حجتالاسلام والمسلمین مرتضی مطیعی نماینده ولیفقیه در استان و امام جمعه سمنان در خطبه های نماز جمعه سمنان (۲۴ بهمن ۱۴۰۴):
ماه مبارک رمضان فرصت ویژه خداوند به بندگان است/ «خواندن خداوند» والاتر از «درخواست از خداوند» است/ خداوند، اجابت دعا را به شرط «خواندن پروردگار» تضمین کرده است/ از مردم عزیزمان برای حضور در راهپیمایی ۲۲ بهمن با وجود شرایط اقتصادی بحرانی که در آن قرار داریم، تشکر میکنم/ رسانههای غربی هم نتوانستند این حضور باشکوه را انکار کنند/ حضور ملت ایران در راهپیمایی ۲۲ بهمن در «بیگانهستیزی و خودآگاهی تاریخی ایرانیان» و «عشق به ولیفقیه» ریشه دارد/ آمریکا و رژیم صهیونسیتی کاملا با یکدیگر هماهنگ هستند/ مصالح نظام اقتضا میکند با درنظر گرفتن ملاحظات مقام معظم رهبری، اقدامات بینالمللی لازم را دنبال کند اما دل بستن به مذاکره خطا است/ سفر دو وزیر در یکهفته به استان سمنان از ارتباط نزدیک دولت و مردم حکایت دارد/ در آستانه ماه مبارک رمضان هرکس در حد توان خود در آمادهسازی مساجد مشارکت کند
همه شما نمازگزاران عزیز و بهویژه خودم را سفارش و توصیه میکنم به تقوای الهی؛ به پرهیز از معصیت، انجام اوامر الهی، و رعایت تقوا در همه شئون زندگی، چه در امور فردی و چه در عرصههای اجتماعی و سیاسی. خصوصاً در آستانه ماه مبارک رمضان، امیدوارم این آمادگی تقوایی برای همه ما حاصل شود؛ با توبه و استغفار، انشاءالله این ملکه را در وجود خود تثبیت کنیم.
در آستانه ماه مبارک رمضان هستیم؛ ماهی که فرصتی است که خداوند به بندگان عطا کرده تا از آن فرصت و ظرفیت بهره ببرند. یکی از مهمترین مباحث در این ماه، مسئله دعا است. در آیه شریفه ۱۸۶ سوره مبارکه بقره، خداوند متعال دعوتی ویژه را مطرح میکند؛ آیهای که به فرمایش علامه طباطبایی(ره)، در قرآن کریم منحصر بهفرد است.
در این آیه، خداوند هفت بار خود را با ضمیر «متکلم وحده» معرفی میکند؛ در هیچ آیهای خداوند خودش را اینگونه عرضه نکرده است. قرآن کریم میفرماید «وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ ۖ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ ۖ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ»
همه ضمایر در آیه مذکور به خداوند بازمیگردد.
در باب دعا، ما در واقع دوگونه دعا داریم. عموم ما بیشتر در مقام خواستن هستیم؛ اگر دعایی داریم، بیشتر از سنخ درخواست و اعلام نیاز است. نیازمندیم، حاجت داریم، گرفتاری داریم؛ چه مسائل دنیایی بخواهیم و چه امور معنوی و اخروی، سخن از خواستن است. این نوع دعا البته مردود نیست؛ زیرا وقتی انسان دست نیاز به سوی خدا دراز میکند، در حقیقت با خدا ارتباط برقرار میکند و این خود دعا است.
اما نوع دیگری از دعا هست که اولیای الهی و ائمه معصومین(ع) آن را پررنگتر کردهاند، «خواندنِ خدا» است؛ «ادعونی» یعنی مرا بخوانید! خداوند اجابت را تضمین کرده است. آنجا که میفرماید مرا بخوانید، این همان خواندن است. البته خواستن هم دعاست، اما مرتبه بالاتر، خواندن و راز و نیاز با خداوند است.
