عَن عَليِ بن الحُسَين زين العَابِدِينَ(ع):
«وَأَمّا حَقّ الْخَصْمِ الْمُدّعِي عَلَيْكَ فَإِنْ كَانَ مَا يَدّعِي عَلَيْكَ حَقّاً لَمْ تَنْفَسِخْ فِي حُجّتِهِ وَ لَمْ تَعْمَلْ فِي إِبْطَالِ دَعْوَتِهِ وَ كُنْتَ خَصْمَ نَفْسِكَ لَهُ وَ الْحَاكِمَ عَلَيْهَا وَ الشّاهِدَ لَهُ بِحَقّهِ دُونَ شَهَادَةِ الشّهُودِ فَإِنّ ذَلِكَ حَقّ اللّهِ عَلَيْكَ، وَإِنْ كَانَ مَا يَدّعِيهِ بَاطِلًا رَفَقْتَ بِهِ وَ رَوّعْتَهُ وَنَاشَدْتَهُ بِدِينِهِ وَ كَسَرْتَ حِدّتَهُ عَنْكَ بِذِكْرِ اللّهِ، وَأَلْقَيْتَ حَشْوَ الْكَلَامِ وَ لَغْطَهُ الّذِي لَا يَرُدّ عَنْكَ عَادِيَةَ عَدُوّكَ بَلْ تَبُوءُ بِإِثْمِهِ وَ بِهِ يَشْحَذُ عَلَيْكَ سَيْفَ عَدَاوَتِهِ لِأَنّ لَفْظَةَ السّوْءِ تَبْعَثُ الشّرّ وَ الْخَيْرُ مَقْمَعَةٌ لِلشّرّ وَ لا قُوّةَ إِلّا بِاللّهِ» رساله حقوق امام سجاد(ع)
"اما حق طرفى كه مدعى توست اين است كه اگر در آنچه ادعا مىكند او را بر تو حقى است دليلش را نشكنى و واخواهى او را باطل نسازى و به سود او با خود طرف شوى (كلاهت را قاضى كنى) و بر ضد خود حكم كنى و بىگواهى گواهان، خودت، گواه حق او باشى؛ زيرا اين حق خدا بر توست، و اگر آنچه ادعا مىكند باطل است با او نرمى كنى، و بيمش (از خدا) دهى و به دينش سوگند دهى (و بخواهى كه دين را مراعات كند) و با يادآورى از خدا تندى او را بكاهى و (خود) دست از پرگويى و نارواگويى بكشى (كه اين دو) دشمنت را از تو دور نسازد بلكه تو را به گناه او گرفتار سازد و تيغ دشمنىاش را بر تو تيز كند؛ چه نارواگويى شر به بار آرد و خوشگويى ريشه شر را براندازد. و لا قوة الا بالله (و نيرويى نيست جز به خداوند.)"
اوصيکُم يا عِبادَ الله وَ نَفسي بِتَقوَي الله.
خودم و همه شما نمازگزاران عزيز را دعوت مي کنم به رعايت تقواي الهي و دوري از محرمات.
اميرالمؤمنين(ع) درخطبه 183 درفرازي فرمودند که خداي متعال همه شما را به تقوا سفارش فرمود و حد أعلاي رضاي خود را دراين مسئله قرار داده است .
عالي ترين امري که خداي متعال ازانسانها طلب مي کند موضوع تقوا است.اي مومنين! ازآن خدايي که درجلوي نگاه اوهستيد آن خدايي که بر تمام جوانب بندگان آگاهي و تسلط دارد بترسيد و بدانيد تمام وجود شما دراختياراوست،اومالک بر شماست، پيام نمازجمعه تقوا است! نمازگزاران براي اين خود را به مصلي ميرسانند تا پيام ضروري اثرگزارنمازجمعه يعني تقوا را بشنوند.
