خطبه اول نماز جمعه میاندورود – ۱۲ دی ۱۴۰۴
امام جمعه: حضرت حجتالاسلام و المسلمین غفاری
بسماللهالرحمنالرحیم
ستایش مخصوص خداوندی است که انسان را آفرید و مسیر هدایت و کمال را در اختیار ما نهاد و درود و سلام بر پیامبر گرامی اسلام(ص) و خاندان مطهرش، بهویژه مولای ما امیرالمؤمنین علی(ع)، چراغ هدایت و خورشید فروغ معرفت در زندگی انسان.
امروز به مناسبت ولادت با سعادت امیرالمؤمنین علی(ع) و روز پدر، سخن درباره معرفت انسان کامل و الگوی الهی زندگی را آغاز میکنیم.
اگر در شب تاریک به آسمان نگاه کنیم، ماه را بزرگ و درخشانتر از همه ستارگان میبینیم، در حالی که میلیونها ستاره عظیم در فاصلههای بسیار دور قرار دارند و با نور ضعیف میسوسوزند. دلیل این اختلاف دید، فاصله است؛ ماه به ما نزدیک است و ستارگان دور.
همین حقیقت در شناخت انسان کامل نیز صادق است؛ هرچه به انسان کامل نزدیکتر باشیم، عظمت و نورانیت او را بهتر درک میکنیم و هرچه فاصلهمان بیشتر باشد، کوچک و شبیه خودمان به نظر میآید.
امیرالمؤمنین علی(ع) نمونهای کامل از چنین انسان والایی است. پیامبر اکرم(ص) فرمود: «یا علی! تو را جز خدا و من کسی نشناخته است!» و در همان دوران، کسانی حیرت میکردند که علی(ع) حق است یا معاویه! این نشان میدهد شناخت انسان کامل نیازمند قرب معرفتی و تحوّل شخصی است.
ما که شیعه علی(ع) هستیم، باید فاصله خود را با این آفتاب پرفروغ کم کنیم؛ با مطالعه زندگی و سخنان ایشان و بهکارگیری آموزههایشان در رفتار و گفتار. تنها در این صورت است که نورانیت ایشان در زندگی ما بازتاب خواهد یافت.
یک نمونه از شجاعت و وفاداری علی(ع) را میتوان در جنگ احد دید، زمانی که با طلحه بن ابیطلحه روبهرو شد. طلحه او را «قضیم» خطاب کرد؛ یعنی علی(ع) جسارت مقابله با او را داشت و هیچ کس دیگری جرأت این کار را نداشت. این نشان میدهد که علی(ع) در دفاع از پیامبر و اصول الهی، شجاع، حکیم و پیشرو بود.
اما شناخت انسان کامل تنها به شجاعت محدود نمیشود؛ معرفت و شناخت، پایه رفتار و تحوّل فردی است. امام علی(ع) در نهجالبلاغه نمونهای از برادری الهی و دیندار را معرفی کردهاند که دارای یازده صفت برجسته است؛ صفاتی که هر انسان جویای کمال و فضیلت باید به آنها توجه کند و در زندگی امروز خود پیاده کند:
1. کوچکی دنیا در نظر او و بزرگی خداوند: دنیا برای او کماهمیت بود و خداوند در نظرش بزرگ؛ این سبب میشود که حرص و طمع، حسادت و وابستگی به دنیا، از او دور شود. امروز بسیاری از مشکلات خانوادهها و جامعه ما ناشی از طمع و وابستگی به دنیا است؛ اگر انسان در زندگی شخصی و اجتماعی خود دنیا را کوچک و خدا را بزرگ بداند، بسیاری از مشکلات حل خواهد شد.
2. خارج بودن از سلطه شکم و شهوت: او از حاکمیت شهوات و زیادهخواهی خارج بود؛ آنچه نمییافت، طلب نمیکرد و آنچه داشت، به اندازه نیاز مصرف میکرد. این درس بزرگی برای سبک زندگی امروز ماست، جایی که زیادهخواهی و مصرف بیرویه باعث فشار اقتصادی و روحی شده است.
3. سکوت و گزینش سخن: بیشتر عمرش سکوت بود و هرگاه سخنی میگفت، شنونده را بهرهمند میساخت و عطش پرسشگری آنان را فرو مینشاند. در زندگی امروزی ما که سخن بیمورد و شایعهپراکنی زیاد است، این صفت ارزشمند و درسآموز است.
4. تواضع و قدرت در مواقع جدی: ظاهرش ضعیف و متواضع بود، اما در مواقع ضرورت و میدان جهاد، توان و شجاعت خود را آشکار میکرد و دشمن را درهم میکوبید. این ویژگی به ما یاد میدهد که در مقابل مشکلات و سختیها نباید ضعیف و سست شویم، بلکه با تدبیر و قدرت عمل کنیم.