از امام صادق(ع) روایت شریفی نقل شده است که میفرماید «گاهی حاجتی دارم، خواستهای دارم؛ اما وقتی وارد دعا میشوم، آن گفتوگوی ویژه با خدا، آن راز و نیاز چنان مرا فرا میگیرد که حاجت خود را فراموش میکنم» این مقام، مقام اولیای الهی است. اگر ما هم در این ماه، بهویژه در باقیمانده ماه شعبان و نیز در ماه مبارک رمضان، بتوانیم به این مرحله نزدیک شویم، چه سعادت بزرگی خواهد بود.
در خطبه جمعه آخر شعبان که از نبی مکرم اسلام، حضرت محمد(ص) نقل شده و در مجامع روایی ما آمده است، هر سال اشاره و مروری بر آن داریم. بخشی از این خطبه مربوط به دعا است. آن حضرت فرمود «و دعاؤکم فیه مستجاب» در ماه مبارک رمضان دعای شما مستجاب است! همانگونه که در آیه شریفه مذکور آمده است «...أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ» یعنی اگر بنده مرا بخواند، من نزدیکم.
البته که خداوند همواره به بنده نزدیک است، اما وقتی انسان دعا میکند و دست نیاز برمیدارد، بنده نیز به خدا نزدیک میشود؛ و در اینجا است که میفرماید: «فلیستجیبوا لی و لیؤمنوا بی»؛ شما هم دعوت مرا بپذیرید و ایمان بیاورید تا شما را به اجابت دعا برسانم! وقتی خدا به انسان نزدیک است و انسان نیز او را درک میکند، حتما دعای او مستجاب خواهد شد.
حضرت در ادامه فرمود «از خدا با نیتهای صادقانه و قلبهای پاک بخواهید که شما را بر روزهگرفتن توفیق دهد و توفیق تلاوت قرآن را نصیبتان کند» این هم دعا است. نبی اکرم(ص) در قسمت دیگری میفرماید «و توبوا الی الله»؛ در ماه مبارک رمضان از خدا طلب مغفرت کنید، از گناهانی که مرتکب شدهاید توبه کنید!
پیامبر اکرم(ص) در ادامه فرمود برای دعا دستها را بالا ببرید، بهویژه در اوقات نماز که هنگام استجابت دعاست. هنگام نماز، دستها را به سوی آسمان بلند کنید؛ زیرا بهترین ساعتها، ساعاتی است که شما مشغول نماز هستید، بهخصوص در ماه مبارک رمضان، در این ساعات، خداوند عزوجل با رحمت به بندگانش نظر میکند. وقتی مناجات میکنند و از او درخواست دارند، خدا اجابت میکند؛ وقتی او را از دور صدا میزنند، لبیک میگوید و وقتی دعا میکنند، اجابتشان میکند.
خداوند راههای رسیدن به دعا و اجابت را برای ما گشوده است.
عرض کردم دعا فقط درخواست نیست. این دعاهای شریف که در ماه مبارک رمضان به ما به ارث رسیده، گنجینههای معنویاند؛ مانند دعای ابوحمزه. آن ارتباطگیری، آن توجه به معنا؛ نباید همه دعا را بیتوجه به معنای آن بخوانیم. آیت الله العظمی جوادی آملی(ره) بارها در درس میفرمود لازم نیست همه دعای کمیل یا ابوحمزه را بخوانید تا متوجه شوید چه میخواهید! گاهی یک صفحه یا دو صفحه را با ترجمه بخوانید، بویژه در شبهای ماه مبارک رمضان.
انشاءالله خداوند به همه ما توفیق دهد که از این باب اجابت بهرهمند شویم؛ و به آن مرتبه دوم، یعنی «خواندنِ خدا» و راز و نیاز با او برسیم. آنان که این مقام را تجربه کردهاند، میگویند مزهاش چنان شیرین است که دیگر حاجتی باقی نمیماند؛ خودِ خدا حاجت را برآورده میکند. همانگونه که امام صادق(ع) فرمود گاهی یادم میرود حاجتم را بگویم، اما خدا حاجتم را عطا میفرماید.
