خطبه اوّل نماز جمعه شهرستان میاندورود به امامت حجتالاسلام والمسلمین غفّاری
۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ به مناسبت سالروز میلاد امام رضا علیهالسلام
----------------------------------
الحمدلله ربّ العالمین، نحمده و نستعینه و نستغفره، و نصلّی و نسلّم على سیدنا و نبینا أبیالقاسم محمّد و على آله الطیبین الطاهرین المعصومین، لا سیّما بقیّةالله فی الأرضین.
اوصیکم عبادالله و نفسی بتقوی الله؛ فإنّ التقوی حصنٌ حصین، و حرزٌ متین، و سببُ كلّ خیر.
برادران و خواهران مؤمن؛درآستانه میلاد نورانی هشتمین امام هدایت، حضرت علیبن موسیالرضا علیهالسلام قرار داریم؛ امامی که نهفقط بهعنوان عالم آلمحمد (ص)، بلکه بهعنوان معلم بزرگ توحید و ولایت، گنجینهای پایانناپذیر از معارف ناب الهی را برای ما بر جای گذاشته است.
یکی از مهمترین ابواب معارف رضوی، مسئله نعمت و حقیقت شکر است.
امام رضا علیهالسلام در روایات متعدد، شکر را نه یک ذکر زبانی، نه یک حالت احساسی، بلکه یک *سلوک توحیدی* معرفی میکند؛ مسیری برای دیدن خداوند در متن زندگی و حرکتکردن در مسیر هدف خلقت.
۱. حقیقت شکر از نگاه امام رضا (ع)
شکر سه مرحله دارد:
۱. دیدن نعمت
انسان تا نعمت را نببیند، شکر نمیکند. قرآن میفرماید:
«وَ إِن تَعُدّوا نعمةَ اللهِ لا تُحصُوها» نعمتها بیشمارند؛ نعمت حیات، آب، هوا، ایمان، امنیت، سلامت، آرامش، محبت. غفلت، مردم را نسبت به نعمتها کور میکند؛ گاهی تا گرفتار نشویم، نعمت را نمیبینیم.
عالمی میگفت: سود ما از نعمتها، تنها وقتی است که *به آن توجه کنیم*؛ وگرنه نعمت بیتوجّه مانند چراغ خاموش است.
داستان بهلول و هارون الرشید نمونهای برای بیداری است. بهلول گفت: ای هارون! با آن همه قدرت، اگر در بیابان از تشنگی در حال مرگ باشی، چقدر میدهی تا یک جرعه آب پیدا کنی؟ گفت نصف حکومت را. دوباره پرسید: اگر همان آب بخواهد از بدنت خارج شود و مشکل پیدا کنی، چقدر میدهی؟ گفت: نصف دیگر حکومت را.
پس انسان مالک چه چیز است؟
آب سادهای که هر روز مینوشیم، برابر با همه حکومت دنیاست!
۲. نسبت ندادن نعمتها به خود
قرآن میفرماید:
«وَ ما بِكُم مِن نعمةٍ فَمِنَ اللَّه»
یعنی هیچ نعمتی از ما نیست؛ ما فقط گیرندهایم.
قارون گفت: «این ثروت را با علم خودم بهدست آوردم». غرور، او را نابود کرد.
اگر کسی عبادات خود را نیز به خود نسبت دهد، دچار شرک خفی میشود.
کسی که چهل سال نماز شب خوانده و آخرش میگوید «من اهل تهجّدم»، در واقع عبادت را به خود نسبت داده است؛ در حالی که همهچیز از اوست. اهل معرفت میگویند:
هرچه عبادت بیشتر، احساس بدهکاری انسان بیشتر.
۳. نسبت ندادن نعمت به دیگران
در عین قدردانی از بندگان خدا، نباید آنان را صاحب نعمت بدانیم.
امام صادق(ع) فرمودند: «کسی که بگوید اگر فلانی نبود، هلاک میشدم، مشرک است.»
اما اگر بگوید: «خداوند به وسیله فلانی مرا نجات داد»، این درست است.
پس توحید یعنی دیدن واسطهها، ولی نادیدن استقلال آنها.
در دعا میخوانیم:
«یا مُسبّبَ الأسبابِ مِن غیر سبب»
یعنی خداست که سببساز واقعی است.
۲. هدف نعمتها از نگاه امام رضا (ع)
امام رضا(ع) میفرمایند: خداوند هر نعمتی را برای هدفی خاص عطا کرده است:
چشم برای دیدن آیات خدا، گوش برای شنیدن ندای حق، مال برای کمک و خدمت، قدرت و موقعیت برای اصلاح جامعه، و عمر برای رشد و بندگی.
