منوی مدیریت محصول

متن نهج البلاغه

وَ قَالَ (علیه السلام) الْعَجْزُ آفَةٌ، وَ الصَّبْرُ شَجَاعَةٌ، وَ الزُّهْدُ ثَرْوَةٌ، وَ الْوَرَعُ جُنَّةٌ، وَ نِعْمَ الْقَرِينُ الرِّضَا

و فرمود (ع): و ناتوانى، آفت است و شكيبايى، دليرى است و زهد، توانگرى است و پارسايى، چونان سپر است. بهترين همنشين خشنودى است از خواست خداوند.

قوىّ و صبور باش:

امام در چهارمین کلمه از کلمات قصارش به پنج وصف از اوصاف انسانى اشاره مى کند که یکى منفى و چهار وصف از آن مثبت است و آثار هر کدام را در جمله بسیار کوتاهى بر مى شمارد.

نخست مى فرماید: «عجز و ناتوانى آفت است»; (الْعَجْزُ آفَةٌ).

عجز مفهوم وسیعى دارد که هرگونه ناتوانى علمى، جسمى، اقتصادى و فکرى را شامل مى شود و به یقین اینها بزرگ ترین آفات زندگى انسان است; انسان عاجز، ذلیل و خوار عقب مانده و شکست خورده و بى ارزش و بى مقدار است به همین دلیل اسلام مى گوید: بکوشید و هرگونه عجز را از خود دور سازید و با قدرت و قوت به اهداف مالى و معنوى خود برسید. البته گاه مى شود که عجز و ناتوانى بدون اختیار دامان انسان را مى گیرد، ولى غالباً چنین نیست، بلکه نتیجه کوتاهى ها و بى برنامگى هاست. همان گونه که در حدیث جالبى که کلینى در کافى از امیر مؤمنان على(علیه السلام) نقل کرد مى خوانیم: «إِنَّ الاَْشْیَاءَ لَمَّا ازْدَوَجَتْ ازْدَوَجَ الْکَسَلُ وَالْعَجْزُ فَنُتِجَا بَیْنَهُمَا الْفَقْرَ; هنگامى که اشیاء با یکدیگر ازدواج کردند تنبلى و ناتوانى نیز به هم پیوستند و فرزند آنها فقر بود».(1)

سپس در دومین نکته اشاره به آثار مثبت صبر و شکیبایى کرده مى فرماید: «صبر شجاعت است»; (وَالصَّبْرُ شَجَاعَةٌ).

بدیهى است صبر چه در مقابل عوامل معصیت باشد، چه در مسیر اطاعت پروردگار چه در برابر مصائب روزگار انجام گیرد، نوعى شجاعت محسوب مى شود و تنها شجاعانند که از عهده شکیبایى در این مراحل سه گانه بر مى آیند.

نمونه کامل این سخن همان چیزى است که امیر مؤمنان على(علیه السلام) در صدر اسلام از پیغمبر و یاران باوفایش تجربه کرده بود که در برابر انواع مشکلاتى که از سوى دشمنان اسلام هر روز به شکلى انجام مى شد صبر و استقامت کرده بودند و با شجاعت تمام آنها را پشت سر گذاشتند و اگر این شکیبایى شجاعانه مسلمانان صدر اول در دوران محاصره شعب ابى طالب و هجرت به حبشه و سپس هجرت به سوى مدینه و بعد از آن حضور در میدان هاى جنگ بدر، خیبر، خندق و حنین نبود امروز آیینى به نام اسلام بر بخش عظیمى از جهان سایه نیفکنده بود.

در واقع مسلمانان هم در برابر خواسته هاى دل استقامت و صبر نشان دادند، هم در مسیر اطاعت پروردگار و هم در مقابل مصائب و مشکلات پى در پى.

همان گونه که در حدیثى در جلد دوم کافى از رسول خدا(صلى الله علیه وآله) نقل شده است که مى فرماید: «الصَّبْرُ ثَلاَثَةٌ صَبْرٌ عِنْدَ الْمُصِیبَةِ وَصَبْرٌ عَلَى الطَّاعَةِ وَصَبْرٌ عَنِ الْمَعْصِیَة».(2)

در کلمات بزرگان نیز تعبیرات جالبى

درباره صبر آمده است از جمله این که گفته اند: «الصَّبْرُ مُرٌّ لا یَتَجَرَّعُهُ إلاّ حُرٌّ; صبر تلخ است ولى جز آزادگان این شربت ناگوار را نمى نوشند».

همه شما نمازگزاران عزیز را به رعایت تقوای الهی سفارش می‌کنم. اکنون در آخرین روز ماه مبارک رمضان سال ۱۴۴۷ هجری قمری و نیز در آخرین روز سال ۱۴۰۴ شمسی قرار داریم. ان‌شاءالله فردا هم اولین روز شوال، یعنی عید فطر، و هم آغاز سال جدید است. این تقارن را به فال نیک می‌گیریم و امید داریم که سال پیشِ رو سرشار از خیرات و برکات برای کشور، استان، شهرستان و همه نمازگزاران عزیز باشد. صلواتی بر محمد و آل محمد.

با توجه به اینکه امروز آخرین روز ماه مبارک رمضان است، چند نکته را باید یادآور شوم. نخست، مسئله زکات فطره است. زکات از واجبات الهی است؛ همان‌گونه که خمس و نماز و روزه و دیگر اعمال عبادی واجب شمرده شده‌اند.