دعا، ارتباط بنده با خداست. انشاءالله همه ما در این مسیر، بهویژه در ماه مبارک رمضان، از این توفیق بهرهمند شویم. [پایان خطبه اول]
در این خطبه دوم نماز جمعه، در آخرین جمعه ماه شعبان، همه شما بزرگواران ـ خواهران گرامی و برادران عزیز و بیش از همه خودم را به تقوای الهی و رعایت تقوا توصیه و سفارش میکنم. در آستانه ماه مبارک رمضان، انشاءالله فلسفه روزه که رسیدن به درجات والای تقواست با مقدمهسازی در این روزهای باقیمانده از ماه شعبان، تحقق یابد و خود را برای آن ماه آماده کنیم.
از همه مردم عزیزمان تقدیر و تشکر برای حضور گسترده و پرشور در جشن چهلوهفتمین سال پیروزی انقلاب اسلامی تشکر میکنم، واقعاً این امر فراتر از آن است که امثال بنده بتوانند از آن قدردانی کنند؛ زبان ما در برابر این عظمت الکن است. این افتخار از آنِ شما مردم است. بحمدالله دشمن انگشت به دهان ماند. دشمنان همه رسانههای خود را آماده کرده بودند تا القا کنند که مردم عزیز ما در راهپیمایی شرکت نخواهند کرد یا حضورشان کمرنگ خواهد بود، تا همان روز آن را دستاویز کوبیدن بر سر ما کنند تا به خیال خودشان به مقصود برسند. اما مردم عزیز ما امسال، بنا بر آماری که ارائه شد، در سراسر کشور و در برخی مناطق تا صددرصد افزایش نسبت به سال ۱۴۰۳ ـ حضوری پرشورتر داشتند و در مجموع ۵۳ درصد افزایش جمعیت راهپیمایی گزارش شده است.
اینکه نظام جمهوری اسلامی ایران و مردم شریف و بزرگوار ما طی یکماه، از ۲۲ دی تا ۲۲ بهمن، دو اجتماع و راهپیمایی بزرگ و عظیم برگزار میکنند که مشت محکمی بر دهان دشمنان اسلام است، بسیار باعظمت است. اینکه رهبر معظم انقلاب اسلامی با آن ویژگیهای خاص، از مردم تشکر کردند و فرمودند این کار عظیم، مأیوس کننده دشمنان و مایه سربلندی نام ایران و موجب حفظ انسجام ملی است، سخنی بهگزاف نبود. مردم همانطور که حضرت آقا از مردم خواسته بودند، به واسطه تبعیت از امام در میدان حاضر شدند. جمله زیبایی گفته شد که «وقتی امام جامعه مسلمین ایستاده است، روا نیست که امت بنشیند»
امسال شما خود شاهد بودید که در همه شهرهای استان سمنان، با آمارهای دقیق و قابل استناد، درصد حضور نسبت به سال گذشته بهطور چشمگیری افزایش یافت؛ حتی کسانی که در سالهای قبل کمتر شرکت میکردند، امسال به واسطه حساسیت شرایط حضور یافتند.
ما در وضعیتی هستیم که دشمنان نظام جمهوری اسلامی، یعنی استکبار جهانی، آمریکا و رژیم صهیونیستی، میخواستند مردم را به خیابان بکشانند تا علیه نظام جمهوری اسلامی شعار بدهند. اما مردم عزیز ما در شرایطی که زیر سایه تهدید خارجی و خطونشانکشیدن مستقیم آمریکا بودند ـ آن هم پس از یک جنگ تروریستی داخلی که معمولاً موجب کاهش حضور در اجتماعات میشود ـ و در حالی که با مشکلات اقتصادی و شرایط معیشتی بحرانی دستوپنجه نرم میکنند، حضوری عظیم داشتند. رسانههای بینالمللی نتوانستند این عظمت را نادیده بگیرند. از جمله رسانههایی که این راهپیمایی را پوشش دادند، رویترز و الجزیره بودند که حضور میلیونی مردم و این قدرتنمایی دهها میلیونی را بهصورت مستقیم پخش کردند و گفتند ملت ایران در برابر تهدیدات ترامپ ایستاده است. همچنین خبرگزاریهای عربی و شبکههای مختلف مانند فرانس۲۴ این حضور را نماد وحدت ملی دانستند.
