وَ قَالَ امیرالمومنین(علیه السلام): كُنْ سَمْحاً وَ لَا تَكُنْ مُبَذِّراً، وَ كُنْ مُقَدِّراً وَ لَا تَكُنْ مُقَتِّراً.
امام علی (عليه السلام) در حدیثی که در حکمت ۳۳ کتاب شریف نهج البلاغه ذکر شده است، می فرماید: بخشنده باش ولى نه بحدّ اسراف و بيجا (كه افراط و تجاوز از حدّ باشد) و ميانه رو باش و سختگير مباش (كه آن تفريط و تقصير در حدّ باشد).
افراط و تفريط ممنوع
مى دانیم بسیارى از علماى اخلاق اسلامى، تمام فضایل اخلاقى را حد وسط در میان افراط و تفریط مى دانند.
مُبذّر از ماده «تبذیر» از ریشه «بذر» در اصل به معناى پاشیدن دانه است; ولى چون این واژه در مورد اموال به کار رود به کار کسانى اطلاق مى شود که اموال خود را به صورت نادرست مصرف کرده و آن را حیف و میل مى کنند.
معادل آن در فارسى امروز ریخت و پاش است و تفاوت آن با اسراف این است که اسراف مصرف بى رویه و تبذیر اتلاف بى رویه است.
قرآن مجید درباره مبذّرین مى فرماید: «إِنَّ الْمُبَذِّرینَ کانُوا إِخْوانَ الشَّیاطین); تبذیر کنندگان برادران شیطانند».
در جاى دیگر درباره صفات والاى بندگان برگزیده و عباد الرحمان مى فرماید: «(وَالَّذینَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ یُسْرِفُوا وَلَمْ یَقْتُرُوا وَکانَ بَیْنَ ذلِکَ قَواماً); آنها کسانى هستند که هنگامى که انفاق مى کنند نه اسراف مى کنند و نه بخل و سخت گیرى دارند و در میان این دو، حد اعتدال را رعایت مى کنند».
در شأن نزول آیه ۲۹ سوره «اسراء» نیز آمده است که شخص سائلى از پیغمبر اکرم(صلى الله علیه وآله) تقاضاى پیراهن کرد. پیامبر پیراهن خود را به او بخشید و همین امر سبب شد که آن روز نتواند براى نماز به مسجد برود.
این جریان سبب شد که زبان منافقان باز گردد و بگویند محمد خواب مانده یا مشغول لهو و سرگرمى شده و نمازش را به فراموشى سپرده است.
(ولى هنگامى که از جریان کار باخبر شدند شرمنده گشتند) آیه فوق نازل شد و به پیامبر چنین دستور داد: «(وَ لا تَجْعَلْ یَدَکَ مَغْلُولَةً إِلى عُنُقِکَ وَلا تَبْسُطْها کُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُوراً); دست خود را بر گردن خویش زنجیر مکن (و انفاق و بخشش را ترک منما) و بیش از حد (نیز) دست خود را مگشاى که خانه نشین شوى و مورد سرزنش قرارگیرى و از کار خود فرو مانى».
در اینجا این سؤال پیش مى آید که تاکید در میانه روى در انفاق چگونه با ایثار (مقدم داشتن دیگران بر خویشتن) که در حالات بسیارى از پیشوایان آمده سازگار است مثل آنچه در شأن نزول سوره «دهر» و داستان مسکین و یتیم و اسیر آمده و به دنبال آن آیه شریفه (وَیُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْکِیناً وَیَتِیماً وَأَسِیراً) نازل شد.
پاسخ این سؤال روشن است، مسئله اعتدال حکمى عام است و ایثار حکمى خاص که مربوط به موارد معینى است.
به عبارت دیگر: اصل بر اعتدال در مسئله انفاق و ایثار یک استثناست. به علاوه، دستور به ایثار مربوط به جایى است که بخشش فراوان، نابسامانى فوق العاده اى در زندگى انسان ایجاد نکند و «ملوم» و «محسور» نگردد در غیر این صورت باید از دستور اعتدال پیروى کرد.
