خطبه اول نماز عبادیـسیاسی جمعه شهرستان میاندورود – ۲۱ آذرماه ۱۴۰۴1404
موضوع: آسیبشناسی دینداری و ضرورت شناخت خود و دین
۱. مقدمه و اهمیت موضوع
انسان همواره در معرض آسیبها و آفتهای گوناگون است. آسیبها میتواند فرد را از مسیر دین، اخلاق و انسانیت خارج کند.
اولین گام برای پیشگیری از آسیبها، شناخت نقاط ضعف و آسیبپذیری خود است. انسان باید بداند کجا میتواند به دام خطا و انحراف بیفتد تا با تلاش و مراقبت، این نقاط را تقویت یا اصلاح کند.
۲. چهار علم اساسی از نگاه ائمه و بزرگان
بزرگان دین و ائمه معصومین، چهار علم اساسی را برای انسان ضروری دانستهاند. فقدان هر یک، زمینه بروز آسیب را فراهم میکند:
۲-۱. خداشناسی
تعریف: شناخت درست پروردگار، صفات او و جایگاه انسان در برابر او.
پیام: اگر انسان خدا را درست نشناسد، نافرمانی میکند و مسیر صحیح زندگی را از دست میدهد.
مثال: انسانی که خدا را خالق و ولی خود نداند، نسبت به حقوق الهی بیتوجه است و ممکن است ارزشها و اخلاق را نادیده بگیرد.
۲-۲. خودشناسی
تعریف: شناخت خود، ارزشها، ظرفیتها، ضعفها و مسئولیتها.
پیام: انسان اگر خود را نشناسد، ارزش وجودیاش را دست کم میگیرد یا خود را مفت میفروشد.
مثال: فردی که نمیداند هدف از زندگی و تکالیفش چیست، ممکن است به فساد یا بیاعتنایی به دین و اخلاق گرفتار شود.
۲-۳. وظیفهشناسی
تعریف: شناخت تکالیف و مسئولیتهای فردی نسبت به خدا، جامعه و دیگران.
پیام: هر انسان باید بداند در قبال خدا و مردم چه وظایفی دارد و عمل نکردن به این وظایف، آسیبزا است.
۲-۴. آسیبشناسی
تعریف: شناخت آسیبها و تهدیدات اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی که میتواند انسان را از دین و باور دور کند.
پیام: عدم توجه به آسیبها، انسان را از مسیر دینداری خارج میکند. حتی دین و باور ما هم از آسیب مصون نیست.
۳. مثال از سفارش پیامبر صلیاللهعلیهوآله
پیامبر اکرم به حضرت علی علیهالسلام توصیه کردند که نسبت به آسیب سخن گفتن و دروغ مراقب باشد.
نکته: برخی آسیبها غیرقابل جبراناند، اما آنهایی که انسان را از دینداری خارج میکنند، قابل پیشگیری هستند.
۴. انواع آسیبهای دینداری
۴-۱. دینداری فصلی
تعریف: گاهی انسان در ایام خاص دیندار است و بعد به حالت سابق بازمیگردد.
مثال: تنها در ماه رمضان یا ایام محرم نماز و عبادت انجام میدهد و بعد به عادات گذشته برمیگردد.
پیام: علم دین با دیگر علوم متفاوت است؛ علم دین باید در تمام زندگی جاری باشد. همانطور که علم پزشکی بر جسم اثر دارد، علم دین باید بر همه رفتارهای انسان اثر داشته باشد، حتی در کوچکترین امور.
نکته عملی: بین مسجد و بازار، حرم و خارج از حرم نباید تفاوت گذاشت؛ این تفاوت خود یک آسیب است.
۴-۲. سبک شمردن دین و عبادت
تعریف: جدی نگرفتن عبادت، نماز و اعمال دینی.
پیام: پیامبر فرمود حتی عبادت هم آفت دارد؛ اگر به این آفت توجه نشود، عبادت ثمری ندارد.
مثال: سبک شمردن نماز یا عبادت، باعث میشود انسان از فیوضات الهی و شفاعت اهل بیت محروم شود.
۴-۳. سقوط ارزشهای اخلاقی
تعریف: کمرنگ شدن ارزشها در جامعه یا فرد.
مثال: رعایت نکردن حجاب، اخلاق، صداقت و رفتار دینی باعث آسیب جدی به دینداری میشود.
۴-۴. افراط و تفریط
تعریف: زیادهروی یا کوتاهی در دینداری.
پیام: حد وسط و همراه بودن با امام و ولی خدا معیار صحیح است؛ نه جلو زدن، نه عقب ماندن.
مثال تاریخی: افرادی که از امام پیشی گرفتند در دوران حکمیت دچار آسیب شدند.
۵. درس از تاریخ و اهل بیت
همراهی با امام و ولی خدا، همانند همراهی کربلاییها با امام حسین علیهالسلام، انسان را به عاقبت بخیری میرساند.
