امیرالمومنین علی (ع) می فرماید:
لا يَغلِبَنَّ عَلَيكَ سوءُ الظَّنِّ ؛ فَإِنَّهُ لا يَدَعُ بَينَكَ و بَينَ خَليلٍ صُلحا
امیرالمومنین علی(ع) در وصیت خویش به امام مجتبی(ع) میفرماید: «سوء ظن و بدگمانی بر تو چیره نگردد که میان تو و هیچ رفیقی جای صلح و صفا باقی نمی گذارد».
در این فراز از سخن، حضرت علی(ع) ما را با یکی از آفات معاشرت، به نام سوء ظن، آشنا و از پیامدهای سوء و ناخوشایند آن برحذر میدارند. شاید بتوان گفت که سوء ظن بزرگترین آفت دوستی، همسایگی، رفاقت، برادری، همکاری و هر شکل از اشکال معاشرت است. اگر سوء ظن در جامعه رخنه کند آن را از پای بست ویران میکند و ریشههای آن را میسوزاند. بی تردید آفت زدایی از پیکره جامعه از لازم ترین کارهاست که یکایک اعضای اجتماع باید مسئولیت خود را در قبال آن انجام دهند تا هم خود و هم جامعه را مصونیت بخشند.
ذیل موضوع سوء ظن در آیات و روایات مباحث اساسی فراوانی مطرح شده است. در قرآن کریم سوء ظن یکی از صفات اخلاقی مذموم به شمار آمده و صریحاً مورد نهی واقع شده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ»(حجرات: 12). در این آیه از سوء ظن به عنوان اثم و گناه بزرگ یاد شده است. همین طور روایات بسیار زیادی در این زمینه بیان شده است که همگی آنها سوء ظن را یک معصیت میشمارند. بنابراین جای هیچ شکی نیست که سوء ظن از جمله صفات مذموم است و اسلام چنین حالت روحی و ویژگی اخلاقی را نمی پذیرد.
سوء ظن اقسامى دارد كه بعضى پسنديده و برخى ناپسند است:
1. سوءظن به خدا، چنانكه در حديث مىخوانيم: كسى كه از ترس خرج ومخارج زندگى ازدواج نمىكند، در حقيقت به خدا سوء ظن دارد؛ گويا خيال مىكند اگر تنها باشد خدا قادر است رزق او را بدهد، ولى اگر همسر داشته باشد، خدا قدرت ندارد. اين سوءظن، مورد نهى است.
2. سوء ظن به مردم، كه در اين آيه از آن نهى شده است.
3. سوء ظن به خود، كه مورد ستايش است. زيرا انسان نبايد به خود حسن ظن داشته باشد و همه كارهاى خود را بىعيب بپندارد. حضرت على عليه السلام در برشمردن صفات متّقين در خطبه همام مىفرمايد: يكى از كمالات افراد باتقوا آن است كه نسبت به خودشان سوء ظن دارند.
آرى، افرادى كه خود را بىعيب مىدانند، در حقيقت نور علم و ايمانشان كم است و با نور كم، انسان چيزى نمىبيند. اگر شما با يك چراغ قوّه وارد سالنى بزرگ شويد، جز اشياى بزرگ چيزى را نمىبينيد، ولى اگر با نور قوى مانند پرژكتور وارد سالن شديد، حتّى اگر چوب كبريت يا سنجاقى در سالن باشد مىتوانيد آن را ببينيد.
افرادى كه نور ايمانشان كم است، جز گناهان بزرگ چيزى به نظرشان نمىآيد و لذا گاهى مىگويند: ما كه كسى را نكشتهايم! از ديوار خانهاى كه بالا نرفتهايم! و گناه را تنها اين قبيل كارها مىپندارند، امّا اگر نور ايمان زياد باشد، تمام لغزشهاى ريز خود را نيز مىبينند و به درگاه خدا ناله و استغفار مىكنند.
اگر كسى نسبت به خود خوشبين شد، هرگز ترقّى نمىكند. او مثل كسى است كه دائماً به پشت سر خود و به راههاى طى شده نگاه مىكند و به آن مغرور مىشود، ولى اگر به جلو نگاه كند و راههاى نرفته را ببيند، خواهد دانست كه نرفتهها چند برابر راههاى رفته است!
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله در ماه پربرکت ذیالحجه قرار داریم؛ ماهی که یادآور فضیلتهای بیشمار اهلبیت عصمت و طهارت علیهمالسلام و بهویژه مولای متقیان، حضرت امیرالمؤمنین علی علیهالسلام است.
از واقعهی «سدالابواب» گرفته تا روز عرفه، عید قربان، عید غدیر و نزول سورهی مبارکهی «هل أتی»، همه و همه دلالت بر عظمت، فضیلت و جایگاه والای امیرالمؤمنین و اهلبیت علیهمالسلام دارد.
انشاءالله اعمال حجاج بیتالله الحرام که خداوند متعال توفیق زیارت خانهی خود و مدینهی منوره را نصیب آنان فرموده، مورد قبول درگاه الهی قرار گیرد و خداوند به همهی ما نیز توفیق زیارت خانهی خدا و حرم نورانی پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله را عنایت فرماید.
صلواتی بر محمد و آل محمد.