حاج آقای ابراهیمی امام جمعه شهر چمران در خطبه دوم ۱۴ مهر ۱۴۰۲ با اشاره به بیانات رهبری در میلاد پیامبر اکرم (ص) گفت: متاسفانه جامعه اسلامی ایران، با امور اخلاقی فاصله گرفته است و دین و اخلاق به ماه های رمضان، محرم، صفر و برخی از ایام شهادت و ولادت ها خلاصه شده و این مساله موجب ایجاد معضلات اجتماعی مختلف شده است.
وی افزود: هر انسانی ذاتا و به طور فطری نیازمند یک سری دستورات و تعالیم اخلاقی است که بتواند در مسیر صحیح قرار گیرد، بر این اساس است که ما در نمازهای یومیه خود روزانه حداقل ۱۰ مرتبه به خداوند متعال می گویم: «إیَّاکَ نَعْبُدُ وإیَّاکَ نَسْتَعِین» (پروردگارا!) تنها تو را میپرستیم؛ و تنها از تو یاری میجوییم. ما با بیان این عبارت، با خداوند متعال عهد می بندیم که در مسیرش باشیم و مطابق دستورات او عمل کنیم، اما متاسفانه عهدشکنی برای ما و جامعه ما به یک عادت تبدیل شده است.
جا دارد که از ۱۴۴۰ دقیقه یک روز، حداقل روزانه ۱۰ دقیقه به رفتارهای خود فکر کنیم که به چه میزان در مسیر الهی هستیم.
نیروی انتظامی یاور مردم و ضامن سلامت و امنیت جامعه خطیب جمعه چمران، هفته نیروی انتظامی را فرصتی مغتنمی برای تجلیل از بزرگ مردان جان بر کفی دانست که بی تردید کار و تلاشِ خستگی ناپذیر و ایثار بی وقفه آنان زمینه ساز استقرار سلامت اجتماعی و امنیت جامعه اسلامی است و بیان کرد:
تلاش های خالصانه، مجاهدانه و بی نظیر نیروی انتظامی در زمينه های مختلف از این فرزندان جمهوری اسلامی ایران چهره ی محبوب ساخته و همه ی مردم نیروی انتظامی را حامی جان و مال خود می دانند.
وی ادامه داد: خدا را شاکریم که با حضور روسای جدید کلانتری شهر چمران و کلانتری منطقه روستا و عشایر و تلاش شبانه روزی پرسنل زحمتکش نیروی انتظامی شاهد ارتقای سطح امنیت این منطقه هستیم. بنده به سهم خودم و از طرف مردم از همه آنها تقدیر و تشکر می کنم.
آغاز سال تحصیلی با ۱۵۰ کلاس بدون معلم در ماهشهر حجت الاسلام ابراهیمی آغاز سال تحصیلی با کمبود ۱۵۰ معلم در مقطع ابتدایی را یک مشکل حاد دانست و گفت: متاسفانه در حالی سال تحصیلی جدید آغاز شده است که فقط در شهرستان بندر ماهشهر قریب به ۱۵۰ کلاس درس مقطع ابتدایی، معلم ندارد و این مساله سال پیش نیز تکرار شده است.
در حال حاضر یعنی پس از گذشته دو هفته از سال تحصیلی ۷۳ کلاس درس در مقطع ابتدایی معلم ندارد. در مقاطع متوسطه اول و دوم نیز به همین شکل شاهد کمبود معلم هستیم.
وی افزود: خوشبخانه رئیس آموزش و پرورش و فرمانداری بندر ماهشهر در این زمینه تلاش جدی دارند، اما حل کامل این موضوع یک مسأله کشوری و استانی است و از توان مسئولان شهرستانی خارج است.
جا دارد که وزارت آموزش و پرورش و مسئولان استانی به این مساله مهم توجه ویژه کنند و تدابیر حکیمانه ای داشته باشند. وی شیوه پذیرش معلمان در امسال را دارای اشکالات اساسی دانست و اظهار داشت: متاسفانه همت جدی در وزارت آموزش و پرورش در مساله حل مشکل کم بود معلم وجود ندارد بنابراین دفتر ریاست محترم جمهور باید به این مساله مهم ورود جدی داشته باشد و با عملان آن برخورد جدی کند. دانش آموزان چه گناهی کرده اند که با هزار ذوق و شوق می خواهند به مدرسه بروند و علم آموزی کنند، اما با بی تدبیری وزارت آموزش و پرورش و کم کاری آنها مواجه هستند.