خطبه اول نماز جمعه شهرستان میاندورود
به امامت حضرت حجتالاسلام والمسلمین غفاری (زیدعزه)
به مناسبت ۵ مرداد؛ سالگرد اقامه نخستین نماز جمعه پس از پیروزی انقلاب اسلامی
الحمدلله الذی جعل الصلاة معراج المؤمنین، و جعل الجمعات محافل الذکر و طهارت القلوب، و الصلاة و السلام علی من علمنا الصلاة و آداب الحضور، سیدنا محمد و آله الطاهرین.
ای مؤمنان گرامی و نمازگزاران بصیر؛
در آستانه پنجم مرداد، سالگرد برگزاری نخستین نماز جمعه انقلاب به امامت مرحوم آیتالله طالقانی، لازم میدانم با نگاهی معرفتی، نگاهی مجدد بیندازیم به جایگاه این فریضه عظیم و تأثیر آن در تربیت فردی، انسجام اجتماعی و پیشبرد آرمانهای دینی.
نماز جمعه؛ عبادتی استینافی، فرصتی برای تطهیر جان و جانان
در میان عبادات اسلامی، برخی عبادات را خاصیتی ویژه است؛ خاصیتی که از آن با واژه «استیناف» یاد میشود؛ استیناف یعنی از نو آغاز کردن، یعنی فرصت بازگشت، تطهیر، و شروعی دیگر. نماز جمعه از این دست عبادات است.
رسول رحمت، حضرت محمد مصطفی (ص)، فرمودند:
«مَنْ أَتَى الْجُمُعَةَ إِیمَاناً وَ احْتِسَاباً، اسْتَأْنَفَ الْعَمَل»؛
هر کس با نیت خالصانه و با هدف قرب الهی به نماز جمعه بیاید، خداوند کارنامه عمل او را از نو میگشاید.
این یعنی نماز جمعه، تطهیر است؛ نه فقط از گناهان، که از غفلت، از خمودی، از فاصله گرفتن از جامعه ایمانی. نماز جمعه، عبادتی نیست که در خلوتی فردی بجا آورده شود، بلکه طنین آن، ندای بیداری است در متن اجتماع.
سنتی پیامبرانه، جریانی تا همیشه جاری
بر اساس منابع معتبر تاریخی، نماز جمعه پیش از هجرت در مدینه تشریع شد، اما نخستین بار در شهر یثرب، به دست مصعب بن عمیر، نماینده پیامبر خدا (ص) برگزار گردید. از آن پس، سنت اقامه این نماز بزرگ، توسط رسول اکرم (ص) و خلفای راشدین و امام علی (ع) تداوم یافت.
در دوره حکومت نورانی امیرالمؤمنین (ع)، بسیاری از خطبههای گهربار آن حضرت – که امروز در نهجالبلاغه میدرخشند – در بستر نماز جمعه ایراد شدند. آری، نماز جمعه نه فقط عبادتی عبادی، که ابزاری سیاسی برای هدایت جامعه و ترسیم راه آینده بوده است.
مصادیقی از عبادات استینافی در روایات:
۱. محبت به امیرالمؤمنین (ع)
۲. کمک مالی به نیازمندان
۳. زیارت خانه خدا و حج
۴. و نماز جمعه
امام صادق (ع) در روایت معروفی درباره حج فرمودند:
«هر گامی که مؤمن در مسیر حج بردارد، خداوند حسنهای برایش مینویسد، گناهی را از او میزداید و درجهای به مقام او میافزاید... و هنگامی که از عرفات بازگردد، چنان پاک خواهد شد که گویی از مادر متولد شده است.»
سپس میفرمایند: استأنفِ العمل؛ کار را از نو آغاز کن.
و پیامبر اسلام (ص) درباره نماز جمعه فرمودند:
«الْجُمُعَةُ حَجُّ الْمَسَاكِينِ»؛
نماز جمعه، حج فقراست.
