بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله رب العالمین، نحمده ونستعینه ونستغفره ونتوکل علیه، ونؤمن به ونعتمد علیه، ونشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شریک له، ونشهد أن سیدنا ونبینا وحبیب قلوبنا أباالقاسم المصطفی محمد، اللهم صل وسلم وبارک على محمد وآل محمد، لا سیما بقیة الله الأعظم أرواحنا له الفداء.
اوصیکم عباد الله ونفسی بتقوى الله؛ همگان، خود و شما برادران و خواهران مؤمن و نمازگزار را به رعایت تقوای الهی سفارش میکنم که تقوا، بهترین زاد و توشه انسان برای دنیا و آخرت است.
برادران و خواهران ایمانی!
در ایام حزن و اندوه ماه محرم الحرام قرار داریم و دوازدهم محرم، بنا بر نقلی، سالروز شهادت حضرت امام زینالعابدین، سیدالساجدین، امام علی بن الحسین علیهالسلام است. این مصیبت بزرگ را به پیشگاه حضرت ولیعصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و همه شیعیان و دلدادگان اهلبیت علیهمالسلام تسلیت و تعزیت عرض میکنم.
یکی از مهمترین درسهایی که از سیره تبلیغی امام سجاد علیهالسلام میآموزیم، اصل مخاطبشناسی است؛ اصلی که هر مبلغ، مربی، مدیر فرهنگی و فعال اجتماعی باید آن را سرلوحه کار خود قرار دهد.
مخاطبشناسی تنها به شناخت سن و سال افراد محدود نمیشود؛ بلکه شناخت سطح علمی، باورها، فرهنگ، آداب و رسوم، ظرفیتهای فکری، شرایط اجتماعی، موقعیت جغرافیایی و حتی آسیبهای فرهنگی و اخلاقی هر جامعه، در موفقیت تبلیغ نقش تعیینکننده دارد.
بدیهی است سخنی که برای نوجوانان بیان میشود، با سخنی که برای فرهیختگان، نخبگان یا اقشار مختلف جامعه گفته میشود، یکسان نیست. هنر مبلغ آن است که پیام الهی را متناسب با ظرفیت مخاطب عرضه کند.
امیرالمؤمنین علی علیهالسلام میفرمایند:
«کَلِّمُوا النَّاسَ عَلَى قَدْرِ عُقُولِهِمْ»
با مردم به اندازه فهم و ظرفیت عقل آنان سخن بگویید.
و رسول گرامی اسلام صلیاللهعلیهوآله نیز فرمودند:
«إِنَّا مَعَاشِرَ الْأَنْبِيَاءِ أُمِرْنَا أَنْ نُكَلِّمَ النَّاسَ عَلَى قَدْرِ عُقُولِهِمْ»
ما پیامبران مأمور شدهایم با مردم به اندازه ظرفیت فهم آنان سخن بگوییم.
این اصل مهم، در خطبههای روشنگرانه امام سجاد علیهالسلام پس از واقعه عاشورا به زیباترین شکل جلوهگر است.
امام سجاد علیهالسلام به خوبی میدانست که مخاطبان کوفه با مردم شام تفاوت اساسی دارند. کوفه، شهری بود که سالها حکومت امیرالمؤمنین علیهالسلام را دیده بود، با معارف اهلبیت آشنایی داشت، اما گرفتار دنیاطلبی، سستی و فریب تبلیغات شده بود. ازاینرو امام در کوفه بیش از آنکه به معرفی خویش بپردازد، به بیدارسازی وجدانها و ملامت وجدانهای خفته پرداخت.
حضرت با معرفی خود فرمودند:
«ای مردم! هر کس مرا میشناسد که میشناسد و هر کس نمیشناسد، بداند من علی بن الحسین هستم؛ فرزند حسین بن علی؛ همان کسی که کنار فرات، مظلومانه و بدون هیچ جرم و گناهی به شهادت رسید؛ همان کسی که حریمش شکسته شد، اموالش به غارت رفت و خاندانش به اسارت گرفته شدند.»
سپس با بیانی کوبنده فرمودند:
«آیا شما نبودید که برای پدرم نامه نوشتید؟ آیا شما نبودید که با او بیعت کردید و سپس پیمان شکستید؟»
امام، با این سخنان، وجدانهای خفته را بیدار کرد و آنان را متوجه مسئولیت سنگینشان ساخت؛ تا آنجا که صدای گریه مردم بلند شد و بسیاری با حسرت و ندامت، خود را سرزنش کردند.
وقتی گروهی از مردم اظهار کردند که آماده یاری امام هستند، حضرت با شناخت دقیق روحیات آنان فرمودند:
«شما همان مردمی هستید که با پدرم چنین کردید؛ نه با ما باشید و نه بر ما. اگر یار ما نیستید، دستکم در برابر ما قرار نگیرید.»
