خطبه اول نماز عبادی ـ سیاسی جمعه شهرستان میاندورود
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله رب العالمین، نحمده و نستعینه و نستغفره و نتوکل علیه، و نصلی و نسلم علی سیدنا و نبینا ابیالقاسم محمد و علی آله الطیبین الطاهرین المعصومین.
اوصیکم عبادالله و نفسی بتقوی الله؛ همگان را به رعایت تقوای الهی، پرهیز از گناه و حرکت در مسیر بندگی خداوند متعال سفارش میکنم.
ایام حزن و اندوه حضرت اباعبدالله الحسین علیهالسلام را به محضر حضرت ولیعصر(عج)، رهبر معظم انقلاب اسلامی و همه شما مؤمنان و مؤمنات تسلیت عرض میکنم.
مناسبت این ایام اقتضا میکند که درباره برخی از راهبردها و کارکردهای عزاداری بر حضرت سیدالشهدا علیهالسلام مطالبی را به استحضار شما نمازگزاران عزیز برسانم.
برادران و خواهران ایمانی!
عزاداری برای حضرت اباعبدالله الحسین علیهالسلام یکی از بزرگترین سرمایههای معنوی و فرهنگی مکتب اهلبیت علیهمالسلام است؛ سرمایهای که ائمه معصومین علیهمالسلام برای حفظ دین، زنده نگه داشتن راه حق و استمرار مسیر اسلام ناب از آن بهره بردند.
در بررسی نهضت عاشورا، دو عنصر اساسی را مشاهده میکنیم: نخست، خون مطهر سیدالشهدا علیهالسلام و دوم، پیام عاشورا. این دو عنصر در کنار یکدیگر توانستهاند مسیر حق را در طول تاریخ زنده نگه دارند.
خون پاک امام حسین علیهالسلام در روز عاشورا بر زمین کربلا ریخته شد؛ اما آنچه این نهضت را جاودانه ساخت، پیام عاشورا بود. این پیام به وسیله ائمه اطهار علیهمالسلام و از طریق مجالس عزاداری، سوگواری و یادآوری مصائب اهلبیت علیهمالسلام نسل به نسل منتقل شد.
اگر این تلاش عظیم ائمه اطهار علیهمالسلام نبود، بیتردید حادثه عاشورا هرگز به جایگاه و تأثیرگذاری امروز خود نمیرسید. ائمه معصومین علیهمالسلام در شرایطی این مسیر را دنبال کردند که غالباً در زندان، حصر، تبعید و تحت شدیدترین مراقبتهای حکومتهای بنیامیه و بنیعباس قرار داشتند. آنان تلاش میکردند ارتباط امامان با مردم را قطع کنند؛ اما مجالس عزاداری امام حسین علیهالسلام به کانون حفظ هویت شیعی و استمرار راه اهلبیت تبدیل شد.
حتی در مقاطعی قبر مطهر امام حسین علیهالسلام را تخریب کردند، بر آن آب بستند و نگهبانانی گماشتند تا مانع زیارت شوند؛ اما عشق و ارادت مؤمنان به سیدالشهدا علیهالسلام اجازه نداد این نور خاموش شود.
از همین روست که ائمه علیهمالسلام فرمودند: «أحیوا أمرنا»؛ امر اهلبیت را زنده نگه دارید. یکی از مهمترین مصادیق احیای امر اهلبیت، برپایی مجالس عزاداری و زنده نگه داشتن فرهنگ عاشوراست.
یکی دیگر از آثار مهم عزاداری، تربیت انسان حسینی است. حضور در مجالس سیدالشهدا علیهالسلام به انسان میآموزد که در برابر ظلم سکوت نکند، در مقابل طاغوت زمان بایستد و از حق دفاع نماید.