و هر کس آن را بهجا آورد، پاداش حج مقبول خواهد یافت. اگر نماز عصر را نیز بهجا آورد، پاداش عمره خواهد داشت.
حضور اهل بیت (ع) در نماز جمعه خلفای وقت؛ راهبردی از جنس حکمت
با آنکه خلفای اموی و عباسی، نماز جمعه را ابزاری حکومتی میخواستند و خطیب جمعه منصوب خلیفه وقت بود، اما اهل بیت (ع) با هدف حفظ وحدت و کاهش تنشهای مذهبی، در برخی نمازهای جمعه شرکت میکردند. امام باقر (ع)، امام صادق (ع)، امام حسن مجتبی (ع) و امام کاظم (ع) از جمله حضراتی بودند که حضور در جمعههای عمومی را ترک نمیکردند و یاران خویش را نیز بدان ترغیب مینمودند.
حتی امام صادق (ع) به زراره فرمودند:
«صَلِّهَا جَمَاعَةً»؛ آن را به جماعت بخوان، زیرا این فریضهای است که ترک آن، خسارتی معنوی در پی دارد.
نماز جمعه، در نگاه اهل بیت (ع)، ستون خیمه ایمان جمعی بود؛ هرچند اقامه رسمی آن را تنها در شأن امام عادل یا نماینده منصوب او میدانستند.
نماز جمعه امروز، تجلی تداوم خط پیامبر (ص) و اهل بیت (ع)
در روزگاری که جوامع اسلامی زیر فشارهای روانی، رسانهای و تحریمی هستند، اقامه باشکوه نماز جمعه، تبدیل به سنگری از جنس نور شده است. سنگری که نه فقط در حوزه عبادت، که در هدایت سیاسی، بصیرت اجتماعی، تقویت همبستگی و نشر ارزشهای انقلابی نقشآفرینی میکند.
پنجم مرداد، یادآور نخستین نماز جمعهای است که با فرمان امام راحل (ره) اقامه شد؛ حرکتی الهی که ستون وحدت، بستر بصیرت و طلوعی دوباره برای جامعه ایمانی بود.
در پایان این خطبه اول، ضمن عرض ادب به مقام شامخ شهدای محراب و طلایهداران نماز جمعه، از مردم مؤمن، ائمه جمعه گذشته، فرمانداران، مسئولان و فعالان فرهنگی شهرستان میاندورود قدردانی مینماییم که با ایمان، معرفت و حضورشان، ستون این فریضه بزرگ را استوار نگه داشتهاند.
خطبه دوم نماز جمعه شهرستان میاندورود
به امامت حجتالاسلام و المسلمین حاج آقا غفاری (دامت توفیقاته)
عنوان خطبه: از بند ماشه تا نان غزه؛ مقاومت، حقیقتی روشن در دل ظلمت جهانی
در دومین خطبه نماز جمعه این هفته شهرستان میاندورود، امام جمعه گرانقدر شهرستان، حضرت حجتالاسلام و المسلمین غفاری، با بیانی عمیق، روشنگر و ادبی، به ترسیم زوایای پنهان و آشکار دو میدان پرالتهاب پرداخت: یکی در عرصه سیاست بینالملل، دیگری در صحنه خون و آتش مقاومت.
مکانیسم ماشه؛ تصویری از بیعدالتی حقوقی غرب
خطبه با تشریح سازوکار ناعادلانه «مکانیسم ماشه» آغاز شد؛ ابزاری که به زعم غرب، بهویژه آمریکا و فرانسه، همچون چماقی بالای سر ایران طراحی شدهاست. حجتالاسلام غفاری، با اشاره به ساختار یکطرفه و فاقد عدالت این مکانیسم، بیان داشت:
«چگونه میتوان سازوکاری را پذیرفت که بدون اجماع جهانی، صرفاً با تصمیم یکجانبه، ملتها را به زیر تیغ تحریم بازگرداند؟ این نه ابزار صلح، که ابزاری برای تحمیل سلطه و زیادهخواهی است.»