این سخنان، نهایت بصیرت و شناخت امام از مخاطبان خود را نشان میدهد
اما در شام، شرایط کاملاً متفاوت بود. مردم شام دهها سال زیر سلطه تبلیغات بنیامیه زندگی کرده بودند و بسیاری حتی اهلبیت پیامبر را نمیشناختند. ازاینرو امام سجاد علیهالسلام روش دیگری برگزید.
حضرت در خطبه تاریخی خود، با معرفی جایگاه خاندان نبوت فرمودند:
«أنا ابن مکة ومنى، أنا ابن زمزم والصفا، أنا ابن محمد المصطفى، أنا ابن علی المرتضى...»
من فرزند مکه و منایم، فرزند زمزم و صفایم، فرزند محمد مصطفی و علی مرتضی هستم.
این معرفی عالمانه، فضای شام را دگرگون کرد و بسیاری از مردم برای نخستین بار دریافتند که اسیران کربلا، خاندان پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله هستند، نه آنگونه که دستگاه اموی آنان را معرفی کرده بود.
برادران و خواهران مؤمن!
امام سجاد علیهالسلام به ما میآموزد که تبلیغ دین، نیازمند بصیرت، شناخت شرایط و انتخاب شیوه مناسب است. آن حضرت پس از عاشورا، هر جا اقتضا میکرد با خطبههای روشنگرانه، هر جا لازم بود با دعاهای عارفانه، در قالب صحیفه سجادیه، و هر جا ضرورت داشت با زنده نگه داشتن فرهنگ عزاداری، پیام نهضت عاشورا را به نسلهای آینده منتقل کرد.
امروز نیز رهبر معظم انقلاب اسلامی بر مسئله جهاد تبیین تأکید دارند؛ همان راهی که امام سجاد علیهالسلام پس از عاشورا با بهترین شیوه آن را دنبال کردند. اگر ما نیز بخواهیم در برابر جنگ شناختی و تبلیغات دشمن موفق باشیم، باید با شناخت صحیح مخاطب، تبیین عالمانه، بصیرتافزایی و روشنگری، وظیفه دینی و انقلابی خود را انجام دهیم.
از خداوند متعال مسئلت میکنیم که ما را از رهروان راستین مکتب اهلبیت علیهمالسلام، پیروان واقعی امام سجاد علیهالسلام و عاملان به وظیفه جهاد تبیین قرار دهد.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله رب العالمین، الحمد لله الذی هدانا لهذا وما کنا لنهتدی لولا أن هدانا الله، الحمد لله على نعمائه، والشکر له على آلائه، وأشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شریک له، وأشهد أن سیدنا ونبینا محمداً عبده ورسوله، اللهم صل على محمد وآل محمد، وصل على أمیرالمؤمنین علی بن أبیطالب، وفاطمة الزهراء سیدة نساء العالمین، والحسن والحسین سیدی شباب أهل الجنة، وعلی بن الحسین، ومحمد بن علی، وجعفر بن محمد، وموسی بن جعفر، وعلی بن موسی الرضا، ومحمد بن علی، وعلی بن محمد، والحسن بن علی، والحجة بن الحسن المهدی، صلوات الله وسلامه علیهم أجمعین.
اوصیکم عباد الله ونفسی بتقوى الله؛ بار دیگر خود و همه شما برادران و خواهران مؤمن و نمازگزار را به رعایت تقوای الهی سفارش میکنم.
برادران و خواهران گرامی!
نخستین نکتهای که لازم است به آن توجه کنیم، توطئه دشمنان برای ایجاد اختلاف و تفرقه در میان ملت بزرگ ایران است. امروز یکی از مهمترین راهبردهای دشمن، وحدتزدایی و ایجاد دوگانگی در میان نیروهای مؤمن، انقلابی و وفادار به نظام اسلامی است.
در روزهای اخیر شاهد بودیم که رسانههای معاند و جریانهای وابسته، با تحلیلها و فضاسازیهای مختلف تلاش کردند میان مردم، مسئولان و نیروهای انقلابی اختلاف ایجاد کنند؛ در حالی که حقیقت آن است که نظام اسلامی با هدایت حکیمانه مقام معظم رهبری، از انسجام و اقتدار لازم برخوردار است.
رهبر معظم انقلاب اسلامی اشراف کامل بر مسائل کلان کشور، از جمله روند مذاکرات و سیاست خارجی دارند و مسئولان نیز بارها اعلام کردهاند که خود را سرباز ولایت میدانند و در چارچوب سیاستهای نظام حرکت میکنند. بنابراین، هیچکس نباید اجازه دهد دشمن با شایعهسازی، اعتماد عمومی و وحدت ملی را هدف قرار دهد.