5. پیروی از قانون و شریعت: پیش از حضور در محضر قاضی، دلیل اقامه نمیکرد و همواره تابع قانون بود؛ این ویژگی باعث آبرومندی و عدالت او بود. امروز نیز رعایت قانون و اخلاق، ستون امنیت و عدالت در جامعه ماست.
6. صبر و انصاف در قضاوت: هیچکس را پیش از شنیدن عذر، ملامت نمیکرد؛ شتاب در سرزنش را به دور میداشت و همواره انصاف را رعایت میکرد. این آموزه، درس مدیریت اختلافات در خانواده و جامعه است.
7. صبر در رنج و درد: از درد خود جز هنگام بهبود شکایت نمیکرد و آن را با صبر و شکر به خداوند عرضه میداشت؛ حکایتی که امام صادق(ع) میفرماید، صبر بر بیماری، مانند عبادت شصت سال است. در زندگی امروزی ما که با سختیهای اقتصادی، بیماری و فشارهای اجتماعی روبهرو هستیم، این صفت، الگوی اخلاقی و معنوی است.
8. وفاداری به برادری و رفاقت الهی: او همیشه برادران دیندار و یاران الهی خود را میستود و برای حمایت از آنان، در عمل پیشقدم بود. این نکته، درس وفاداری و حمایت از خانواده و جامعه است.
9. اخلاص در عمل: هر کاری را برای رضای خدا انجام میداد و نه برای دیده شدن یا تحسین مردم. این درس برای ماست که عمل ما نیز با اخلاص باشد و نه با تظاهر.
10. مدیریت خشم و کنترل احساسات: هیچگاه در هیجان و عصبانیت تصمیم نمیگرفت، بلکه با حکمت و تدبیر برخورد میکرد. این صفت، درس بزرگی برای مدیریت بحرانهای خانوادگی و اجتماعی است.
11. تقدیر الهی و پذیرش مشیت خدا: در تمامی سختیها و مشکلات، همواره تسلیم مشیت خدا بود و در برابر تقدیر الهی صبور. این صفت، رمز آرامش در زندگی انسان و جامعه است.
ولادت امیرالمؤمنین علی(ع) و روز پدر، فرصتی است برای تقویت معرفت و اتصال به انسانهای کامل. این روز ما را فرا میخواند تا فاصله خود را با ایشان کم کنیم؛ با مطالعه، عمل و تحوّل در رفتار و گفتار، و پیروی از آموزههای الهی ایشان.
یادمان باشد، پدران و رهبران الهی همانند نور در زندگی ما هستند؛ هرچه به آنان نزدیکتر شویم، عظمتشان را بهتر درک میکنیم و زندگی ما نیز متحول میشود.
خداوند ما را در مسیر شناخت انسان کامل، پیروی از اهل بیت و خدمت به مردم، ثابت قدم بدارد.
والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته
خطبه دوم نماز عبادی-سیاسی جمعه شهرستان میاندورود
امامت: حضرت حجتالاسلام والمسلمین غفاری – تاریخ: ۱۲ دی ۱۴۰۴
بسمالله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین و الصلاة و السلام علی سیدنا محمد و آله الطاهرین
برادران و خواهران مومن،
امروز خدا را شاکریم که فرصتی دوباره برای گردهمایی در پیشگاه او و بهرهگیری از برکات جمعه و ماه رجب نصیب ما شد. در این خطبه میخواهم درباره چند محور مهم با شما سخن بگویم؛ محورهایی که نه تنها مسیر زندگی فردی ما را شکل میدهند، بلکه سرنوشت اجتماعی و آینده کشور عزیزمان را نیز رقم میزنند.
۱. پیشرفتهای علمی و فناوری؛ گامهای بلند ایران در لبه علم و فناوری
اخیراً جمهوری اسلامی ایران با پرتاب همزمان سه ماهواره ایرانی به نامهای «پایا»، «ظفر» و «کوثر»، بار دیگر توانایی علمی و فناوری خود را به نمایش گذاشت. این مأموریت، از یکی از پایگاههای فضایی روسیه انجام شد و نقطه عطفی در توسعه فناوریهای کاربردی و علمی کشور به شمار میآید.
ماهواره «پایا» برای پایش محیط زیست و مدیریت منابع طبیعی طراحی شده است؛
ماهواره «ظفر» نسل ارتقایافته ماهوارههای دانشگاهی است که اهداف آموزشی و پژوهشی را دنبال میکند؛
ماهواره «کوثر» تمرکز بر جمعآوری دادههای کاربردی در حوزههای مختلف دارد.
این دستاوردها فقط افتخار ملی و علمی نیستند، بلکه پیامی روشن به جهانیان و دوست و دشمن دارند: ایران، با توان علمی خود، جایگاه خود را در جمع محدود قدرتهای فضایی تثبیت کرده است. اما مهمتر از آن، اثرات ملموس این فناوری برای مردم است:
مدیریت منابع آب و مقابله با بحران کمآبی؛
پایش فرونشست زمین و کاهش خسارات طبیعی؛
توسعه کشاورزی هوشمند و پایدار؛
تسهیل دسترسی ارتباطی برای مناطق دورافتاده و محروم.