ازجمله گروه هايي که در طول زندگي و به حکم ضرورت در برابر انسان قرار مي گيرند وعمر انسان را به خود مشغول مي کنند کساني هستند که با انسان تضاد منافع پيدا مي کنند که اين تضاد، سِيرِ عادي زندگي را مختل مي کند و انسان را از مُهِمّاتِ زندگي باز ميدارد./
براين أساس مي بينيم مکتب تربيتي اسلام از ابتدا طوري در تربيت انسان تلاش کرده است که روح زياده خواهي و چشم داشت به مالِ ديگران در آنها شکل نگيرد. ولي ازآنجا که إسارتِ بسياري از انسانها در بند طمع و زياده خواهي را نمي شود إنکار کرد آثار مخرّبي در روابط انسان با ديگران به بار مي آورد.غيراز توصيه ها و إرشاداتِ أخلاقي، راهکارهاي مؤثّر در حل منازعات و مشکلاتِ قهري زندگيِ إجتماعي نيز بايد وجود داشته باشد./
قضا دراسلام:
اگرمکتبي مدعيِ جامعيت باشد ولي در قِبالِ حوادث اجتماعي برنامه و قانون نداشته باشد، إدعايِ صِرف است! از اينجهت باب قضاوت درفقه اسلامي، خُصُومات و دعواهاي ديگران را عهده داراست و داراي جايگاه ويژه اي است. دراسلام يک نوع قضاوت ضامن سعادتِ قاضي است.
امام صادق(ع) ميفرمايند:
« القُضاةُ أربَعَةٌ: ثَلاثَةٌ فِي النّارِوواحِدٌ فِي الجَنَّةِ : رَجُلٌ قَضى بِجَورٍ وهُوَ يَعَلَمُ فَهُوَ فِي النّارِ، ورَجُلٌ قَضى بِجَورٍ وهُوَ لايَعلَمُ فَهُوَ فِي النّارِ، ورَجُلٌ قَضى بِالحَقِّ وهُوَ لايَعلَمُ فَهُو فِي النّارِ ورَجُلٌ قضى بِالحَقِّ و ُوَ يَعلَمُ فَهُوَ فِي الجَنَّةِ» اصول کافي،جلد7، صفحه407
" قاضيان چهار گروهند: سه گروه دوزخىاند و يك گروه بهشتى: مردى كه، دانسته، حكم ناحق مى دهد، دوزخى است. مردى كه ندانسته حكم ناحق دهد نيز دوزخى است. مردى كه ندانسته حكم حق دهد نيز دوزخى است، و مردى كه دانسته حكم به حق دهد، بهشتى است."
با توجه به روايت، ساختمان و بنيانِ أمرِ قضا و فصلِ خصومت در اسلام بر دو پايه صلاحيت و شايستگيِ قاضي و روش نتيجه حکم بنا شده است. صلاحيت و شايستگي قاضي ازجايگاه خاصي برخورداراست که أميرالمؤمنين(ع) به شُريحِ قاضي مي فرمايند:
«قَدْ جَلَسْتَ مَجْلِساً لا يَجْلِسُهُ الّا نَبيٌّ اَوْ وَصِيُّ نَبِيٍّ اوْ شَقي »
وسائل الشيعه ، ج18 ، ص7 - 6 ، كتاب القضاء باب 3 ، 2
"تو برمقام و منصبي قرار گرفته اي كه جز نبي يا وصي نبي و يا شقي كسي بر آن قرار نميگيرد!"
و شريح چون نبي يا وصي نبي نيست ، شقي بوده است كه بر مسند قضاوت نشسته است . شريح كسي است كه در حدود 50 - 60 سال منصب قضاوت را در كوفه عهده دار بود، واز آن آخوندهايي كه به واسطه تقرب به دستگاه معاويه حرفهايي زده و فتواهايي صادر كرده ،وبرخلاف حكومت اسلامي قيام كرده است!
حضرت اميرالمومنين(ع) دردوران حكومت خود هم نتوانست او را عزل كند! رجاله ها نگذاشتند و به عنوان اينكه شيخين او را نصب كرده اند و شما برخلاف آنان عمل نكنيد، او را برحكومت عدل آن حضرت تحميل كردند، منتها حضرت نميگذاشتند برخلاف قانون دادرسي كند.