مذاکره، اگر در چارچوب عزت، حکمت و مصلحت باشد، یکی از ابزارهای تأمین منافع ملی است؛ اما آنچه اهمیت دارد این است که هیچ مذاکرهای نباید از موضع ضعف انجام شود. جمهوری اسلامی ایران امروز به برکت ایستادگی ملت، قدرت دفاعی، اقتدار منطقهای و توانمندیهای داخلی، از موضع اقتدار سخن میگوید و هرگونه بدعهدی یا زیادهخواهی دشمن، با پاسخ قاطع ملت ایران مواجه خواهد شد
آنچه نقشههای دشمن را خنثی میکند، تبعیت از ولایت فقیه، حفظ وحدت ملی و پرهیز از دوقطبیسازیهای کاذب است.
نکته دوم، مسائل اقتصادی کشور است.
هرگونه گشایش در عرصه روابط خارجی، اگر با حفظ عزت ملی همراه باشد، میتواند فرصتهایی را برای اقتصاد کشور فراهم کند؛ از جمله ایجاد ثبات نسبی در بازار ارز، تسهیل برخی مبادلات اقتصادی و کمک به اجرای طرحهای عمرانی و پرداخت تعهدات دولت.
اما باید توجه داشت که حل مشکلات اقتصادی کشور، تنها به مسائل خارجی وابسته نیست. اقتصاد ایران نیازمند اصلاحات اساسی در حوزههایی همچون مهار تورم، اصلاح ساختار بودجه، کنترل نقدینگی، افزایش بهرهوری، مبارزه با فساد، تقویت تولید و حکمرانی اقتصادی کارآمد است. اگر از فرصتهای پیشآمده بهدرستی استفاده نشود، مشکلات ریشهای همچنان باقی خواهد ماند
مناسبت مهم این هفته، هفتم تیرماه، سالروز شهادت آیتالله دکتر سید محمد حسینی بهشتی و هفتاد و دو تن از یاران صدیق انقلاب اسلامی است. این حادثه، یادآور مظلومیت و استقامت خدمتگزارانی است که برای عزت اسلام و انقلاب جان خود را تقدیم کردند.
در این مناسبت، مناسب است به یکی از ویژگیهای برجسته شهید بهشتی در عرصه مدیریت اشاره کنیم؛ و آن اصل شایستهسالاری بود.
شهید بهشتی معتقد بود ملاک انتخاب مدیران، نباید روابط شخصی، سلایق فردی یا گرایشهای جناحی باشد؛ بلکه باید افراد بر اساس ایمان، تعهد، تقوا، کارآمدی و تخصص انتخاب شوند. ایشان میفرمودند اگر فردی مؤمن، متعهد و شایسته باشد، حتی اگر نسبت به شخص من نقد یا گلایهای داشته باشد، باز هم باید از توانایی او برای خدمت به نظام اسلامی استفاده کرد؛ زیرا معیار، حق است، نه اشخاص.
این نگاه، الگویی ارزشمند برای همه مدیران است؛ اینکه منافع عمومی و مصالح جامعه بر سلایق شخصی مقدم باشد.
شهید بهشتی همچنین تأکید داشت که در جامعه اسلامی، تخصص و تعهد باید در کنار یکدیگر قرار گیرند. اگر فردی هم متعهد و هم متخصص باشد، بدون تردید شایسته مسئولیت است. اگر میان افراد، تفاوتهایی وجود داشته باشد، باید کسی انتخاب شود که بیشترین نزدیکی را به این دو شاخص اساسی داشته باشد؛ زیرا تخصص بدون تعهد، میتواند زمینهساز انحراف و سوءاستفاده شود و تعهد بدون توانایی نیز پاسخگوی نیازهای جامعه نخواهد بود.
امروز نیز پیشرفت کشور در گرو آن است که مدیران، بر اساس شایستگی، تقوا، روحیه جهادی و کارآمدی انتخاب شوند و از نگاههای سلیقهای و جناحی پرهیز شود.
از خداوند متعال میخواهیم ملت عزیز ایران را در سایه وحدت، بصیرت و تبعیت از ولایت، در برابر توطئههای دشمنان محفوظ بدارد.
خدایا! فرج مولایمان حضرت ولیعصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را تعجیل بفرما.
خدایا! رهبر معظم انقلاب اسلامی را تا ظهور حضرت حجت، با عزت، سلامت و اقتدار حفظ بفرما
خدایا! شهدای اسلام، انقلاب، دفاع مقدس، مدافعان حرم و شهدای خدمت را با اولیای الهی محشور بگردان.
خدایا! به مسئولان نظام اسلامی توفیق خدمت خالصانه، به بیماران شفای عاجل، به جوانان موفقیت، و به همه مؤمنان عزت و سعادت دنیا و آخرت عنایت فرما.