با این حال، باید مراقب باشیم که اتحاد مقدس مردم که رهبر معظم انقلاب بارها بر آن تأکید کردهاند، خدشهدار نشود. فشارهای اقتصادی و نارضایتیهای عمومی، حتی اگر نتیجه سیاستهای کوتاهمدت باشد، میتواند همان مردم وفادار را از مسیر همراهی نظام دور کند.
مسائل اقتصادی همچون تورم، ناترازی بانکها و کسری بودجه ساختاری هستند و راهحل آن اصلاحات عمیق اقتصادی است، نه اقدامات مقطعی یا طرحهای فریبنده. ما نباید اجازه دهیم این مشکلات باعث تضعیف احساس تعلق و اتحاد ملی شود، چرا که این اتحاد، سپر اصلی ما در برابر فشارهای خارجی و دشمنان داخلی و خارجی است.
۲. جایگاه ارتباط با خدا در زندگی انسان
در این ایام پر برکت، به ویژه در آستانه ایام البیض ماه رجب و آیین اعتکاف، فرصتی استثنایی برای بازسازی ارتباط با خدا فراهم شده است. پیامبر اکرم(ص) و اهل بیت(ع) همواره عبادت و تقرب به خدا را محور زندگی خود قرار میدادند. آنها نشان دادند که زندگی بدون محور الهی، زندگیای نیمهتمام و ناپایدار است.
نماز و اعتکاف ما را یادآوری میکنند که خدا باید کانون اصلی زندگی ما باشد، نه اموال، مقام، یا حوادث روزمره. وقتی انسان این محور را فراموش کند، همه تلاشها و موفقیتهای ظاهری بیمعنا میشود. اهل بیت(ع) چراغ راه ما هستند و با پیروی از ایشان، میتوانیم استواری در برابر فتنهها و فشارهای فکری و روحی دشمن را تجربه کنیم.
۳. شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی؛ الگوی انسان ولایی در عصر غیبت
شهید بزرگوار حاج قاسم سلیمانی، الگویی کامل از انسان ولایی در دوران غیبت ارائه داد. ولایتمداری ایشان سه رکن داشت:
1. ارتباط فکری، عملی و عاطفی با ولیّ خدا؛ تحلیل، عمل و انتخاب مسیر با معیار ولیّ.
2. ارتباط و خدمت به مردم؛ همه مردم و حتی نیروهای مدافع حرم برای او عزیز بودند و او درد جامعه را با جان و دل حس میکرد.
3. جهاد و درگیری با دشمن؛ تا دشمن را از تحقق اهداف شوم خود باز دارد، از هیچ تلاشی فروگذار نمیکرد.
حاج قاسم نشان داد که انسان ولایی، هم با خدا و هم با مردم و هم با دشمن، ارتباط متعالی و هدفمند دارد. این الگویی است که ما نیز باید در زندگی فردی و اجتماعی خود آن را پیاده کنیم.
۴. وفات حضرت زینب کبری(س)؛ نمونه صبر و استواری در مسیر حق
مقام والای حضرت زینب کبری(س)، زمانی برجسته میشود که با ایمان همسر فرعون، جناب آسیه، مقایسه گردد. آسیه ایمان داشت و از شکنجه فرعون رنج میبرد؛ اما زینب کبری(س) مصائب بیشتری تجربه کرد:
از دست دادن برادران، فرزندان و نزدیکان؛
شهادت شهدای کربلا در برابر چشمانش؛
تحمل رنجها و فشارهای روحی و اجتماعی طاقتفرسا.
با این همه، حضرت زینب(س) در برابر خداوند نگفت «پروردگارا مرا نجات بده»، بلکه فرمود: «ما رأیت الا جمیلا» یعنی در همه سختیها، زیبایی و حکمت خدا را میدید و هر مصیبتی را فرصتی برای قرب الهی میدانست. این صبر و استقامت، درس زندگی برای ماست و نشان میدهد که مسیر حق، همواره با امتحان و تحمل همراه است، اما نتیجه آن، تعالی روح و قرب الهی است.
برادران و خواهران عزیز،
بیایید در این ایام، با درس گرفتن از:
پیشرفت علمی کشور و دستاوردهای فناوری، اتحاد ملی و اجتماعی، اعمال معنوی و اعتکاف، الگوهای ولایی و شجاعانه شهیدان، صبر و استقامت اهل بیت(ع)
مسیر زندگی خود را اصلاح کنیم، مراقب باشیم که فشارهای اقتصادی و اجتماعی ما را از مسیر خدا و ولیّ زمان غافل نکند و زندگی خود را بر محور الهی بنا کنیم.
الحمدلله رب العالمین و الصلاة و السلام علی سیدنا محمد و آله الطاهرین