رَوشهايي که قاضي بايد در صدور حکم به آنها واقف باشد بسيار مهم است! چون بعضي از دعاوي شخصي است برخي مربوط به حقوق عمومي و نقضِ آنها است و قاضي بايد به همه اين حوزه ها إحاطه کامل داشته باشد./ مثلا؛ دردعاوي، مدعي و منکر را چگونه شناسايي کند؟ مُدعي درچه شرايطي إدعايش پذيرفته مي شود؟ منکِر چگونه مي تواند از خود دفاع کند؟ حاکم در برخورد با متخاصمان بايد چه شيوه اي را بکاربگيرد؟! واقعا قضاوت کردن کار دشواريست!
ازاين جهت در فرمايش امام سجاد(ع) آمده است: کسي که در إدعاي خود صاحب حق است و راست مي گويد و ما هم مي دانيم که إدعاي او درست است، حقِ اين فرد آن است که إدعاي اورا إنکارنکنيم. واقعا عجيب است! حضرت ميفرمايد: عليه خود و منافع و أميالت بجنگ ولي به نفع مدعي ات کنار برو اگر مي داني که او درست مي گويد، ديگر از او شاهد نخواه! واقعا اگر مکتب تربيتي اسلام در جامعه ما پياده شود ديگر دعوا و نزاع معنا ندارد! امام(ع) ميخواهد بما بفهماند هنگام منازعه و دعوا حتي در پيش قاضي، درگفتار و عمل خودتان إنصاف داشته باشيد! از محدوده حقوق ديگران تجاوز نکنيد، روح رضا و تسليم در شما وجود داشته باشد.
أميرالمؤمنين(ع) ميفرمايند:
«الْإِنْصَافُ يَرْفَعُ الْخِلَافَ وَ يُوجِبُ الِائْتِلَاف»
تصنيف غررالحکم و دررالکلم ص394 ، ح9116
" انصاف، اختلافات را از بين مى برد و موجب الفت و همبستگى مى شود."
باز فرمود:
«مَن تَحَلَّى بِالأنصَافِ بَلَغَ مَرَاتِبَ الأشرَافِ» غرر الحكم ص394ح9111 .
" اگر کسي خود را به خُلق و خوي زيباي عدل و إنصاف زينت دهد به عالي ترين مرتبه شرافت وبزرگواري دست مي يابد".
اگرطرف دعوا راست مي گويد قبل از اينکه دادگاه به اجراي حکم بپردازد تو برعليه خودت حکم صادر کن، چون اگر بداني طرف مقابلت راستگوست و باز حاضر مي شوي که برعليه او حکم جاري کنند اين ظلم برعليه ديگران است و ظلم نيز اُفُقِ زندگي انسان را تاريک مي کند.
أميربيان علي(ع) فرمودند:
« أعجَلُ شَي ء صَرعَة اَلبغَيُ» غرر الحكم ص 456حديث 10430
" ازسريع ترين چيزهايي که انسان را به زمين مي زند ظلم و دشمني کردن است."
امروزه همت بعضي از افراد اين است که باطل را به جاي حق جلوه مي دهند! اساسا بعضي ها به اين جهت با قانون آشنا مي شوند که بهتربتوانند به حقوق ديگران تجاوز کنند!
بعد حضرت سجاد(ع) ميفرمايند:
وَإِنْ كَانَ مَا يَدّعِيهِ بَاطِلًا رَفَقْتَ بِهِ....اگر مدعي دروغ مي گويد يا واقعا خطا کرده است، قصد سوئي ندارد و دچارِتوهّم شده و يک ادعايي کرد، شما با رِفق و مدارا او را به اشتباهش آگاه کن. در روايتها تعابيري داريم که بطورعام رفق و مدارا با مردم رمز موفقيت است!
أميرالمؤمنين(ع) مي فرمايد:
« دَارِالنَّاسَ تَأْمَنْ غَوَائِلَهُمْ وَ تَسْلَمْ مِنْ مَكَايِدِهِم»
تصنيف غرر الحکم و دررالکلم ص445 ، ح10179
" با مردم مدارا كن، تا ازگزندهايشان درأمان باشى وازنيرنگهايشان سالم بمانى."
وباز حضرت فرمود:
« سَلامَةُ العَيشِ في المُداراِة.»
" سلامت زندگي در مدارا کردن است."
