خطبه اول
ولادت امیر المومنین
امام علی (ع) امام وحدت و اتحاد بود. حضرت علی(ع) خیر جامعه را در سایه وحدت معرفی می نماید و میفرماید: ازآنجا که دست غیبی پرودرگار با جمع است،مسلمانان باید انسجام و هماهنگی خود را حفظ نمایند .ایشان برادر روشن شدن خطر اختلاف در امت آن را به جدا شدن گوسفند از گله تشبیه می فرماید که آن گوسفند،از حفاظت چوبان محروم شده و به راحتی همه گرگ می شود بنابراین لازم است فرد از صفوف به هم فشرد مسلمین فاصله نگیرد تا از آسیب دشمن خارجی در امان بماند .سیره و روش امام علی (ع) بهترین درس آموزنده در زمینه وحدت جامعه است متاسفانه پس از ارتحال نبی اکرم (ص) به دستور الهی در مورد جانشین حضرت علی (ع) عمل نشده حضرت علی (ع) در ابتد ضمن اعتراض حق خویش را خواستار شدند اما با دیدن اصرار مدعیان خلافت و آغاز اختلاف در جامعه نو پای اسلامی ایشان برای حفظ اتحاد مسلمانان و مصلحت عمومی سکوت کردند چرا که در آن شرایط اصل و بنیان اسلام در خطر بود دسته ای در خارج مدینه با خلیفه اول مخالف بودند ، دسته ای با رحلت پیامبر (ص) از دین خارج شدند و گروهی هم ادعای پیامبری کردند حضرت علی (ع) در نامه 62 نهج البلاغه در این باره خطلاب به اهل مصر می فرمایند :
پس از ياد خدا و درود خداوند سبحان محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را فرستاد تا بيم دهنده جهانيان، و گواه پيامبران پيش از خود باشد. آنگاه كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به سوى خدا رفت، مسلمانان پس از وى در كار حكومت با يكديگر درگير شدند. سوگند به خدا نه در فكرم مى گذشت، و نه در خاطرم مى آمد كه عرب خلافت را پس از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از اهل بيت او بگیرد، يا مرا پس از وى از عهده دار شدن حكومت باز دارند، تنها چيزى كه نگرانم كرد شتافتن مردم به سوى فلان شخص بود كه با او بيعت كردند. من دست باز كشيدم، تا آنجا كه ديدم گروهى از اسلام باز گشته، مى خواهند دين محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را نابود سازند، پس ترسيدم كه اگر اسلام و طرفدارانش را يارى نكنم، رخنه اى در آن بينم يا شاهد نابودى آن باشم، كه مصيبت آن بر من سخت تر از رها كردن حكومت بر شماست، كه كالاى چند روزه دنياست و به زودى ايّام آن مى گذرد چنانكه سراب ناپديد شود، يا چونان پاره هاى ابر كه زود پراكنده مى گردد. پس در ميان آن آشوب و غوغا بپا خاستم تا آن كه باطل از ميان رفت، و دين استقرار يافته، آرام شد .