خطبه اول نماز جمعه شهرستان میاندورود به امامت حجتالاسلام و المسلمین غفاری
بسمالله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین، نحمده و نستعینه و نستغفره و نتوکل علیه، و نصلی و نسلم علی سیدنا و نبینا ابیالقاسم المصطفی محمد و علی آله الطیبین الطاهرین.
اوصیکم عبادالله و نفسی بتقوی الله. تقوا، قطبنمای حرکت انسان در فتنههای پیچیده تاریخ است. هرجا جامعهای از تقوا فاصله گرفت، تحلیلها سست شد، شایعه جای حقیقت نشست و خواص و عوام در گرداب تحریف گرفتار شدند.
برادران و خواهران ایمانی؛ در آستانه میلاد با سعادت کریم اهلبیت، حضرت امام حسن مجتبی علیهالسلام قرار داریم؛ شخصیتی که پیامبر اکرم صلیالله علیه و آله در شأن او فرمودند: «اگر عقل در قامت انسانی مجسم میشد، آن انسان حسن بود.» این بیان نورانی، امام حسن علیهالسلام را مظهر عقلانیت الهی معرفی میکند؛ عقلانیتی که بر مدار حکمت، صبر، آیندهنگری و تشخیص دقیق مصلحت اسلام شکل گرفته است.
امروز یکی از مهمترین ابعاد مظلومیت امام مجتبی علیهالسلام، قرار گرفتن آن حضرت در آماج «جنگ روایتها»ست. جنگ روایتها یعنی نبرد بر سر معنا، بر سر تفسیر واقعیت. در این جنگ، آنکه روایت غالب را تولید و منتشر کند، ذهنها را در اختیار میگیرد. اگر جبهه حق روایت نکند، جبهه باطل روایت خواهد ساخت؛ و چهبسا حقیقت را وارونه جلوه دهد.
در عصر امام حسن علیهالسلام، دستگاه تبلیغاتی معاویه با بهرهگیری از پول، جعل حدیث، خریدن خواص و سازماندهی شایعه، تلاش کرد چهرهای مخدوش از اهلبیت علیهمالسلام ارائه دهد. مشکل اساسی جامعه آن روز، نبود تحلیل سیاسی عمیق در میان مردم بود. بسیاری اهل نماز و عبادت بودند، اما قدرت تشخیص نداشتند. شایعهای پخش میشد و بیآنکه تحقیق کنند، آن را میپذیرفتند. این همان بستری است که فتنه در آن رشد میکند.
یکی از نمونههای آشکار جنگ روایتها علیه امام حسن علیهالسلام، اتهام ناروا و ساختگی «مِطلاقیت» بود. بنیعباس برای حذف رقیب سیاسی خود، یعنی فرزندان امام حسن علیهالسلام، نیاز داشتند جایگاه آن حضرت را تخریب کنند. از اینرو با صرف هزینههای سنگین، روایتهایی جعلی ساختند و منتشر کردند تا امام را انسانی عیاش و بیثبات معرفی کنند. در حالی که چنین نسبتی، نه با مقام امامت سازگار است و نه با سیره نورانی آن حضرت که سراسر حلم، وقار، کرامت و عبادت بود.
این تحریف تاریخی نشان میدهد که دشمن وقتی در میدان نظامی یا سیاسی به نتیجه نمیرسد، به میدان روایت پناه میبرد. اگر شخصیتها تخریب شوند، اگر قهرمانان تاریخ تحقیر شوند، نسلهای بعدی نسبت به آرمانها دچار تردید خواهند شد. این دقیقاً همان هدفی بود که دستگاه اموی و عباسی دنبال میکرد.
اما مهمترین موضوع در زندگی سیاسی امام حسن علیهالسلام، مسئله صلح با معاویه است؛ صلحی که بیش از هر موضوع دیگری مورد تحریف قرار گرفت. برخی آن را نشانه ضعف پنداشتند، در حالی که خود حضرت تصریح کردند: «شما نمیدانید چه کردم.» و نیز فرمودند: «به خدا سوگند آنچه انجام دادم برای شیعیانم بهتر از هر چیزی است که خورشید بر آن طلوع و غروب میکند.»
صلح امام، نتیجه خیانت فرماندهان، سستی یاران و فقدان انسجام اجتماعی بود. بخشی از سپاه تطمیع شد، بخشی مرعوب گردید و برخی حتی به خیمه امام حمله کردند. در چنین شرایطی ادامه جنگ، به نابودی هسته اصلی شیعه و قتلعام مؤمنان میانجامید. امام حسن علیهالسلام با پذیرش صلح تحمیلی، اصل اسلام و جریان امامت را حفظ کرد.