وی همچنین به تلاشهای تیم مذاکرهکننده ایرانی برای کند کردن روند اجرای ماشه و حفظ فرصتهای دیپلماتیک اشاره کرد و افزود:
«گرچه ساختار ماشه نابرابر است، اما ایران با هوشمندی، ابعاد حقوقی آن را مهار کرده و امروز، این ابزار بیشتر از آنکه کارکرد اجرایی داشته باشد، ابزاری روانی و سیاسی برای تهدید رسانهای است.»
غزه؛ بازتاب عاشورا در عصر حاضر
در ادامه، امام جمعه محترم با ربطی عمیق به تاریخ، روایت عاشورایی را با بحران امروز غزه گره زد و فرمود:
«همانگونه که زینب کبری سلاماللهعلیها در شام اسارت، نان خود را به کودکان میبخشید، امروز مادران فلسطینی، سهم غذای ناچیز خود را به فرزندانشان میدهند. دشمن دیروز با شلاق، امروز با قحطی، ارادهی آزادگان را میآزماید.»
ایشان ضمن اشاره به فجایع انسانی و محاصره غذایی در غزه، تأکید کردند:
«باریکه غزه امروز آینه تمامنمایی از سیاستهای غیرانسانی رژیم صهیونیستی و همدستان غربی آن است؛ سلاح گرسنگی، کودککشی، تحریم دارویی و جنایات خاموشی که در برابر چشم ساکت جهان رخ میدهد.»
امام جمعه، ضمن انتقاد از سکوت جامعه جهانی، شورای امنیت، و سازمانهای بینالمللی، این سکوت را نه تنها خیانت به فلسطین، بلکه خیانت به انسانیت توصیف کرد. همچنین با صراحت فرمود:
«دولتهای منطقهای نیز با مصالح خود ساخته، آرمان فلسطین را تنها گذاشتهاند. اما غزه هنوز زنده است؛ با رنج، با ایثار، با آتشِ ایمان.»
وحدت داخلی، اقتدار منطقهای
در ادامه خطبه، حجتالاسلام غفاری با تاکید بر انسجام داخلی و هوشمندی دیپلماسی منطقهای ایران، خاطرنشان کرد:
«ملت ما، با صبوری در برابر تحریمها و فشارهای بینالمللی، و نیروهای مسلح با اقتدار در میدان عمل، نشان دادند که نمیتوان ایران را از راه ایمان و علم بازداشت. نه با ماشه، نه با فتنه، نه با قحطی.»
تشکر و هشدار
در پایان خطبه، امام جمعه محترم با قدردانی ویژه از ستاد نماز جمعه، ائمه جمعه موقت، مدیران استانی، و فرماندار محترم، از تلاشهای بیوقفه آنان در برگزاری منظم و پربار نماز جمعه و تعامل با مردم تجلیل کرد.
همچنین با نگاهی دغدغهمند به وضعیت آب و منابع زیستی، خواستار صرفهجویی جدی و مسئولانه در مصرف آب و منابع طبیعی شد و تاکید نمود:
«شرایط منابع آبی کشور بحرانی است. اکنون نه زمان بیتفاوتی، که لحظه مسئولیت جمعی است؛ چه در خانه، چه در اداره، چه در مزرعه.»
جمعبندی و پیام خطبه
در یک نگاه، خطبه دوم نماز جمعه این هفته، تصویر روشنی از دو جبهه همزمان را ترسیم کرد:
از یکسو، مقابله با بیعدالتی و سازوکارهای تحریمی غرب در قالب مذاکرات هستهای، و از سوی دیگر، دفاع از آرمان مقاومت فلسطین در برابر جنایات آشکار رژیم صهیونیستی.
پیام نهایی خطبه:
«در عصری که حقیقت وارونه میشود، بیداری ملتها تنها چراغ نجات است. نه تهدید، نه گرسنگی، و نه سلاح، نمیتواند ایمان یک ملت را خاموش کند.»