خطبه اول
گذشت و احسان
نقل است برخی از عرب های بیابان نشین که فطرت پاک تری برخوردار بوده اند به محضر پیامبر اسلام رسیدن در روایت است که یکی از آنها به محضر پیامبر رسید پرسید حساب قیامت در دست چه کسی هست!؟
معلوم هست که برایش خیلی مهم بود که در قیامت حساب و کتاب در اختیار کیست؟
اگر حساب به دست کسی سخت گیر باشد کار خیلی مشکل میشود اما اگر به دست بزرگ و کریمی می باشد خیال انسان راحت هست پیامبر در پاسخ فرمودست خداوند متعال :این عرب با شنیدن این پاسخ بسیار خوشحال شد و گفت به خدای کعبه که نجات پیدا کردم پیامبر فرمود: اگر کسی میخواهد به یک بهشتی نگاه کند و این اعرابی نگاه کند این شخص اهل بهشت است حسن ظنش درست شد امیدش به خدا محکم شد به او گفته شد چرا به خدا اینقدر خوشحال شدی گفت:زیرا کریم هنگامی که قدرت پیدا کند می بخشد اگر خداوند حساب بندگانش را به خودشان واگذار میکرد باید راه جهنم را پیش گیرند و بروند اما اگر بدست خود خدا باشد می بخشد.چون خداوند خودش امر کرده که ببخشیم ممکن نیست که خودش نبخشد .امام سجاد (ع) در پایان دعایی ابو حمزه ثمالی می فرمایند:
خدايا تو خود در قرآن فرمودى كه از كسی كه به ما ستم روا داشته گذشت كنيم، و ما بر خود ستم ورزيديم، پس از ما درگذر، كه حضرتت به گذشت از ما، شايسته تر از ماست، و هم فرمان دادى كه فقيرى را دست خالى از در خانه هايمان نرانيم، و من اكنون به گدايى از تو به درگاهت آمدم، پس مرا جز با روا شدن حاجتم باز نگردان و نيز به نيكى درباره بردگانمان امر فرمودى، و هم اينك ما بردگان توييم، پس ما را از آتش دوزخ برهان، اى پناهگاهم به وقت غم و اندوه، اى فريادرس به هنگام سختى، به تو پناه آوردم، و از تو فريادرسى خواستم، و جز به تو پناه نمی آورم و جز از تو درخواست گشايش نمی كنم، پس به فريادم رس و گشايشى در كارم قرار ده، اى كه اسير را آزاد می كنى، و از گناه فراوان می گذرى، از من عمل اندك را بپذير، و از گناه بسيارم درگذر، همانا تو مهربان وآمرزنده .
خدايا ايمانى از تو می خواهم كه دلم با آن همراه شود و باور صادقانه اى كه بدانم هرگز چيزى به من نمی رسد، مگر آنچه كه تو برايم ثبت كردی و مرا از زندگى به آنچه كه نصيبم فرمودى خشنود بدار، اى مهربان ترين مهربانان .