زمان به نفع ایران در حال گذر است. اکنون قریب به بیست روز است که درگیر جنگ هستیم؛ و اگر این بیست روز تبدیل به دویست روز هم بشود، باز هم به نفع ایران خواهد بود. اما زمانی دستاورد پیروزی برای نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران بیشتر می‌شود که مردم در صحنه حضور داشته باشند. همواره گفته‌ام و باز تأکید می‌کنم: حتی اگر امیرالمؤمنین علی‌بن‌ابی‌طالب نیز حاضر باشند، اما مردم پای کار نباشند، نتیجه مطلوب حاصل نخواهد شد. امیرالمؤمنین ۲۵ سال خانه‌نشین شدند؛ این معیار را همیشه در ذهن داشته باشید. تا زمانی که مردم باشند، این نظام و این کشور پایدار خواهد بود. حضور مردم است که قدرت می‌آفریند. آن کسی که پشت لانچر و سکوهای شلیک موشک نشسته، وقتی پشتوانه مردم را می‌بیند، دستش روی ماشه نمی‌لرزد.

در این مدت توفیق داشتم به برخی نقاط سرکشی کنم. در تاریکی مطلق شب، جوانان ما با صلابت و قدرت ایستاده‌اند و دفاع می‌کنند. باور کنید بسیاری از ما اگر یک ساعت در آن تاریکی قرار بگیریم، تاب نمی‌آوریم. وقتی از آنها می‌پرسند اذیت نمی‌شوی؟ می‌گویند: نه حاج‌آقا، حتی اگر اذیت هم بشوم، می‌گویم نه. چه مرزبانی باشند، چه سپاه، چه هر نیروی نظامی دیگر، همه با جان و دل ایستاده‌اند تا از کشور، نظام مقدس و اسلام دفاع کنند.

دفاع ما نیز در حمایت‌مان از کشور و نظام جلوه پیدا می‌کند؛ حضور مداوم ما در مراسمات، نمود همین همراهی است. از روز نخست جنگ تا امروز، شبی و روزی نبوده که در هویزه برنامه‌ای برگزار نشود. بیش از ۵۱ جلسه قرآنی روزانه برگزار شده است؛ بیش از ۱۵ یا ۱۶ راهپیمایی خیابانی داشته‌ایم؛ بیش از هشت موکب برپا شده است. عشایر و طوایف مختلف هر شب برنامه داشته‌اند و یاد و نام شهدا زنده نگه داشته شده است. این‌ها یعنی ما در میدان هستیم؛ یعنی از نیروهای نظامی و کسانی که امنیت منطقه را برقرار می‌کنند، حمایت می‌کنیم.

فرماندهان نظامی، چه در فراجا، چه در مرزبانی، چه ارتش، چه سپاه و زیرمجموعه‌های آنها، شبانه‌روز مشغول دفاع از انقلاب و اسلام هستند. برخی افراد را می‌شناسیم که خانه‌شان در هویزه است، اما شبانه‌روز در مقر می‌مانند، لباس بر تن و آماده هر اتفاق احتمالی.

سرنوشت این جنگ به میزان پایداری مردم وابسته است. هرچه حمایت مردم از نظام و نیروهای نظامی افزایش یابد، پیروزی شیرین‌تر خواهد بود. در مقابل، هر اندازه مردم و مسئولان عقب‌نشینی کنند، از شیرینی پیروزی کاسته می‌شود. این رابطه کاملاً مستقیم است.

نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران با بستن تنگه هرمز نشان داده است که با قدرت از کشور دفاع می‌کند. اکنون دست برتر در اختیار مردم است؛ مردم می‌توانند با ایستادگی، امتیازات به‌حق خود را از دشمنان بگیرند. ۴۷–۴۸ سال است که این نظام تحت تحریم بوده؛ اکنون وقت رفع تحریم‌هاست.

مطمئن باشید پایمردی مردم باعث پایداری کشور است و دشمنان منحوس به‌زودی نابود خواهند شد. کسی که اهل نماز، روزه و ایمان است و در نماز جمعه حضور دارد، هرگز به دشمنان این سرزمین میدان نخواهد داد.

اما کافی است برای امروز. یادآوری می‌کنم که نماز عید فطر ان‌شاءالله فردا ساعت ۶ صبح آغاز می‌شود که شروع آن با دعای ندبه خواهد بود و پس از پایان دعا، نماز برگزار می‌شود. بعد از آن نیز دیدوبازدیدها و صله‌رحم را فراموش نکنید. اگر با کسی در گذشته مشکلی داشته‌اید، آشتی کنید؛ عمر انسان معلوم نیست. بعضی‌ها سال‌ها قهرند؛ ان‌شاءالله به برکت این ایام، کدورت‌ها کنار گذاشته شود.

توصیه می‌کنم نماز عید فطر به صورت تجمیعی و در یک محل برگزار شود. با توجه به شرایط کشور، اتحاد و انسجام باید به جهانیان نشان داده شود. حضور شما در میدان، ضربه‌ای کاری بر پیکر این رژیم صهیونیستی است.

احکام زکات، خمس و دیگر مسائل را نیز پیش‌تر توضیح داده‌ام. اگر سؤالی دارید، به روحانیون معظم مراجعه کنید.