوت میکنم.
در خطبه اول، محضر شما خوبان، در مورد جهنم صحبت میکردیم. موضوع بحث این بود که از جهنم چه خبر؟
چند جلسهای در این زمینه با شما صحبت کردیم. جهنم را تعریف کردیم که اصلاً جهنم یعنی چه؟ آمدیم راز آفرینش جهنم را گفتیم. گفتیم مگر خداوند کینهدوز و انتقامجوست که جهنمی درست کند و انسانها را یکییکی بگیرد و در آنجا بیندازد؟
در این زمینه دو، سه جلسه با شما صحبت کردیم.امروز میخواهم نامهای جهنم در قرآن را برای شما بیان کنم.
در قرآن برای جهنم چند نام آمده است. چرا این نامها را آورده است؟ برای چه؟
در قرآن گاهی قرآن از جهنم با نام «سَقَر» یاد میکند. گاهی نام «حُطَمَه»، گاهی «هاویه»، گاهی «جحیم»، گاهی «سعیر» و گاهی «لَظی» را برای جهنم به کار میبرد.
چرا برای جهنم چندین اسم آورده شده است؟
خداوند عالم که نمیخواسته کتابش را پر کند یا برای یک معنا، بیدلیل چندین اسم بیاورد. هر اسمی یک معنا و یک مفهوم دارد.
خداوند عالم با هر اسمی، بخشی از ماهیت و چیستی جهنم را معرفی میکند.
مثلاً اگر بخواهید کسی را توصیف کنید، میگویید قدبلند است، تنومند است، قامت رشیدی دارد. هر کدام از این تعبیرها بخشی از یک مفهوم را میرساند.
خداوند برای جهنم نیز نامهایی قرار داده است که هر کدام بخشی از حقیقت و ماهیت آن را بیان میکند.
امروز میخواهم درباره یکی از این نامها، یعنی «سَقَر» صحبت کنم.
"سَقَر" چهار بار در قرآن کریم آمده است.
در سوره مبارکه مدثر، آیات ۲۶ تا ۳۰، میفرماید:
"سَأُصْلِیهِ سَقَرَ وَمَا أَدْرَاکَ مَا سَقَرُ لَا تُبْقِی وَلَا تَذَرُ لَوَّاحَةٌ لِّلْبَشَرِ عَلَیْهَا تِسْعَةَ عَشَرَ"
خداوند میفرماید: بهزودی او را در «سَقَر» وارد میکنم. و تو چه میدانی سَقَر چیست؟ نه چیزی را باقی میگذارد و نه رها میکند؛ پوست انسانها را دگرگون و سوزان میکند و بر آن نوزده مأمور و فرشته گماشته شدهاند.
این آیات درباره چه کسی است؟
درباره یکی از سران مشرکان، «ولید بن مغیره» است؛ کسی که از مخالفان سرسخت پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله بود.
ولید بن مغیره از اشراف قریش بود. نفوذ داشت، نزد مشرکان جایگاه داشت و از مخالفان سرسخت پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله بود.
او و امثال او چقدر پیامبر را اذیت میکردند و چقدر پیامبر را مسخره میکردند.
حتی برای ترور پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله نقشه میکشیدند و دیگران را برای آزار ایشان تحریک میکردند.
گاهی در یک کار، یک نفر باعث است، یک نفر بانی است. یکی پول دارد، یکی نفوذ دارد، یکی آبرو دارد و دیگری توانایی دیگری دارد. در نهایت، کار را دستهجمعی پیش میبرند و هرکدام بخشی از کار دیگری را تکمیل میکنند.
این افراد یک جریان و گروه برای اذیت پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله بودند.
ولید بن مغیره از اشراف قریش بود و هم نفوذ داشت و هم نزد مشرکان محبوبیت داشت. او از مخالفان سرسخت پیامبر در مکه بود.
او پیامبر را مسخره میکرد و تلاش میکرد به مردم بگوید پیامبر ساحر است و آنچه میآورد معجزه نیست، بلکه جادوگری است.
اما خداوند درباره او میفرماید: "سَأُصْلِیهِ سَقَرَ" من او را وارد سَقَر میکنم.
یعنی خداوند درباره کسی که اینگونه در برابر پیامبر خدا ایستاد، از «سَقَر» سخن میگوید.