انحراف خواص و عدم تبعیت از امام، یکی دیگر از آسیبهای دینداری است.
پیام عملی: باید همیشه معیار خود را ولایت و حق قرار دهیم و با الگوگیری از اهل بیت و تاریخ، مسیر صحیح را انتخاب کنیم.
۶. نتیجهگیری و تضرع پایانی
انسان با شناخت نقاط ضعف، توجه به آسیبها، رعایت ارزشها و همراهی با ولی خدا، میتواند از آسیبهای دینداری پیشگیری کند.
دعا و تضرع برای حفاظت از دین و خود، از ضروریات دینداری است:
اعوذ بالله من الشیطان الرجیم و من الغفلة و من آفات الدین و النفس.
خطبه دوم نماز عبادیـسیاسی جمعه شهرستان میاندورود – ۲۱ آذرماه ۱۴۰۴
امامت: حجتالاسلام والمسلمین بازاری، امام جمعه موقت
در خطبه دوم، حجتالاسلام والمسلمین بازاری خود و نمازگزاران را به رعایت تقوای الهی سفارش کردند و فرمودند:
"اوصیکم عباد الله و نفسی به تقوی الله"
ایشان بر ضرورت مراقبت از اعمال و رفتار فردی و اجتماعی تأکید کردند و یادآوری کردند که تقوا عامل اصلی محافظت انسان در برابر آسیبها و خطاهاست.
سپس، ولادت با سعادت حضرت فاطمه زهرا سلاماللهعلیها و همچنین ولادت با سعادت بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، حضرت امام خمینی(ره) را تبریک گفتند و به همه حاضرین عرض تبریک کردند. امام جمعه موقت افزودند که مقام حضرت زهرا سلاماللهعلیها حقیقتاً فراتر از توصیف انسان است و بیان نمودند که حتی کوچکترین عمل خیر ایشان، مانند دادن چند نان فتیر به فقیر یا انگشتر در حال نماز، با نزول آیات قرآن همراه است. ایشان تأکید کردند که ائمه چنین مبالغهآمیز نبودند و پیامبر خدا فرمود: «سمی فاطمه، فاطمه…»، که سخن خداست و شناخت حضرت زهرا سلاماللهعلیها بسیار سخت است. ایشان حضرت زهرا را معیار حق و نمونه کامل ایمان و تقوا معرفی کردند و افزودند که خداوند به پیامبرش فرزند بزرگوار داد و فرمود شکر نعمت را به جای بیاورید، و کسانی که نسبت به این نعمتها کجاندیش هستند، ابترند.
در ادامه، امام جمعه موقت به مناسبتهای ملی و تاریخی این ایام اشاره کردند. نخست ۲۶ آذرماه، روز حمل و نقل و کامیونداران، که اغلب کمتر مورد توجه قرار میگیرد. ایشان نقش حیاتی کامیونداران در دوران جنگ تحمیلی سال ۱۳۶۱ را یادآوری کردند؛ زمانی که دهها کشتی حامل کالای اساسی در انتظار تخلیه بودند و کشور با بحران کمبود ذخایر مواجه بود. امام خمینی(ره) کامیونداران را فراخواندند و آنان با بسیج و تلاش خود، این بحران را برطرف کردند. در سال ۱۳۷۱ نیز به پیشنهاد وزارت راه و ترابری، این روز به عنوان روز حمل و نقل نامگذاری شد.
همچنین، حجتالاسلام والمسلمین بازاری به ۲۷ آذرماه، سالروز عروج ملکوتی شهید آیتالله مفتح، پایهگذار وحدت حوزه و دانشگاه، اشاره کردند و تأکید کردند که حوزه و دانشگاه باید هر روز بیش از پیش با یکدیگر همکاری داشته باشند، اگرچه ساختارشان جداست، اما خدمت به مردم و کشور مشترک است.
امام جمعه موقت به موضوعات روز کشور نیز اشاره کردند و گفتند که کشور ایران، سرزمین امام زمان علیهالسلام است و زیبنده جمهوری اسلامی نیست که حرمت آن رعایت نشود. ایشان از مسئولان خواستند با مسببین اقدامات ناپسند برخورد شود و یادآوری کردند که این کشور ثمره خون شهدای ماست و حفظ آن وظیفه همه ملت است.
در بخش بعد، حجتالاسلام والمسلمین بازاری از مادر شهید مدافع حرم، شهید محمود رادمهر تقدیر کردند و دعای خود را برای همه شهدای کشور بیان نمودند:
خدای متعال همه شهدای ما را با شهدای کربلا محشور کند.
همچنین، از جناب آقای مستشرق، رابط ستاد نماز جمعه استان تقدیر شد و یادآوری کردند که حضور ایشان یادآور اهمیت نماز جمعه و تقویت حضور مردم در این میعادگاه دینی است.
خطبه با دعا برای حفظ کشور و تعجیل در ظهور حضرت ولیعصر(عج) پایان یافت:
خدایا کشور ما را حفظ بفرما و امام زمان ما را برسان.