این صلح، یک تاکتیک هوشمندانه برای افشای چهره نفاق اموی بود. حضرت شروطی را در صلحنامه گنجاندند که معاویه ناگزیر شد آنها را بپذیرد؛ اما به فاصله کوتاهی همه را نقض کرد. همین نقض عهد، چهره واقعی او را آشکار ساخت و زمینه را برای قیام عاشورا فراهم کرد. اگر آن صلح نبود، جامعه اسلامی هرگز عمق نفاق اموی را درک نمیکرد. از این منظر، صلح امام حسن علیهالسلام مقدمهای برای نهضت امام حسین علیهالسلام بود.
باید توجه داشت که همسانانگاری شرایط آن روزگار با هر مقطع دیگر، نیازمند دقت و تحلیل عمیق است. هر دورهای اقتضائات خاص خود را دارد. آنچه از سیره امام حسن علیهالسلام برای ما باقی میماند، اصل عقلانیت، تشخیص اولویتها، حفظ مصالح عالی اسلام و پرهیز از تصمیمهای احساسی است.
درس دیگر این مقطع تاریخی، ضرورت بصیرت عمومی است. اگر مردم تحلیل سیاسی نداشته باشند، اگر تحت تأثیر شایعه قرار گیرند، اگر هیجان جای خرد را بگیرد، بزرگترین رهبران الهی نیز تنها خواهند ماند. کوفه تنها نماد بیوفایی نیست؛ نماد جامعهای است که در طوفان شایعه، قدرت تشخیص خود را از دست داد.
امروز نیز جهان عرصه جنگ روایتهاست. رسانهها میتوانند از یک اقدام حکیمانه، تصویری وارونه بسازند؛ میتوانند از صبر، ضعف ترسیم کنند و از خیانت، زیرکی. در چنین فضایی، جامعه ایمانی باید اهل تحقیق، تعقل و مراجعه به منابع معتبر باشد. هر خبری را نباید پذیرفت و هر تحلیلی را نباید بیچونوچرا باور کرد.
امام حسن علیهالسلام الگوی عقلانیت در میدان فتنه است؛ الگویی که نشان میدهد گاهی بزرگترین شجاعت، در صبر و تدبیر است؛ و گاهی حفظ آینده دین، نیازمند تحمل تلخترین طعنهاست. آن حضرت برای حفظ حقیقت، آبروی خویش را سپر کرد و مظلومانه زیست تا اسلام بماند.
در پایان، از خداوند متعال مسئلت داریم که به ما عقلانیتی حسنی، بصیرتی حسنی و صبری حسنی عطا فرماید؛ دلهای ما را از غبار شایعه پاک کند، قدرت تحلیل درست به ما عنایت کند و ما را در مسیر ولایت و حقیقت ثابتقدم بدارد.
والسلام علیکم و رحمهالله و برکاته.
خطبه دوم نماز جمعه شهرستان میاندورود به امامت حجتالاسلام و المسلمین غفاری
بسمالله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین، اوصیکم عبادالله و نفسی بتقوی الله. تقوا، چراغ راه انسان در تلاطم حوادث و فتنههای آخرالزمان است؛ سرمایهای که اگر جامعهای به آن تمسک جوید، نه از تهدید میهراسد و نه در برابر تطمیع سر تسلیم فرود میآورد.
برادران و خواهران مؤمن؛ یکی از مسائل مهم روز، تحلیل صحیح از منطق مذاکره در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است. آنچه امروز در عرصه دیپلماسی دنبال میشود، نه از موضع ضعف، بلکه از موضع قدرت و حکمت است. مذاکره در منظومه فکری انقلاب اسلامی، یک راهبرد ثابت و تغییرناپذیر نیست، بلکه ابزاری در خدمت راهبرد کلان نظام یعنی حفظ استقلال، صیانت از امنیت ملی و ایستادگی در برابر نظام سلطه است.
جمهوری اسلامی ایران با رویکردی فعال و هوشمندانه، نشان داده است که اولویت نخست آن صلح عادلانه و ثبات پایدار است؛ اما این صلحطلبی هرگز به معنای عقبنشینی از اصول نیست. دیپلماسی فعال، سرمایهگذاری راهبردی برای آینده است؛ زیرا اگر طرف مقابل عهدشکنی کند، افکار عمومی جهان به حقانیت ملت ایران اذعان خواهد کرد. بنابراین مذاکره، در این چارچوب، نه نشانه انفعال، بلکه شکلی از مبارزه برای تأمین منافع ملی و تثبیت مشروعیت بینالمللی است.