کارکرد مهم دیگر عزاداری، ایجاد وحدت امت اسلامی است. امروز در راهپیمایی عظیم اربعین مشاهده میکنیم که انسانهایی از ملیتها، زبانها، نژادها و حتی ادیان مختلف گرد نام مبارک اباعبدالله الحسین علیهالسلام جمع میشوند. این جلوه عظیم، نشاندهنده ظرفیت وحدتآفرین فرهنگ عاشوراست.
عزاداری همچنین زمینه آشنایی با دین حقیقی را فراهم میسازد. امام حسین علیهالسلام به ما آموخت که مؤمن هرگز زیر بار ذلت نمیرود و برای حفظ چند روز زندگی دنیا حاضر نیست کرامت انسانی خود را از دست بدهد.
از مهمترین درسهای عاشورا، مسئله امامشناسی است. سیدالشهدا علیهالسلام در بیان اهداف قیام خود فرمودند که سنتهای پیامبر اکرم صلیالله علیه وآله از بین رفته و بدعتها آشکار شده است. آن حضرت مردم را به پیروی از امام حق فراخواند و وعده داد که تبعیت از ولایت الهی، مسیر هدایت و سعادت را هموار خواهد کرد.
برادران و خواهران عزیز!
از دیگر آثار مهم عزاداری، مسئله مغفرت و پاکسازی روح انسان است. در روایات فراوانی از اهلبیت علیهمالسلام بر آثار معنوی گریه بر سیدالشهدا علیهالسلام تأکید شده است. اما باید توجه داشت که مغفرت الهی تنها به یک اظهار لفظی محدود نمیشود.
گناه همانند زخمی است که بر روح انسان مینشیند. اگر این زخم درمان نشود، آثار آن باقی خواهد ماند. توبه حقیقی، استغفار، ایمان، عمل صالح و حضور در مجالس معنوی اهلبیت علیهمالسلام از عوامل درمان این آسیبهای روحی است.
خداوند متعال در قرآن کریم میفرماید که آمرزش الهی شامل حال کسانی میشود که توبه کنند، ایمان آورند و عمل صالح انجام دهند. بنابراین، مجالس عزاداری باید ما را به اصلاح رفتار، تقویت ایمان و حرکت در مسیر بندگی خداوند سوق دهد.
نکته مهم دیگر این است که گریه بر امام حسین علیهالسلام گریهای آگاهانه، هدفمند و همراه با پیام است. عاشورا به ما میآموزد که در برابر ظلم بایستیم و زیر بار ستم نرویم. این همان حقیقتی است که در فرهنگ اهلبیت علیهمالسلام از آن به عنوان دفاع از حق و مقابله با باطل یاد میشود.
انقلاب اسلامی ایران نیز از همین فرهنگ عاشورایی الهام گرفته است. روحیه ایثار، شهادتطلبی، مقاومت و ایستادگی ملت ایران در برابر دشمنان، ریشه در مکتب سیدالشهدا علیهالسلام دارد. امروز نیز نیروهای مسلح، جوانان مؤمن و همه مدافعان انقلاب اسلامی، امام حسین علیهالسلام را الگوی خود قرار دادهاند.
دشمنان انقلاب اسلامی از همین فرهنگ مقاومت هراس دارند؛ زیرا عاشورا به انسان میآموزد که نه ظلم کند و نه ظلم بپذیرد. این اصل اساسی مکتب اهلبیت علیهمالسلام است.
امیرالمؤمنین علیهالسلام در نهجالبلاغه بر حفظ کرامت، شرافت، غیرت و عزت انسانی تأکید میفرمایند. اگر قرار باشد این ارزشهای بزرگ از انسان گرفته شود، دیگر حیات ظاهری ارزشی نخواهد داشت. زندگی حقیقی آن است که همراه با عزت، شرافت و بندگی خداوند باشد.
برادران و خواهران گرامی!