الجزیره این راهپیمایی را حماسه ملی خواند، آسوشیتدپرس راهپیمایی ملت را نمایش همبستگی ملی و حمایت از جمهوری اسلامی دانست. خبرگزاری اسپوتنیک گزارش داد که میلیونها ایرانی چهلوهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی را جشن گرفتند. اینها همان رسانههایی هستند که غالباً اخبار ما را سانسور میکردند، اما اینبار نتوانستند عظمت حضور مردم را کتمان کنند. البته رسانههایی مثل بیبیسی و دویچهوله که دشمن ملت هستند اخبار راهپیمایی را سانسور کردند.
حالا اگر فردی از درون سخنی بگوید که موجب تضعیف شود، مایه تأسف است؛ چرا که دشمن در برابر این ملت سر تعظیم فرود آورده است. متأسفانه عدهای نیز شناسایی شدند که به دشمن گرا و چراغ سبز میدادند تا دور جدید آشوب را به راه بیاندازند اما بحمدالله نیروهای امنیتی ما آنان را شناسایی و دستگیر کردند. دیدید که رییس جمهور هم از آنان انتقاد کرد.
نکته مهم این است که چه عاملی باعث میشود مردم عزیز ما با وجود مشکلات موجود، چنین انسجامی پاسخی دندانشکن به دشمن بدهند؟ میتوان آن را در چند عامل خلاصه کرد: نخست، خودآگاهی تاریخی ایرانیان. این خودآگاهی که باعث میشود مردم در موقعیتهای حساس و بحرانی، واکنش نشان دهند برای دشمن قابل تصور نیست. دشمن هنوز ملت ایران را نشناخته است. ایرانیان وقتی تهدیدات خارجی را میبینند، نمیخواهند راه اجانب و دخالت بیگانگان باز شود؛ هرگز نمیخواهند به ارتجاع سیاه پهلوی و امثال آن بازگردند!
نکته اساسیتر، محوریت ولایت فقیه و شخص ولیفقیه است. مردم در راهپیماییها به عشق رهبر معظم انقلاب اسلامی و به عشق ولیفقیه زمان حضور مییابند؛ زیرا میبینند که دلسوزانه پرچم انقلاب اسلامی را بر دوش گرفته است. این محبت و اعتماد، سبب میشود مردم تحت هیچ شرایطی سخن بیگانه را نپذیرند.
در خصوص وضعیت فعلی و مواجهه با آمریکا و رژیم صهیونسیتی، همه میدانند که میان آنها اختلافی نیست و برنامههایشان با یکدیگر هماهنگ است. گاهی با تهدید نظامی، گاهی با تحریم افراد و مؤسسات، و گاهی با پیشنهاد مذاکره، میخواهند ایران را پای میز مذاکره بکشانند. پس از فروکشکردن برخی آشوبها نیز آمریکا با جابهجایی نیروها و ناوهای جنگی در منطقه، پروژه معتبرسازی تهدید نظامی را دنبال کرد تا مردم شجاع و مسئولان مقتدر ما را بترساند و بر محاسبات ما اثر بگذارد.
در این میان، وزیر محترم امور خارجه، عباس عراقچی، جملهای زیبا گفتند که ما کار دیپلماسی خود را انجام میدهیم و دیگران نیز مسئولیتهایشان را انجام دهند؛ اما هیچ اعتمادی به طرف مقابل نداریم. وی تأکید کرد که فریب مذاکرات را نخواهیم خورد و مصالح نظام اقتضا میکند شورای عالی امنیت ملی، با مشورت و ملاحظات مقام معظم رهبری، اقدامات بینالمللی لازم را انجام دهد تا محکومیتی علیه کشور شکل نگیرد؛ اما دلبستن به مذاکره خطاست. تجربه گذشته نشان داد که اعتماد بیجا چه نتایجی به همراه دارد. شما دیدید مکان مذاکرات از ترکیه به عمان منتقل شد و موضوع مذاکره هم به مسائل هستهای محدود شد.