ازرسول اکرم(ص) روايت شده است که فرمودند:
« اِنَّ فِى الرِّفقِ الزّيادَةَ وَ البَرَكَةَ وَ مَن يُحرَمِ الرِّفقُ يُحرَمِ الخَيرَ؛»
وسائل الشيعة، ج 15/ص271/حديث 20486
" درمدارا، فزونى وبركت است وهركس ازمدارا محروم باشد ازخير، محروم شده است."
اما اگرمدعي يک انسان پست وزورگووظالم باشد وبا زبان خوش هم حاليش نميشود نبايد با اودرگيرشد وخود را اسيربرخورد با فردي لئيم کرد. درتعبيري ازأميرالمؤمنين(ع)بيان شده که فرمودند:
«مُنازَعَةُ السُّفَّلِ تَشِينُ السّادَةَ» تصنيف غررالحکم /ص482/حديث 11131
" كشمكش با فرومايگان، بزرگان را بد نام مى كند".
چون بحث وجدل کردن با افراد پَست،هم اعتباراجتماعي وهم متانت وآرامش انسان راازبين مي برد ودرآخرهم شبيه همان آدم پَست مي شود. وَنَاشَدْتَهُ بِدِينِهِ؛ بعد حضرت ميفرمايد: وقتي بين شما دعوا شد او را به دينش قسم بده،يعني به او يادآوري کن که تو انسان متدين و صاحبِ إعتقادي هستي! چون اگر دين را به يادش بياوري مي فهمد که بايد با ديگران إنصاف داشت ومواسات برقرارکرد بخاطراينکه بعضي از مواقع منافع دنيوي، أفراد را از دينشان غافل مي کند.
وَأَلْقَيْتَ حَشْوَالْكَلَامِ وَلَغْطَهُ الّذِي لَا يَرُدّعَنْكَ عَادِيَةَ عَدُوّكَ... سعي کن ازنارواگويي وزياده گويي پرواکني! اين کار، اوراازدشمني با توبازنمي دارد! امام صادق(ع)به نقل ازرسول اکرم(ص)مي فرمايند:
« إِياکُمْ وَجِدَالَ کُلِّ مَفْتُونٍ فَإِنَّ کُلَّ مَفْتُونٍ» بحارالانوار/ج 2/ص 131
" با کساني که گرفتارِفتنه ها شدهاند مجادله نکنيد چون آنها درفتنهها وآشوبها دچار کج رويها وانحرافات شدهاند ودست ازخيالات خود برنميدارند،آنها را واگذاريد تا با برهانهاي خود وارد آتش گردند". چون مجادله کردن با اينطورافراد هيچ تاثيري ندارد و اگرمسأله به محکمه کشيده شد زبانت را کنترل کن جون أثرهاي منفيِ زيادي دارد، بَلْ تَبُوءُ بِإِثْمِهِ؛ وقتي که بد زباني کردي توهم به گناه اوآلوده مي شوي! لِأَنّ لَفْظَةَ السّوْءِ تَبْعَثُ الشّرّ وَ الْخَيْرُ مَقْمَعَةٌ لِلشّرّ؛ بد زباني، فتنه انگيز و شرآفرين است اما حرف خوب، شر برأنداز است.!
ريشه بسياري از مفاسد، فتنه ها، خون ريزي ها، آبروريزي ها، قتل و غصب و غارتِ أموال به يک حرف زشت برمي گردد! اما زبانِ خير همه اينها را دفع مي کند! چه بهتر که تو به جاي بدزباني زبان به گفتار نيک بگشايي و با رِفق و مدارا رفتار کني و اگر چنين کردي بدان که موفق هستي./
خطبه دوم:
اوصيکُم يَاعِبادَالله وَنَفسي بِتَقوَي الله ونَظمَ اَمرکُم.
با درود وسلام بي پايان به روح ملکوتي معمارکبيرانقلاب اسلامي ايران، ودوفرزند گرانقدرش،جميع مؤمنين ومؤمنات، علما،صلحا،شهداي انقلاب،شهيدان 8 سال دفاع مقدس وعلي الخصوص74 شهيد خونين بال شهرکلاته خيج وبا آرزوي طول عمرباعزت همراه با صحت وسلامتي براي مقام عظماي ولايت دراين خطبه دوم،خودم وهمه شما را توصيه مي کنم به تقواي الهي ودوري ازمحرمات.