عید غدیر خم، به تعبیر پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله، «عیدالله الاکبر» است؛ عیدی بزرگ و باشکوه در کنار عید فطر و عید قربان. پیامبر اکرم در واقعهی غدیر خم، طبق فرمان الهی، تأکید فرمودند که این پیام را حاضر به غایب و پدران به فرزندان منتقل کنند. این تأکید نشان میدهد که غدیر تنها یک مناسبت تاریخی نیست، بلکه مسئلهای جهانی و سرنوشتساز برای امت اسلامی است.
اگر امت اسلامی در مسیر ولایت امیرالمؤمنین حرکت کند، مشمول دعای پیامبر خواهد شد؛ همان دعای معروف:
«اللهم والِ من والاه و عادِ من عاداه»
لذا همهی ما وظیفه داریم در حد توان خود برای ترویج فرهنگ غدیر و معرفی فضائل امیرالمؤمنین علیهالسلام تلاش کنیم.
از روحانی و طلبه گرفته تا همهی مؤمنان و مؤمنات، هر کس هر کاری از دستش برمیآید نباید کوتاهی کند.
کمترین کار این است که:
- با اقوام و دوستان تماس بگیریم و عید غدیر را تبریک بگوییم؛
- حدیثی از امیرالمؤمنین نقل کنیم؛
- در خانه یا محل کار خود پرچم غدیر نصب کنیم؛
- حتی با یک لیوان آب خنک از مؤمنان پذیرایی کنیم.
این کارها شاید کوچک به نظر برسند، اما نزد خداوند و اهلبیت بسیار ارزشمندند و انسان را مشمول دعای پیامبر اکرم میکنند.
الحمدلله در شهرستان هویزه نیز جلساتی برای برگزاری برنامههای دههی امامت و ولایت تشکیل شده و برنامههایی در حد توان پیشبینی شده است؛ اما حقیقت این است که اصل این مراسمها مردمی است و مردم باید نقش اصلی را ایفا کنند، چراکه امیرالمؤمنین امام همهی ماست، نه فقط مسئولان.
از همهی عزیزان درخواست میشود در برنامههای شبانهی این ایام حضور پرشورتری داشته باشند. الحمدلله مردم مؤمن شهرستان هویزه طی ماههای اخیر حضور بسیار خوبی در میدانها و مراسمها داشتهاند و امید است در این ایام این حضور پررنگتر نیز شود.
توصیه میشود مراسمها از ابتدای شب آغاز گردد تا خانوادهها و افرادی که صبح مشغول کار هستند نیز بتوانند با آرامش شرکت کنند و برنامهها تا ساعات مناسب به پایان برسد.
همچنین از مسئولان محترم درخواست میشود در این مراسمها حضور فعال داشته باشند و مجموعههای خود را نیز برای مشارکت در برنامههای غدیر تشویق کنند.
با توجه به تقارن ایام غدیر با سالگرد ارتحال بنیانگذار انقلاب اسلامی، حضرت امام خمینی رحمهاللهعلیه، برنامهها به دو بخش تقسیم شده است:
- تا سهشنبه برنامهها با محوریت جشن و شادی برگزار میشود؛
- و از چهارشنبه و پنجشنبه حال و هوای حماسی و بزرگداشت ارتحال امام راحل خواهد داشت.
حقیقت عید قربان تنها قربانی کردن گوسفند نیست؛ بلکه قربانی کردن نفس انسان در راه خداست.
حضرت ابراهیم علیهالسلام در آزمونی بسیار سخت مأمور شد عزیزترین دارایی خود، حضرت اسماعیل علیهالسلام را قربانی کند. او نمیدانست پایان ماجرا چه خواهد شد، اما با تمام وجود تسلیم فرمان خدا بود.
امروز ما نیز باید از خود بپرسیم:
آیا برای یاری امام زمان عجلاللهتعالیفرجهالشریف آمادهایم؟
آیا حاضریم از خواستهها و منافع شخصی خود در مسیر ولایت بگذریم؟
اگر تنها در جایی که منفعت ما تأمین میشود حضور داشته باشیم و هنگام سختی عقبنشینی کنیم، ادعای محبت اهلبیت کافی نخواهد بود.
عید قربان یعنی انسان نفس خود را در راه خدا و ولایت قربانی کند، و نتیجهی این مسیر، رسیدن به غدیر و ولایت امیرالمؤمنین است.
حضرت ابراهیم علیهالسلام پس از آن امتحان بزرگ، به مقام امامت رسید؛ اما ما افتخار میکنیم که مولای ما، امیرالمؤمنین علی علیهالسلام، از ابتدا تا انتها امام و امیر بود.
ما باید قدردان نعمت ولایت باشیم و در مسیر امیرالمؤمنین قدم برداریم.
امروز حضور در میدانهای دینی، فرهنگی و اجتماعی، حفظ وحدت، تبعیت از ولایت فقیه و دوری از اختلاف، بخشی از وظیفهی ما در مسیر یاری دین خداست.
دشمن در بسیاری از میدانها نتوانست ملت مؤمن ایران را شکست دهد؛ اما اگر وحدت و انسجام آسیب ببیند، همان اتفاقاتی تکرار میشود که در دوران امیرالمؤمنین رخ داد و موجب خانهنشینی آن حضرت شد.
پس همهی ما باید مراقب باشیم که اسلام، ولایت و رهبری جامعه اسلامی دچار انزوا نشود و با حفظ اتحاد، در مسیر اهلبیت علیهمالسلام ثابتقدم بمانیم.
والسلام علیکم و رحمهالله و برکاته