وی گفت وقتی پشت میز مذاکره مینشینیم، اعتبار ما پشتوانه حضور مردم و اقتدار نیروهای مسلح است. بنابراین، انسجام ملی سرمایه اصلی ماست. هرکس بخواهد در این شرایط حساس آن را تضعیف کند، در مسیر خواست دشمن حرکت کرده است؛ چراکه دشمن با تمام ابزارهای رسانهای خود به دنبال شکستن این انسجام است.
در چنین شرایطی با توجه به تاکیدات مقام معظم رهبری، تضعیف دولت و دیگر قوا پذیرفته نیست؛ دولت درصدد بهبود معیشت مردم است. شخص رئیسجمهور هم اخیرا به جهت مشکلات معیشتی عذرخواهی کرد و دولت هم بارها اعلام کرده که مهمترین دغدغه اش، معیشت مردم و تأمین نیازهای اساسی و بهبود شرایط اقتصادی جامعه است.
سفر وزرا به استانها، از جمله حضور وزیر دادگستری و وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در استان سمنان در یک هفته اخیر از همین ارتباط نزدیک دولت با مردم و تلاش برای تقویت خدمترسانی حکایت دارد. همه این تلاشها در جهت استحکام انسجام ملی است.
در آستانه ماه مبارک رمضان هستیم و جمعه آینده، انشاءالله ماه رمضان خواهد بود. روایتی از امام رضا(ع) خطاب به اباصلت هروی نقل شده است که فرمود «ماه شعبان رو به پایان است؛ اگر در این ماه بهره معنوی نبردهای، در مدت باقیمانده آن جبران کن. بر تو باد به استقبال از آنچه برای تو مفید است و دوری از آنچه برای تو مفید نیست! دعا، استغفار و تلاوت قرآن را در این ماه اضافه کن. با توبه به درگاه خدا، خود را پاک کن تا وقتی ماه خدا [یعنی ماه رمضان] به سوی تو آمد، با اخلاص، دلی صاف و بیکینه و امانتی که ادا شده وارد آن شوی! هیچ حقی از مردم بر گردنت نباشد و هیچ گناهی را باقی نگذاری مگر آنکه از آن دست کشیده باشی! تقوا پیشه کن و در پنهان و آشکار، و بر خدا توکل داشته باش!
مرحوم شیخ عباس قمی نیز توصیه کردهاند که در این روزهای پایانی شعبان بسیار بگویید «اللهم إن لم تکن غفرت لنا فیما مضی من شعبان فاغفر لنا فیما بقی منه» خدایا اگر تا این روز ماه شعبان از سر تقصیرات ما نگذشته ای و ما را نیامرزیده ای، در مدت باقیمانده ماه شعبان از ما بگذر! و حضرت رضا(ع) بشارت دادند که خداوند در این ماه بندگان بسیاری را به حرمت ماه رمضان از آتش جهنم آزاد میکند.
نکتهای هم درباره مساجد عرض کنم: در ماه مبارک رمضان حضور مردم در مساجد بیشتر میشود و نیازمند یاری همه عزیزان است تا فضای مسجد را مهیا کنند. اگر کسی میتواند در آمادهسازی، نظافت، پذیرایی و ایجاد جاذبه معنوی کمک کند، دریغ نکند.
فضای مسجد باید فضای پاکیزه و نورانی باشد. از خداوند میخواهیم توفیق بهرهمندی از باقیمانده ماه شعبان و درک شایسته ماه مبارک رمضان را به ما عنایت فرماید.
والسلام علیکم و رحمةالله و برکاته.