اهميت نماز جمعه دراسلام:
وقتي روايات مربوط به نمازجمعه را مرور مي کنيم مي بينيم که دربرخي از روايات، روايتهايي تکان دهنده وتعجب برانگيز وجود دارد وآن نشان مي دهد که اسلام اهميت زيادي به نمازجمعه مي دهد. امام صادق در روايتي فرمود: نحوه ورود شما به بهشت بستگي به نحوه ورود شما به نمازجمعه دارد! شما چگونه به نمازجمعه مي آييد؟ محکم و با صلابت؟ به صورت آهسته ؟ يا به سرعت به سمت نمازجمعه مي رويد؟ يا ازافرادي هستيد که دير به نمازجمعه مي آيند؟ به هرکيفيتي که به سمت نمازجمعه برويد به همان ميزان وارد بهشت مي شويد.
مناسبتهاي هفته:
اولا لازم ميدانم تشکرکنم از آحاد ملت شريف ايران اسلامي و مخصوصا مردم بصيروولايي شهرکلاته خيج که باحضورپُرشور ونشاطِ خودشان درپاي صندوقهاي رأي براي انتخاب نمايندگان دهمين دوره مجلس شوراي اسلامي و پنجمين دوره خبرگان رهبري مظهر قدرت وعظمت جمهوري اسلامي ايران را به نمايش گذاشتند. انشاءالله بعدِ اين انتخابات مجالسي پويا، فعال، انقلابي و ولايي داشته باشيم همانطوريکه قبلا نيزداشتيم و کانديداها نيزازاين به بعد، رقابت را به رفاقت تبديل کنند وخدمت صادقانه را جهت رفع مشکل مردم فهيم و ولايتمدارِ ايران اسلامي برخود فرض وتکليف بدانند وازجناحهاي سياسي ميخواهم به يکديگرطعنه نزنند. مردم با هوشياري، معتدلانِ هردوجناح را برگزيدند.
ازمناسبتهايي که گذشت:
هشتم اسفند سالروز تشکيل امور تربيتي بود، اسلام به تربيت تأکيد بسياري کرده است و نخستين معلم نيز بر پايه آيات شريف قرآن، خداوند متعال است و بر جامعه لازم است تا به معلم اهميت بسياري دهد؛ چرا که کساني که به ما آموزش ميدهند، حق بزرگي بر گردنمان ميگذارند. همچنين نهم اسفند ماه، سالروز تاسيس بنياد مستضعفان و جانبازان بود اين نهاد واقعا نهادي مقدس است که براي حمايت از جانبازان و ايثارگران تشکيل شده واز مسئولين ذيربط ميخواهم به اين قشرکه چشم و چراغ کشور هستند، توجه بيشتري کنند.
همچنين 14 إسفند سالروزتشکيل کميته امداد امام خميني(ره) را داريم. درآستانه عيد نوروزازمسئولين اين سازمان که محرومان و نيازمندان را فراموش نميکنند، قدرداني و تشکرميکنم. ولي اين کار فقط مخصوص کميته إمدادنيست هرکدام از شما بايد از حال و روزهمسايگانتان با خبرباشيد مبادا خداي ناکرده ايام عيد براي خود و خانواده و بچه ها تون براي خريد به بازاربرويد اما همسايه فرزندي داشته باشد ووالدينشان قدرت خريد نداشته باشند و درب را به روي بچشون باز نکنند که دست ديگر بچه را نبينند تا مبادا حسرت بخورد. خيلي از خانواده ها تو منزل مريض دارند و قدرت درمان ندارند تا چه برسد که شب عيد لباس بخرند! اگراين مسائل را بدانيم واقدامي نکنيم طبق گفته بزرگان کافريم! دراسلام براي برخي افراد بر گردن ديگران حقي قرار داده شده است که اسلام براين حق تاکيد کرده است، مثلا مستنمندانِ آبرومندي درجامعه وجود دارند که به علت حيا و بعضي از مشکلات نمي توانند رو به تکدي گري بياورند ولذا برمؤمنان است که به آنها انفاق کنند، موحدان و افراد خداشناس بايد توجه داشته باشند که ثروتي که در دستان آنها است تنها متعلق به خود آن ها نيست و افراد آبرومند نيازمند هم از اين ثروت سهمي دارند که بايد با انفاق سهم آنها پرداخت شود، البته آنچه که مهم است اين است که انفاق از اموال حلال صورت بگيرد تا مورد رضايت خداوند قرار گيرد. انشاءالله عزيزان با کميته امدادهمکاري بيشتري داشته باشند واين جشن باستاني را همه باهم به خوشي سپري کنند.