کارکردهای بصیرتی عزاداری حضرت اباعبدالله الحسین علیهالسلام بسیار گسترده است. عاشورا به ما ولایتشناسی، دشمنشناسی، جهاد تبیین، بصیرت اجتماعی و مسئولیتپذیری میآموزد. باید از این دانشگاه بزرگ انسانساز درس بگیریم و پیامهای آن را در زندگی فردی و اجتماعی خود به کار ببندیم.
- عزاداری بر حضرت اباعبدالله الحسین (ع) یکی از مهمترین راهبردهای هدایت و حفظ مسیر حق است که امامان معصوم با استفاده از آن، دین و اسلام را زنده نگه داشتند.
- دو نکته کلیدی قیام عاشورا: خون اباعبدالله الحسین (ع) و پیام شهادت او. این دو با هم مسیر حق را حفظ و استمرار میبخشند.
- پیام امامان از عاشورا: اگر عزاداری نبود، پیام حرکت و اثر انقلاب حسینی امروز دیده نمیشد. در سالها و دههها، عزاداری به وحدت و ماندگاری حرکت کمک کرد.
- عزاداری و حضور در مجالس، مومنان را در سختیها تقویت کرد، ارتباط ائمه را با مردم حفظ نمود و حتی قبر امام را آببستن کردند تا مومنان به زیارت ادامه دهند.
- عزاداری به احیای امر اهلبیت منجر میشود؛ ائمه فرمودند احیای امر اهلبیت به وسیله عزاداری بر اباعبدالله الحسین (ع) محقق میشود.
- تشکیل مجالس عزاداری تربیت حسینی را پرورش میدهد و افراد را در مسیر مقابله با ظلم و استبداد قرار میدهد.
- نکته وحدتزا: عاشورای اربعین در حضور گروههای مختلف از نژادها، ادیان و کشورها، محور وحدت امت است.
- آشنایی با دین حقیقی از طریق عاشورا: امام حسین (ع) به انسان آموخت دینی که ذلت نمیپذیرد و به زندگی دنیا دل نمیبندد؛ امام شناسی به فهم صحیح از دین و هدایت میانجامد.
- مغفرت و اصلاح اجتماعی: گریه برای حسین (ع) و توسل به استغفار در کنار اصلاح فردی و اجتماعی به هم بستگی دارد؛ گنهکار بودن انسان را نمیدانیم مگر اینکه توبه و عمل صالح همراه باشد و برخی گناهان به سادگی با استغفار پاک نمیشوند و نیاز به جبران دارند.
- استغفار و توبه بایستی با تغییر و اصلاح درون و جامعه همراه باشد تا مغفرت واقعی حاصل شود.
- گریه برای امام حسین (ع) هم گریه سیاسی است و این حرکت، دشمنشناسی، ولایتپمیری، جهاد و مبارزه با ظلم را مدنظر دارد؛ عزاداری ابا عبدالله الحسین (ع) مدیران و مردم را به سمت مواجههٔ فعال با ظلم سوق میدهد.
- این مسیر عزاداری از لحاظ کارکرد اجتماعی و سیاسی، الهامبخش انقلابها و نهضتهای آزادیبخش است و به تقویت شرف، غیرت، شجاعت و صداقت انسان کمک میکند.
- نتیجه: کارکردهای بصیرتی عزاداری—ولایت، دشمنشناسی، جهاد تغییر—باید مدنظر مردم باشد تا از دانشگاه الحسینی بهره ببرند و به سیره و عنایت الهی پایبند بمانند.
خطبه دوم نماز عبادی ـ سیاسی جمعه شهرستان میاندورود
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله رب العالمین، نحمده و نستعینه و نستغفره و نتوکل علیه، و نصلی و نسلم علی سیدنا و نبینا ابیالقاسم محمد و علی آله الطیبین الطاهرین المعصومین.
اللهم صل علی علی بن الحسین، و محمد بن علی، و جعفر بن محمد، و موسی بن جعفر، و علی بن موسی، و محمد بن علی، و علی بن محمد، و الحسن بن علی، و الخلف القائم المهدی صلوات الله علیهم أجمعین.