معنای سَقَر
اما «سَقَر» یعنی چه؟
سَقَر از مادهای است که مفهوم دگرگونشدن، ذوبشدن و تغییر بر اثر حرارت و آتش را میرساند.مثلاً وقتی چیزی زیر گرمای شدید خورشید قرار میگیرد و حرارت باعث تغییر، ذوبشدن یا دگرگونی آن میشود، از این تعبیر استفاده میشود.
اگر چیزی زیر آفتاب شدید قرار بگیرد، پلاستیک آن تغییر کند، رنگ آن عوض شود و بر اثر گرما دگرگون شود، این مفهوم در معنای «سَقَر» قابل توجه است.
در زبان عربی تعبیر «سَقَرَتْهُ الشَّمْسُ» به معنای آن است که خورشید او را تحت تأثیر حرارت خود قرار داد و دگرگون کرد.
بنابراین، وقتی قرآن از «سَقَر» سخن میگوید، میخواهد بخشی از حقیقت جهنم را برای ما بیان کند؛ جایی که حرارت و آتش آن، انسان را دگرگون میکند.
قرآن میفرماید: "لَوَّاحَةٌ لِّلْبَشَرِ"یعنی آتشی که پوست انسانها را دگرگون وسوزان میکند.
در روایات نیز درباره سَقَر مطالبی بیان شده است.
از امام صادق علیهالسلام، از صادق آل محمد صلیاللهعلیهوآله، نقل شده است که سَقَر جایگاه متکبران است.این تعبیر نشان میدهد که جهنم و آتش آن، حقیقتی زنده و دارای آثار و ویژگیهای خاص خود است.در روایات آمده است که جهنم زنده است و میبیند و نفس میکشد.
پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله و اهلبیت علیهمالسلام نیز درباره شدت عذاب جهنم هشدار دادهاند.قرآن در سوره مبارکه مدثر درباره کسانی که با پیامبر خدا درافتادند، او را مسخره کردند و در برابر حق و معجزات الهی ایستادند، میفرماید: "سَأُصْلِیهِ سَقَرَ"
او را وارد سَقَر میکنم.
این تعبیر میتواند یک آیه و یک جمله بسیار مهم برای فهمیدن چیستی و ماهیت جهنم باشد.
نام «سَقَر» در سوره مبارکه قمر، آیه ۴۸ نیز آمده است:
"یَوْمَ یُسْحَبُونَ فِی النَّارِ عَلَىٰ وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ"
روزی که کافران به صورتهایشان در آتش کشیده میشوند و به آنان گفته میشود:
بچشید عذاب و سوزندگی سَقَر را.
خداوند متعال با این تعبیر، شدت عذاب و سوزندگی جهنم را به ما گوشزد میکند.
برادران و خواهران مؤمن!
ما باید از جهنم و عذاب الهی به خدا پناه ببریم و در عین حال، به رحمت خداوند، به پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله و به اهلبیت عصمت و طهارت علیهمالسلام امید داشته باشیم.
خدایا! به حق محمد و آل محمد، ما را از جهنم و عذابهای آن نجات عنایت بفرما.
خدایا! ما به اعمال خودمان امید چندانی نداریم، اما به اباعبدالله الحسین علیهالسلام و به اهلبیت علیهمالسلام و به پیامبر خدا صلیاللهعلیهوآله امید داریم.
به حق اهلبیت علیهمالسلام، همه مؤمنین و محبین و شیعیان امیرالمؤمنین علیهالسلام را از گرفتاریهای دنیا و آخرت نجات عنایت بفرما.
عاقبت ما و فرزندانمان را ختم به خیر بفرما.
خدایا! به حق محمد و آل محمد، مرضای اسلام را لباس عافیت بپوشان.
آبروداران را حفظ بفرما و قرض قرضداران را ادا بفرما.
خدایا! امام را، شهدا را، رهبر شهید را، گذشتگان، مؤمنین و مؤمنات و پدران و مادران ما را مورد رحمت و مغفرت خود قرار بده و همه را بر سر سفره پیامبر خدا صلیاللهعلیهوآله مهمان بفرما.
خدایا! این انقلاب و این نظام و رهبری معظم انقلاب، سپاه قهرمان، ارتش قهرمان و نیروی انتظامی و همه نیروهای حاضر در میدان را حفظ بفرما و بر دشمنانشان پیروز بگردان.