ازمناسبتها:
15اسفند ماه روز درختکاري را در پيش داريم. اهميت محيط زيست درزندگي مسلمانان بسيار زياد است و لازم است که مومنان از جنگلها ومنابع طبيعي به طورجِدّ محافظت کنند؛ چرا که هر درختي که قطع ميشود اثر آن را در زندگي مشاهده خواهيم کرد و هردرختي که کاشته شود، حسنهاي براي عامل آن ثبت ميشود.
ازمناسبتها:
آغاز ثبت نام حوزه هاي علميه هست که انشاءالله عزيزان اگر فرزندي دارند که علاقه به حوزه دارند براي امر دين و دنيا و براي رضاي خدا آنها را مفتخر به سربازي امام زمان(عج) بنمايند.
ازمناسبتها:
تحرکات أخيرشوراي همکاري خليج فارس به سرگردگي عربستان سعودي درمنطقه باعث تنش و ازبين رفتنِ خودِ عربستان خواهدشد.
شوراي همکاري خليج فارس روز چهارشنبه گذشته درادامه اقدامات خصمانه عليه محور مقاومت در بيانيه اي حزب الله را يک سازمان تروريستي خواند و ميخواهد قوانين مبارزه با تروريسم را براي حزب الله اجرا کند!عربستان با حملات سياسي به لبنان به دنبال بحران آفريني دراين کشوراست! درحالي که حملات به وقفه آل سعود به مردم بي دفاع يمن ادامه دارد و اين همه انسانها را دارد قتل عام مي کند وازطرفي اسرائيل با سکوت مرگبارِأعرابِ منطقه و حمايتهاي شيطان بزرگ يعني آمريکا مردم مظلوم فلسطين را آواره کرد و روز به روز بر ساخت شهرک هاي صهيونيست نشين تأکيد دارد واکثر کشورهاي عربي حوزه خليج فارس شريک جنايت رژيم کودکُش و تروريسم بالذّاتِ اسرائيل که مثل گرگ درنده در حال تهاجم به مسلمين هستند شدند لب به إعتراض باز نمي کنند ولي نيروي حزب الله که افتخار جهان اسلام درمقابله با بدخواهان و تروريستها قرار گرفته را سازمان ترويستي ميخواند!! اين شيوه اصيلِ کفارومنافقان ومشرکان است و به همين سبب شروع به توطئهچيني عليه نيروي مقامت حزب الله کردند و حتي آنها را تروريسم خطاب کردند. اين نبرد، نبرد شکست خوردهاي براي سعوديها خواهد بود، آنها تمام امکانات خود را عليه حزب الله به کار گرفتهاند، معنايش چيست؟ اين نشان ميدهد که آنها دراوج ورشکستگي قرار دارند و حزب الله موفقيتهاي بزرگي را کسب کرده است. اين نبرد، نبرد پيروزمندانهاي براي مقاومت است اگر خداوند بخواهد،زيرا نيروهاي مؤمن حزب الله برحق است وخداوند با آنها است و وعده قطعي پروردگار اين است که ظالم بايد نابود شود و مظلوم به پيروزي برسد، انشاءالله./
درپايان،إرتحال عالم جليل القدر آيت الله واعظ طبسي(ره) نماينده ولي فقيه دراستانهاي خراسان و توليت آستان قدس رضوي(ع) را بمحضر مبارک امام عصر، مقام معظم رهبري و شما عزيزان تسليت و تعزيت عرض مي نمايم.