در کنار این مسئله، شناخت آرایش رسانهای دشمن یک ضرورت اساسی است. دشمن در جنگ شناختی به دنبال تغییر محاسبات، ایجاد یأس، وارونهنمایی حقایق و القای بنبست است. امروز بیش از آنکه با تهدید سخت مواجه باشیم، با عملیات روانی گسترده روبهرو هستیم؛ عملیاتی که تلاش میکند جامعه را میان دوگانههای دروغین «تسلیم یا نابودی» قرار دهد.
تغییر ادبیات رسانههای معاند از «حمله محدود» به «جنگ گسترده»، بیش از آنکه نشانه اراده واقعی باشد، بخشی از پروژه هراسافکنی و ناامیدسازی است. آنان پیش از هر چیز، به آشوب داخلی امید بستهاند. وقتی بازارها به جای واقعیتهای اقتصادی به شایعات امنیتی واکنش نشان دهند، نوسان و تورم تشدید میشود و جامعه دچار اضطراب میگردد. این همان هدف جنگ شناختی است: ضربه زدن به روح امید و اعتماد ملی. راه مقابله با این فتنه، بصیرت، آرامش، اعتماد به وعده الهی و تبعیت از رهبری حکیمانه انقلاب است.
در بخش دیگری از سخن، به مناسبت ایام، یاد و نام حضرت امالمؤمنین خدیجه کبری سلامالله علیها را گرامی میداریم؛ بانویی که تجسم کامل فضایل انسانی در آیه ۳۵ سوره احزاب است؛ آیهای که اسلام، ایمان، قنوت، صدق، صبر، خشوع، صدقه، صوم، عفاف و ذکر را معیار کرامت معرفی میکند و زن و مرد را در پاداش الهی یکسان میداند.
حضرت خدیجه سلامالله علیها نمونه کامل عقلانیت و ایمان در سختترین شرایط تاریخ بود. در فضای جاهلیت، تاجر امین و خردمند بود؛ در عرصه خانواده، محبوبترین همسر پیامبر اعظم صلیالله علیه و آله؛ در میدان ایمان، نخستین بانوی مؤمن؛ و در میدان جهاد، پشتیبان مادی و معنوی نهضت نبوی. پیامبر اکرم صلیالله علیه و آله درباره ایشان فرمودند: «کجا همانند خدیجه پیدا میشود؟ آنگاه که مردم مرا تکذیب کردند، او مرا تصدیق نمود و با مال و جان خویش مرا یاری داد.» این بیان، گواه عظمت شخصیتی است که عقل معاش و عقل معاد را در کنار هم جمع کرده بود.
امروز جامعه ما بیش از هر زمان به الگوی خدیجهوار نیاز دارد؛ الگویی از ایمان همراه با عقلانیت، ثروت همراه با انفاق، و قدرت همراه با تواضع. بانویی که مقاومت را با محبت، مدیریت را با اخلاق، و ثروت را با خدمت معنا کرد.
همچنین در آستانه هفته احسان و نیکوکاری قرار داریم؛ هفتهای که یادآور مسئولیت اجتماعی مؤمنان در قبال نیازمندان است. احسان، تنها کمک مالی نیست؛ بلکه تجلی روح برادری و همدلی در جامعه اسلامی است. هر دستی که برای رفع نیاز محرومی گشوده شود، در حقیقت پلی به سوی رضایت الهی ساخته است.
و نیز هفته درختکاری را پیش رو داریم؛ که یادآور اهمیت حفظ محیط زیست و امانتداری نسبت به نعمتهای الهی است. کاشتن هر درخت، صدقهای جاری و سرمایهای برای نسلهای آینده است. اسلام، دین آبادانی زمین است و حفظ طبیعت، وظیفهای دینی و اخلاقی بر دوش همگان.
در پایان، بار دیگر خود و شما را به تقوای الهی دعوت میکنم. تقوا یعنی ایستادگی در برابر جنگ روانی دشمن، بصیرت در تحلیل مسائل، و الگوگیری از اسوههای ایمانی چون حضرت خدیجه سلامالله علیها. از خداوند متعال میخواهیم دلهای ما را سرشار از ایمان، جامعه ما را آکنده از وحدت، و کشور عزیزمان را در سایه عنایات حضرت ولیعصر عجلالله تعالی فرجه الشریف، محفوظ و پیروز بدارد.
والسلام علیکم و رحمهالله و برکاته