خدایا! به حق محمد و آل محمد، وضعیت اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، دینی و نظامی کشور ما را حفظ و تقویت بفرما.
لذت نماز، دعا، عبادت و بندگی را به همه ما عنایت بفرما.
بسمالله الرحمن الرحیم
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ یَلِدْ وَلَمْ یُولَدْ وَلَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُوًا أَحَدٌ.
اعوذ بالله من الشیطان الرجیم
بسم الله الرحمن الرحیم
اللهم صل و سلم علی علی امیرالمومنین و فاطمه الزهرا سید العالمین و ائمه المسلمین الحسن المجتبی، علی بن الحسین، السجاد و محمدصادق، موسی بن جعفر الکاظم و علی بن موسی رضا مرتضی، محمد بن علی الجواد و علی بن محمد الهادی، حسن بن علی العسری والخلف القائم مهدی.
اللهم عجل لولیک الفرج
در ابتدای خطبه دوم یکی از وظایف خطیب جمعه سفارش به تقواست،
برادران و خواهران مؤمن!
شعر میتواند یک فضای خاصی را ایجاد کند، میتواند تبلیغی برای جبهه حق انجام بدهد و به جبهه باطل ضربه بزند.
انشاءالله خداوند عالم، مرحوم آهنگران را حفظ و رحمت کند و همه کسانی را که در این مسیر زحمت کشیدند، مورد رحمت خود قرار دهد.
من یادم میآید زمانی که کلاس دوم یا سوم ابتدایی بودم، با مادرم از این قسمت عبور میکردیم. آن زمان اینجا هنوز به این شکل نبود و بعدها خیابان شد و مردم در اینجا ساختوساز کردند.
ما از همین مسیر میآمدیم و با نوای «ای لشکر صاحب زمان» و اشعار دوران دفاع مقدس، فضای خاصی ایجاد میشد.خداوند والده ما را رحمت کند و انشاءالله ایشان را بر سر سفره پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله مهمان کند.
من امروز هر وقت از این در وارد میشوم و از کنار مزار شهدا عبور میکنم تا برای نماز جمعه بیایم، ناخودآگاه خاطرات کودکی در ذهنم زنده میشود. ببینید، اینها در ضمیر ناخودآگاه انسان باقی میماند.
همراه با همین اشعار و نوای آهنگران، خاطرات آن روزها برای انسان زنده میشود.
خدا رحمت کند مرحوم شهریار را. گاهی یک شاعر شعر مینویسد، گاهی یک نویسنده متن مینویسد و گاهی یک فیلم ساخته میشود، اما همه اینها میتوانند در روح و ذهن انسان تأثیرگذار باشند.
از این مسائل که بگذریم، محضر شریف شما میخواهم یک نکته را عرض کنم.
جنگ با ایران؛ از میدان نظامی تا میدان اقتصادی و رسانهای
آقایان! آمریکا چارهای ندارد جز اینکه شیوه رویارویی خود با ایران را تغییر دهد.
این به معنای آن نیست که آمریکا دیگر جنگ نمیکند یا نباید مراقب آن باشیم. نه؛ باید هوشیار باشیم و مراقب دشمن باشیم اما نباید از دشمن هراس داشته باشیم.
ما از آنها نمیترسیم. ما در طول سالهای گذشته در برابر آنها ایستادهایم و در مواردی پاسخ دادهایم.
امروز نیز دشمن باید بداند که ملت ایران ملتی نیست که با تهدید و فشار کنار برود.
آمریکا بعد از سالها تجربه جنگافروزی مستقیم در غرب آسیا و منطقه، به این نتیجه رسیده است که ادامه رویارویی نظامی تمامعیار با ایران برایش پرهزینه است.
این مسئله را باید در کنار تحولات منطقه دید.
آمریکا تلاش میکند هزینههای مستقیم نظامی خود را کاهش دهد و بخشی از فشار را به حوزههای اقتصادی، تحریم، فشار سیاسی و فشار دیپلماتیک منتقل کند.
همین امروز نیز تحریمهای شدیدی علیه ایران اعمال میشود و کشورها و مجموعههایی را که با ایران همکاری میکنند، تحت فشار قرار میدهند.