اوصیکم عبادالله و نفسی بتقوی الله؛ بار دیگر خود و همه شما برادران و خواهران ایمانی را به رعایت تقوای الهی، پرهیز از گناه و عمل به دستورات نورانی اسلام سفارش میکنم.
در خطبه دوم به چند نکته مهم سیاسی، اجتماعی و فرهنگی اشاره خواهم کرد.
نخست؛ موضوع تفاهمنامه اخیر میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا
در روزهای گذشته تفاهمنامهای میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا با میانجیگری عمان به امضا رسید که رسانهها بخشهایی از مفاد آن را منتشر کردهاند.
بر اساس بند نخست این تفاهمنامه، جمهوری اسلامی ایران، ایالات متحده آمریکا و متحدان آنان متعهد شدهاند که تمامی عملیاتهای نظامی را در جبهههای مختلف متوقف کرده و از آغاز هرگونه جنگ یا اقدام نظامی جدید علیه یکدیگر خودداری کنند. بیتردید این بند، مهمترین بخش تفاهمنامه محسوب میشود؛ زیرا تحقق سایر بندها نیز منوط به اجرای عملی همین اصل اساسی است.
در بخش دیگری از این تفاهم، بر احترام به تمامیت ارضی کشورها و عدم دخالت در امور داخلی یکدیگر تأکید شده است. این موضوع در صورت پایبندی طرف مقابل، میتواند گامی در جهت کاهش تنشهای منطقهای و جلوگیری از دخالتهای غیرقانونی در مسائل داخلی کشورها باشد.
همچنین مقرر شده است که طی یک دوره زمانی مشخص، مذاکرات برای رسیدن به توافق نهایی ادامه یابد و طرفین زمینه اجرای تعهدات متقابل را فراهم سازند. در موضوع کشتیرانی و امنیت دریایی نیز توافقاتی درباره تنگه هرمز و همکاریهای آینده با سلطنت عمان پیشبینی شده است.
از دیگر محورهای مطرح شده، موضوع رفع تدریجی برخی محدودیتها و تحریمها، تسهیل همکاریهای اقتصادی و فراهم شدن زمینههای توسعه سرمایهگذاری در ایران است. همچنین طرف آمریکایی در مذاکرات اخیر از برخی مطالبات پیشین خود درباره انتقال مواد غنیشده از ایران عقبنشینی کرده و بر ادامه مذاکرات تأکید نموده است.
جمهوری اسلامی ایران نیز بار دیگر بر موضع اصولی و همیشگی خود مبنی بر عدم تولید سلاح هستهای تأکید کرده است؛ موضعی که همواره از سوی مسئولان نظام اعلام شده و ریشه در مبانی اعتقادی و فقهی جمهوری اسلامی دارد.
اما نکته مهم، بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در این خصوص است.
رهبر معظم انقلاب اسلامی تأکید فرمودند که تجربه تاریخی ملت ایران در تعامل با آمریکا، تجربهای همراه با بدعهدی و نقض تعهدات بوده است. نمونه روشن آن نیز توافق برجام است که طرف آمریکایی به تعهدات خود پایبند نماند.
ایشان ضمن اشاره به استمرار برخی اقدامات خصمانه در منطقه، تصریح کردند که ملاک اصلی، مشاهده اجرای عملی تعهدات است، نه صرف امضای اسناد و توافقات. از این رو مسئولان کشور نیز اعلام کردهاند که تحقق عملی بندهای توافق، معیار ادامه مسیر خواهد بود.
نکته دوم؛ وضعیت اقتصادی کشور
درباره اقتصاد کشور باید واقعبینانه سخن گفت. نه میتوان ادعا کرد که اقتصاد ایران شکست خورده است و نه میتوان از وجود مشکلات اقتصادی چشمپوشی کرد.