پس شکر یعنی استفاده درست از نعمت در مسیری که خدا گفته است.
۳. شکر موجب دریافت نعمتهای بالاتر میشود
اگر انسان اهل شکر شود، خداوند گنجهای پنهان غیب را بر او میگشاید:
«لَئِن شَكَرْتُمْ لَأَزیدَنَّكُمْ»
افزایش نعمت فقط بیشتر شدن مال نیست؛ معرفت، آرامش، نورانیت، توفیق عبادت، بصیرت، ازدیاد رزق، و گشایشهای معنوی… همه در سایه شکر است.
۴. کدام نعمت، بزرگترین نعمت است؟
امام رضا علیهالسلام در حدیثی فرمودند:
«در دنیا نعمت حقیقی وجود ندارد.»
وقتی از حضرت پرسیدند پس آیه «ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ یوْمَئذٍ عن النَّعیم» چیست؟
فرمودند:
«وَلَكِنَّ النَّعِیمَ حُبُّنَا أَهْلَ الْبَیتِ وَ مُوَالاتُنَا»
نعمت حقیقی، محبت و ولایت ما اهلبیت است.
چرا ولایت بزرگترین نعمت است؟
زیرا:
- امام، چراغ هدایت است.
- امام، نور دیدن حقیقت است.
- امام، صراط مستقیم است.
- امام، بابالله و دروازه توحید است.
- امام، واسطهی فیض الهی است.
- بدون امام، شناخت خدا ممکن نیست.
اگر انسان از امام جدا شود، در وادی کوری قرار میگیرد؛ راهها را گم میکند؛ توحیدش بیاثر میشود.
از همینجاست که امام رضا(ع) در حدیث سلسله الذهب فرمودند:
کلمه لا اله الا الله حصن من است؛ هرکه داخل حصن شود، ایمن است.
سپس فرمودند:
اما به شرطها؛ و من از شرطهای آن هستم.
یعنی ولایت، شرط اصلی توحید است.
۵. شکر واقعی چیست؟
شکر واقعی یعنی «عبودیت»؛ عبودیت یعنی «از خدا گرفتن و برای خدا خرج کردن»؛ و این مسیر فقط از راه امام و ولایت ممکن است.
پس اگر نعمت ولایت شکر شود، همه نعمتها شکر شده است؛
و اگر ولایت کفران شود، همه نعمتها کفران شده است.
۶. شکر نعمت ولایت در روزگار ما
امروز شکر نعمت ولایت یعنی:
- یکی با جانش در خط امام حرکت کند،
- یکی با مالش،
- یکی با زبان و قلمش،
- یکی با حضور مؤمنانهاش در میدانها،
- یکی با بصیرت و روشنگری،
- یکی با خدمت به مردم،
- یکی با دفاع از ارزشها.
هرکس به اندازه توان خود باید در مسیر امام حرکت کند؛
این همان شکر نعمت بزرگ ولایت است؛ نعمتی که عزت دنیا و آخرت ما در گرو آن است.
اللهم اجعلنا من الشاکرین لنعمت ولایت محمد و آل محمد، و لا تجعلنا من الغافلین.
والسلام علیکم و رحمةالله و برکاته.
خطبه دوم نماز جمعه شهرستان میاندورود به امامت حجتالاسلام والمسلمین غفّاری
۴ اردیبهشت ۱۴۰۵
----------------------------------
بسمالله الرحمن الرحیم
الحمدُ للهِ ربِّ العالمین، نحمده و نستعینه و نستغفره، و نصلّی و نُسلّم على حبیب قلوبنا أبوالقاسم محمّد و على آله الطاهرین، سیّما بقیةالله فی الأرضین.
اوصیکم عبادالله و نفسی بتقوى الله؛ فإنّ التقوى ملاكُ الكرامة و سرّ الفلاح.
برادران و خواهران مؤمن؛
موضوع نخست خطبه امروز، فرایند نصرت الهی و سنت پیروزی مؤمنان در سوره مبارکه فتح است؛ سورهای که رهبر فقید و شهید انقلاب، ملت را به تلاوت آن برای تحقق پیروزی و گشایش دعوت فرمودند.
۱. سنت الهی پیروزی مؤمنان در سوره فتح
خداوند در آغاز سوره میفرماید:
«إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِینًا».