در چنین فضایی، ما چه باید بکنیم؟
به نظر میرسد جمهوری اسلامی ایران باید یک راهبرد ترکیبی داشته باشد:اول، در حوزه نظامی، باید قدرت بازدارندگی خود را حفظ و در برابر تجاوز، پاسخ دقیق و متناسب بدهد.
دوم، در کنار راهبرد نظامی، باید راهبرد اقتصادی داشته باشیم.
مردم را نباید نگران کرد.نباید شرایطی ایجاد شود که مردم دچار اضطراب و استرس شوند و احساس کنند هر لحظه ممکن است تمام اندوختهها و ذخایرشان از بین برود.
گرانیهای افسارگسیخته و نوسانات اقتصادی، مردم را نگران میکند و این مسئله باید جدی گرفته شود.
ما باید در کنار پاسخ نظامی دقیق و قاطع، راهبرد اقتصادی و همچنین راهبرد دیپلماتیک داشته باشیم.
باید هزینه جنگ و فشار را برای دشمن افزایش دهیم تا دشمن احساس نکند که میتواند بدون هزینه به ملت ایران فشار وارد کند.
جنگ رسانهای و روایت پیروزی
آقایان! یک نکته بسیار مهم دیگر، مسئله «روایت» است.
دشمن از شکستهای خود نیز میتواند روایت پیروزی بسازد.
این مسئله بسیار مهم است و باید در جنگ رسانهای به آن توجه کنیم.
یادتان هست که در جریان درگیریها، حملاتی صورت گرفت و هواپیماهای دشمن وارد منطقه شدند و مورد اصابت قرار گرفتند اما ببینید چگونه یک حادثه میتواند در رسانههای دشمن به شکل دیگری روایت شود.
چند روز قبل، شبکه آمریکایی CBS در برنامه معروف «۶۰ دقیقه» با یکی از خلبانانی که در جریان عملیات سقوط کرده بود و نجات پیدا کرده بود، مصاحبه کرد.
بعد از آن، روزنامه انگلیسی «گاردین» به این نحوه روایت توجه کرد و درباره شیوه بازنمایی این حادثه مطالبی منتشر کرد.
اینجا مسئله مهم، فقط خود حادثه نیست؛ بلکه نحوه روایت حادثه است.
تکنیک اول: تغییر قاب
یکی از تکنیکهای رسانهای، «تغییر قاب» است.یعنی حادثه از «سرنگونی» به «نجات» تبدیل میشود.
به جای اینکه مخاطب بپرسد:چرا این هواپیما وارد منطقه شد؟چرا عملیات انجام شد؟
چرا مورد اصابت قرار گرفت؟و چرا خلبان سقوط کرد؟
ذهن مخاطب را به سمت این موضوع میبرند که:خلبان چگونه نجات پیدا کرد؟
چه اتفاقی برای او افتاد؟چه کسی او را نجات داد؟
در نتیجه، اصل حادثه یعنی ورود نیروی نظامی به منطقه و مورد اصابت قرار گرفتن، به حاشیه میرود.
تکنیک دوم: قهرمانسازی با جزئیات عاطفی
تکنیک دوم، «قهرمانسازی از طریق جزئیات عاطفی» است.
خلبان را میآورند و درباره سرعت برخورد هواپیما با زمین، شکستگی استخوانها، جراحتهای صورت، لحظات ترسناک سقوط و دعاهای او صحبت میکنند.
این جزئیات عاطفی، احساسات مخاطب را تحریک میکند.
مخاطب میگوید:چه سقوط سختی داشته!چه جراحاتی برداشته!چگونه نجات پیدا کرده است!
این همان چیزی است که رسانه میخواهد.
یعنی مخاطب به جای اینکه بگوید:این هواپیما چرا وارد خاک و منطقه ما شد و چرا مورد اصابت قرار گرفت؟
به داستان شخصی خلبان و نجات او توجه کند.
تکنیک سوم: انحصار منبع و روایت یکطرفه
اگر رسانه فقط از یک طرف ماجرا روایت کند، مخاطب فقط یک تصویر از حادثه دریافت میکند.
در چنین شرایطی، اگر هیچ صدای دیگری درباره اصل حادثه شنیده نشود، مخاطب ممکن است همان روایت را واقعیت کامل تصور کند.