سالها تحریمهای ظالمانه دشمنان، در کنار برخی مشکلات ساختاری داخلی همچون تورم مزمن، کسری بودجه و ضعف در بهرهبرداری از ظرفیتهای اقتصادی، کشور را با دشواریهایی مواجه کرده است.
البته تفاهمات اخیر میتواند در کوتاهمدت بخشی از انتظارات تورمی را کاهش دهد. کاهش نوسانات بازار ارز و آرامتر شدن فضای اقتصادی از جمله آثار اولیه چنین تحولاتی است. زمانی که بازارهای سفتهبازی از جذابیت بیفتند، سرمایهها بیشتر به سمت تولید و فعالیتهای مولد حرکت خواهند کرد.
اما همه ما باید بدانیم که راه حل اصلی مشکلات اقتصادی کشور، اصلاحات ساختاری، مدیریت صحیح منابع، تقویت تولید داخلی، مبارزه با فساد و استفاده از ظرفیتهای عظیم ملی است.
نکته سوم؛ فریضه امر به معروف و نهی از منکر
در آستانه هفته قوه قضائیه قرار داریم و مناسب است به این فریضه بزرگ الهی اشاره کنیم.
بزرگترین معروف در جامعه اسلامی، حفظ نظام اسلامی است؛ همان حقیقتی که امام راحل عظیمالشأن فرمودند: «حفظ نظام از اوجب واجبات است.»
برای حفظ این نظام مقدس، خونهای پاک بسیاری تقدیم شده و هزینههای فراوانی پرداخت گردیده است. بنابراین همه ما در قبال صیانت از این دستاورد بزرگ مسئولیت داریم.
در مقابل، منکراتی همچون فساد، نفوذ دشمن، خیانت به منافع ملی، قانونگریزی، سوءمدیریت و ترک مسئولیت از سوی برخی مدیران، از آسیبهایی است که باید با آن مقابله شود.
در همین مناسبت، از زحمات رئیس محترم دادگستری شهرستان، دادستان محترم و همه قضات شریف و کارکنان دستگاه قضایی شهرستان میاندورود تقدیر و تشکر میکنیم که با وجود محدودیتهای موجود، برای رسیدگی به پروندهها و احقاق حقوق مردم تلاش میکنند.
یاد و خاطره شهید مظلوم آیتالله دکتر بهشتی و شهدای والامقام دستگاه قضایی را نیز گرامی میداریم. شهید بهشتی از شخصیتهای برجستهای بود که همواره بر نقش امر به معروف و نهی از منکر در انسانسازی و جامعهپردازی تأکید داشت.
امر به معروف و نهی از منکر تنها وظیفه دستگاه قضایی نیست؛ بلکه وظیفهای عمومی است و همه اقشار جامعه، بهویژه صاحبان تریبون، نخبگان فرهنگی و فعالان اجتماعی در این زمینه مسئولیت دارند.
البته یکی از مهمترین جلوههای نهی از منکر، مقابله با فساد، تخلف، کلاهبرداری و تضییع حقوق مردم است که بخش مهمی از آن بر عهده دستگاه قضایی و ضابطان قانونی قرار دارد.
نکته پایانی
از همه سخنرانان، مداحان و فعالان فرهنگی درخواست میشود به زمانبندی برنامههای نماز جمعه توجه داشته باشند تا ضمن بهرهمندی مردم از مباحث فرهنگی و معرفتی، نظم برنامهها نیز حفظ شود. در مواردی که نیاز به سخنرانیهای تکمیلی وجود داشته باشد، این برنامهها پس از اقامه نماز عصر برگزار خواهد شد تا فرصت کافی برای استفاده علاقهمندان فراهم گردد.
در پایان، سالروز شهادت حضرت اباعبدالله الحسین علیهالسلام و یاران باوفای آن حضرت را بار دیگر تسلیت عرض میکنیم و از خداوند متعال میخواهیم که همه ما را از رهروان راستین مکتب عاشورا قرار دهد.