این آیه نوید «فتح مبین» است؛ فتحی که در صدر اسلام گرچه در ظاهر تأخیری و همراه رنج و موانع بود، اما در باطن، زمینهساز بزرگترین پیروزیهای امت اسلامی شد. خداوند در ادامه این سوره، چهار موهبت بزرگ فتح را بیان میکند:
مغفرت
اتمام نعمت (که در روایات به نعمت ولایت تفسیر شده است)
هدایت به صراط مستقیم
نصرتی عزیز و شکستناپذیر
همانگونه که امت صدر اسلام با عبور از سختیها به این مواهب رسید، ملت مؤمن و پایدار نیز هرگاه مسیر ولایت، ایمان، استقامت و پاکسازی ضعفها و کاستیها را ادامه دهد، مشمول همین چهار موهبت الهی میگردد.
امروز نیز سنتهای خدا تغییر نکرده است.
فتح قریب، فتح مبین و فتح مطلق—این سه مرحله فتوحات قرآنی—برای هر ملتی که در مسیر حق پایداری کند جاری است.
پیروزی نهایی وعدهای است الهی، اما نیازمند ایمان، بصیرت و مجاهدت.
۲. امیدآفرینی و مدیریت هیجانات اجتماعی
در شرایط دشوار و فشارهای بیرونی، جامعه بیش از هر چیز محتاج امید، انگیزه و آرامش فعال است.
قرآن مکرر هشدار میدهد که ترس و اندوه، ابزار دشمنان برای تضعیف روحیه مؤمنان است.
در چنین شرایطی باید زمینههای واقعی امید را برای مردم روایت کرد؛
از جمله:
توانمندیهای چشمگیر در بخشهای مختلف کشور
حضور مردمی، همراهی اجتماعی و پایمردی جوانان
وعده قطعی نصرت الهی و نمونههای محسوس آن در سالهای گذشته
تجربههای موفق همدلی و مقاومت ملّت در بزنگاهها
از سوی دیگر، رنج مردم باید درست تبیین شود؛
نه به عنوان سختی بیثمر، بلکه بهعنوان مبارزهای شرافتمندانه برای زندگی با عزت، استقلال و آیندهای روشن.
۳. مواجهه با جنگ ادراکی و رسانهای
یکی از مهمترین توصیههای رهبر معظم انقلاب، مراقبت از «گوشها» در برابر رسانههایی است که با نیت خصومت، تحریف، القاء یأس یا دوگانهسازی به میدان میآیند.
ایشان فرمودند که رسانههای دشمن خیرخواه ملت ایران نیستند؛
تجربه نیز بارها نشان داده است که هدف آنان ایجاد تردید، ترس، اختلاف و آشفتگی ادراک است.
در چنین میدان جنگ شناختی، لازم است:
یا مواجهه با این رسانهها ترک شود
یا اگر استفاده میشود، با سوءظن و هوشیاری بسیار باشد
هر خبری قبل از پذیرفته شدن، راستیآزمایی گردد
جامعه از شایعات ناامیدکننده محافظت شود
این توصیه، تنها یک هشدار اخلاقی نیست؛
بلکه یک دستور راهبردی برای حفظ امنیت روانی جامعه است.
۴. ضرورت بیاعتمادی به تهدیدها و جنگ روانی دشمنان
تجربه سالیان گذشته نشان داده است که جریانهای معاند، برای پیشبرد اهداف خود از جنگ روانی، ارعاب، دروغهای بزرگ و تکراری بهره میبرند.
غیرقابل اعتماد بودن قولها، تهدیدها و روایتهای آنان، مسئلهای تجربهشده و روشن است.
مهمترین راهبرد مؤمنانه در چنین شرایطی:
بیاعتنایی به هیاهو و لفاظیها
حفظ آرامش و واقعبینی
تکیه بر قدرت داخلی
تقویت بازدارندگی
و پرهیز از واکنشهای هیجانی
پیروزی در نبردهای امروز، بیش از هر چیز پیروزی بر جنگ ادراکی است.
۵. گرامیداشت روز شوراها
امروز همچنین روز شوراهاست؛
روز تکریم نهاد ارزشمندی که جلوهای از عقل جمعی، مشارکت مردمی و مدیریت محلی است.
از همه خدمتگزاران دلسوز مردم در شوراها، و نیز فعالانی که با خلوص نیت در اداره امور شهر و روستا تلاش میکنند، قدردانی میکنیم.
همچنین از عزیزانی که در این شهرستان با اخلاص مشغول خدمت هستند—از جمله عزیزانی که در زحمت آبادی، عمران و امور اجتماعی سهم دارند—تشکر میشود.
اللهم اجعلنا من أهل الإیمان و الثبات، و لا تجعلنا من الغافلین.
اللهم ارزقنا بصیرةً فی الدین و قوّةً فی الیقین و نصراً من عندک.
والسلام علیکم و رحمةالله و برکاته.