این مسئله در جنگ رسانهای بسیار مهم است.
تکنیک چهارم: تبدیل رسانه به بخشی از عملیات سیاسی
تکنیک چهارم این است که رسانه تبدیل به بخشی از عملیات سیاسی شود.
با تصاویر گزینشی، اخبار گزینشی و انتخاب بخشهای خاصی از یک حادثه، یک روایت مشخص ساخته میشود.
این همان چیزی است که ما باید مراقب آن باشیم.امروز اخبار در دست همه مردم است. همین خبرها به دست بچههای من و شما هم میرسد.بنابراین باید سواد رسانهای داشته باشیم.
نباید هر خبری را که دیدیم، بدون بررسی و بدون شناخت تکنیکهای رسانهای، بپذیریم.
ملت ایران و روایت مقاومت
برادران و خواهران!شما بیش از ۲۰۰ شب پرافتخار در میدان بودید.
ملت با وجود همه مشکلات و گرفتاریها، همچنان از نظام حمایت کرده، خون داده، جان داده و در برابر فشارها ایستاده است.
این بخش از واقعیت نیز باید دیده و روایت شود.نباید اجازه دهیم دشمن تمام تصویر را خودش بسازد.از یک طرف، مشکلات اقتصادی و گرانیها وجود دارد و باید مسئولان برای آن چارهاندیشی کنند؛ اما از طرف دیگر، نباید مقاومت، ایستادگی و دستاوردهای ملت ایران نیز نادیده گرفته شود.
شما مردانه ایستادید.شما یکتنه و شجاعانه ایستادید.
این ایستادگی و مقاومت مردم نباید از روایت عمومی حذف شود.از طرف دیگر، مسئله علم و دانش نیز بسیار مهم است.دانشگاه و دانشجو باید مورد توجه قرار بگیرد.
اگر دانشجویی، پژوهشگری یا متخصصی در کشور ما در زمینههای علمی و دفاعی فعالیت میکند، دشمن نیز به دنبال شناسایی و ضربه زدن به آن است.
این نشان میدهد که علم و دانش تا چه اندازه در معادلات امروز اهمیت دارد.دشمن برای دستیابی به دانش و فناوری هزینه میکند و برای جلوگیری از پیشرفت علمی ملتها نیز تلاش میکند بنابراین باید از دانشجویان، دانشگاهیان، پژوهشگران و نخبگان کشور حمایت کنیم.
پاسخ به تجاوز
اگر دشمن حملهای انجام دهد، ملت ایران باید بداند که نیروهای مسلح کشور توان پاسخگویی دارند.
در مواردی که تجاوز صورت گرفته، ارتش و سپاه با سرعت و قدرت پاسخ دادهاند.
این موارد نیز باید درست و دقیق روایت شود.
ما نباید اجازه دهیم دشمن فقط روایت خودش را به مردم و جهان ارائه کند.
جنگ فقط جنگ موشک و هواپیما نیست.امروز جنگ، جنگ روایتها نیز هست.جنگ رسانهای است.جنگ اقتصادی است.جنگ روانی است.
و در این میدان، سواد رسانهای و هوشیاری مردم اهمیت بسیار زیادی دارد.
برادران و خواهران!ملت ایران با وجود همه مشکلات، ایستاده است.جوانان ما ایستادهاند.مردم ما ایستادهاندو این ایستادگی باید درست روایت شود.
خدایا! به محمد و آل محمد، اعمال و تلاشهای ما را قبول بفرما.
خدایا! ملت ایران را حفظ بفرما.
خدایا! جوانان، دانشجویان، دانشگاهیان و نیروهای مدافع کشور را حفظ بفرما.
خدایا! دشمنان این ملت را از رسیدن به اهدافشان ناکام بفرما.
خدایا! امنیت، عزت، استقلال و سربلندی کشور ما را حفظ بفرما.
اعوذبالله من الشیطان الرجیم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
قُل هُوَٱللَّهُ أَحَدٌ ﴿۱﴾ٱللَّهُ ٱلصَّمَدُ ﴿۲﴾لَم يَلِدوَلَم يُولَد﴿3﴾وَلَم يَكُن لَّهُۥ كُفُوًا أَحَدُ﴿4﴾
ر.ق