منوی مدیریت محصول

بسم الله الرحمن الرحیم

 شما نمازگزاران عزیز، خواهران گرامی و برادران ارجمند را و خودم را بیشتر، به رعایت تقوای الهی در همه شئون زندگی، در امور شخصی، سیاسی، علمی و مسئولان امر را به رعایت تقوای مملکتی و حاکمیتی دعوت و توصیه می‌کنم. امیدواریم همه ما در بحث رعایت تقوا، به عنوان یک اولویت و امر مهم در زندگی موفق باشیم.

 در آستانه ولادت با سعادت حضرت علی بن موسی الرضا(ع) و در دهه مبارک کرامت قرار داریم. امید است که از فیوضات و معنویات آن حضرت بهره‌مند شویم.

 تقوا عامل برتری و شرافت است، نه اصل و نسب

در خطبه اول، یک روایت شریف از امام رضا(ع) را که به تقوا نیز اشاره دارد خدمت شما عرض می‌کنم. راوی (محمد بن موسی بن نصر رازی) نقل می‌کند که از پدرش شنید «قَالَ رَجُلٌ لِلرِّضَا عَلَیْهِ السَّلاَمُ وَ اَللَّهِ مَا عَلَی‌ وَجْهِ اَلْأَرْضِ أَشْرَفُ مِنْکَ أَباً» فردی خدمت حضرت علی بن موسی الرضا(ع) رسید و برای احترام به ایشان عرضه داشت: به خدا سوگند، بر روی کره زمین از شما با شرافت‌تر، از ناحیه پدر و خاندان، کسی را سراغ ندارم. منظور این بود که هم پدر بزرگوارتان و هم خودتان، اشرف مخلوقات خدا روی زمین هستید.

نکته قابل توجه این است که امام رضا(ع) و بقیه ائمه معصومین(ع) معصوم هستند و درجاتی فوق تقوا را دارند. آن جنبه عصمت، موهبت الهی است و آنان را برتر از همه موجودات و همه انسان‌های عصر خودشان قرار داده، اما پاسخ حضرت، حاوی تأکیدات و توجهات بسیار مهمی است.

امام رضا(ع) به آن شخص فرمودند «فَقَالَ اَلتَّقْوَی‌ شَرَّفَتْهُمْ وَ طَاعَهُ اَللَّهِ أَحْظَتْهُمْ» سبب و ریشه برتری و شرافت من و پدرانم، تقوا و طاعت الهی است. چیزی که باعث شده ما و پدرانمان باافتخارتر از دیگران باشیم، این جنبه تقوایی و اطاعت از خداست. آنچه ما را به این مقام و عزت رسانده، بندگی و اطاعت خداست.

حضرت رضا(ع) به ما می‌آموزند که اگر می‌خواهید بالاترین درجه شرافت را داشته باشید، باید بالاترین درجه تقوا را کسب کنید. [در ادامه می‌خوانیم] «فَقَالَ لَهُ آخَرُ أَنْتَ وَ اَللَّهِ خَیْرُ اَلنَّاسِ فَقَالَ لَهُ لاَ تَحْلِفْ یَا هَذَا خَیْرٌ مِنِّی مَنْ کَانَ أَتْقَی‌ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَطْوَعَ لَهُ» در همان جلسه، شخص دیگری حضور داشت و عرض کرد «به خدا سوگند، شما برترین و بهترین مردم هستید» امام رضا(ع) به او فرمودند «قسم نخور»

سپس حضرت تأکید فرمودند «برتر و گرامی‌تر از من، کسی است که با تقواتر از من باشد. هرکس مطیع‌تر و بنده‌تر نسبت به خداوند باشد، بزرگوارتر و با شرافت‌تر است و درجه بندگی او بالاتر است»

در ادامه [می‌خوانیم] «وَ اَللَّهِ مَا نَسَخَتْ هَذِهِ اَلْآیَهَ آیَهٌ – وَ جَعَلْنٰاکُمْ شُعُوباً وَ قَبٰائِلَ لِتَعٰارَفُوا إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اَللّٰهِ أَتْقٰاکُمْ» اشاره حضرت به این آیه شریفه است که می‌فرماید گرامی‌ترین شما نزد خدا، با تقواترین شماست. خداوند فرمود «ما شما را گروه گروه و قبیله قبیله قرار دادیم تا یکدیگر را بشناسید» حضرت رضا(ع) تاکید می‌کنند که این آیه نسخ نشده و آیه دیگری نیز نیامده که این آیه را منسوخ کند! لذا این آیه سر جای خودش است. محوری که خدا معین کرده این است که هرکس با تقواتر باشد، بزرگوارتر است.

البته بالاتر از ائمه معصومین(ع) کسی نیست و هیچکس از جهت تقوا، علم، عدالت و کمالات به درجه آنان نمی‌رسد. امام بالاترین درجات را دارد. اما این تنبُّه [از طرف امام وجود دارد] که اگر شما می‌خواهید از ما اهل بیت(ع) پیروی کنید، باید تقوا پیشه کنید!

 تقوا یعنی خودنگهداری و خویشتنداری در برابر گناه

در ادامه، یک روایت کوتاه دیگر درباره تقوا عرض می‌کنم. ما بارها درباره تقوا شنیده‌ایم و خودمان هم می‌گوییم تقوا یعنی «خودنگهداری» و «خویشتنداری» در برابر گناه. بارها عرض کرده‌ایم که تقوای حداقلی، ترک محرمات و انجام واجبات است.

در روایت شریفی داریم «اِعْلَمْ أَنَّهُ لاَ وَرَعَ أَنْفَعُ مِنْ تَجَنُّبِ مَحَارِمِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ اَلْکَفِّ عَنْ أَذَی‌ اَلْمُؤْمِنِینَ وَ اِغْتِیَابِهِمْ اَلْخَبَرَ» نفع و سود هیچ ورعی (پرهیزکاری) بیشتر از این دو نکته‌ای که مطرح شده نیست: اول، خودداری از آنچه خداوند حرام کرده در همه ابعاد زندگی. خوب است از این هفته تا نماز جمعه هفته آینده همین یک نکته مورد توجه باشد، اینکه در برابر «انجام ندادن واجب» و «انجام دادن حرام» مقاومت کنیم.

این امر، زمینه‌ساز آن تقوای بالایی است که همه منتظر آن هستیم. ان‌شاءالله در این مسیر قدم برمی‌داریم تا تمام وجود و قلب خود را تسلیم خدا کنیم و به غیر او نیاندیشیم. سودمندترین کار، خودداری از حرام است، یعنی بتوانیم خود را از حرام نگه داریم و از آن دوری کنیم.

 آزار رساندن به دیگران بی‌تقوایی است

دوم این است که تا می‌توانید نسبت به مؤمنین از اذیت کردن خودداری کنید. اذیت و آزار به مؤمنین نرسانید! حالا مؤمنی که می‌گوییم، لازم نیست راه دور برویم. در روایات معنای مؤمن، شیعه امیرالمومنین علی(ع) است؛ اینکه اذیت و آزارت به خانواده‌ات، فرزندت، همکارت، زیردستت و همسایه‌ات نرسد!

امام رضا(ع) در این روایت شریف به این دو مطلب اشاره فرمودند. اگر تقوا داشته باشیم، بالاترین درجه را داریم. در آستانه ولادت با سعادت آن حضرت درسی از معارف ایشان کسب می‌کنیم. امیدواریم این معارف جزو اعمال ما قرار گیرد و همواره در این جهت قدم برداریم. [پایان خطبه اول]