به گزارش روابط عمومی دفترامام جمعه لاریجان :
خطبه اول:
الحمد للّه ربّ العالمین أحمده و أشکره و أستعینه و أستغفره و أتوکّل علیه و أصلّی و أسلّم علی حبیبه و نجیبه و خیرته فی خلقه حافظ سرّه و مبلّغ رسالاته بشیررحمته و نذیر نقمته سیّدنا و نبیّنا و حبیب قلوبنا أبی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الأطیبین الأطهرین و صحبه المنتجبین و من تبعهم باحسان الی یوم الدّین.
عَن علي بن الحُسين (ع):
« فَأَمّا حَقّ الصّلَاةِ فَأَنْ تَعْلَمَ أَنّهَا وِفَادَةٌ إِلَى اللّهِ وَ أَنّکَ قَائِمٌ بِهَا بَيْنَ يَدَيِ اللّهِ فَإِذَا عَلِمْتَ ذَلِکَ کُنْتَ خَلِيقاً أَنْ تَقُومَ فِيهَا مَقَامَ الذّلِيلِ الرّاغِبِ الرّاهِبِ الْخَائِفِ الرّاجِي الْمِسْکِينِ الْمُتَضَرّعِ الْمُعَظّمِ مَنْ قَامَ بَيْنَ يَدَيْهِ بِالسّکُونِ وَ الْإِطْرَاقِ وَ خُشُوعِ الْأَطْرَافِ وَ لِينِ الْجَنَاحِ وَ حُسْنِ الْمُنَاجَاةِ لَهُ فِي نَفْسِهِ وَ الطّلَبِ إِلَيْهِ فِي فَکَاکِ رَقَبَتِکَ الّتِي أَحَاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُکَ وَ اسْتَهْلَکَتْهَا ذُنُوبُکَ وَ لا قُوّةَ إِلّا بِاللّهِ » رساله حقوق امام سجاد (ع)
ترجمه:
« و اما حق نماز اين است که بدانى نماز روى آوردن به درگاه خداست و تو در برابر خداوند ايستاده اى ، پس چون اين را دانستى تو را شايد که چون زبون دلداده پارساى ترسان اميدوار بيچاره زارى کننده اى در نماز بايستى که (بنده) با آرام گيرى و سر به زيرى و سر سپردگى اندامها و نرمى و فروتنى (و خاکسارى) به تمام وجود ، آنکه را برابرش ايستاده بزرگ مى دارد و از دل به درگاه او به خوبى راز و نياز مى کند و (تو) از او مى خواهى که گردنت را از قيد خطاهايى که فرايت گرفته اند و گناهانى که به پرتگاه نابوديت مى کشانند رها سازد. و لا قوه الا بالله. (و نيرويى جز به خدا نيست.»
اوصيکُم يَاعِبادَالله وَ نَفسي بِتَقوَي الله و نَظمَ اَمرکُم.
خودم و شما برادران و خواهران بزرگوار را به رعايت تقواي الهي سفارش مي کنم.
امام سجاد (ع) در روز جمعه اي در مسجد مدينه خطبه مي خواند و مردم را به رعايت تقوا دعوت مي کرد و مي فرمود: اي مردم! تقواي الهي پيشه کنيد، بدانيد که روزي به سوي خدا بر خواهيد گشت هر عملي انجام بدهيد اگر عمل خير باشد آن را در عالم قيامت به ظهور مي رساند و اگر عمل بدي باشد عين عمل را در قيامت مي بينيد به گونه اي که آرزو مي کند بين او و آن عمل زشت فاصله اي بود که آن را نمي ديدم اين نکته اي است که اگر کسي به آن توجه کند مي تواند عالي ترين درجه تقوا را براي خود فراهم کند. پس بندگانِ خدا إتّقواالله!
بعد از بيان حقوق أعضاء و جوارح ، نوبت به حقوق أفعال عبادي مي رسد و يکي از آنها « حق نماز » است. نماز، اولين فريضه و واجب از فروع دين است و جايگاه و أهميت آن طوري است که رسول اکرم (ص) مي فرمايند: « الصَّلاهُ عَمُودُ الدّينِ ... اِن قُبلت قُبِل ما سِواها و اِن رُدَّت رُدَّ ما سِواها » اْمالي صدوق : ص 641
" نماز ستون دين است! اگر مقبول افتد ديگر عبادات پذيرفته ميشود و اگر مردود گردد عبادات و أعمال ديگر پذيرفته نميشوند." در سخني از امام صادق(ع) نقل شده که فرمودند :
« إنَّ أوَّلَ ما يُحاسَبُ بِهِ العَبدُ الصَّلاةُ » وسائل الشيعه جلد4 ص34
" اولين چيزي که در صحنه قيامت مورد سوال و محاسبه قرار مي گيرد نماز است." اگر اين عمل مقبول واقع شود بقيه أعمال پذيرفته مي شود. بنابراين أهميت و أرزش نماز تا آنجايي است که إمام هشتم أباالحسن الرضا (ع) فرمودند: « الصَّلاَةُ قُرْبَانُ كُلِّ تَقِيٍّ » کافي ،ج3،ص256،حديث 6
" نماز وسيله إرتقاء و بالا رفتن انسان هاي مؤمن است " لذا اگر کسي عمداً نماز را ترک کند به فرمايش پيامبر اکرم (ص) کافر است! « مَنْ تَرَكَ الصَّلَاةَ مُتَعَمِّدًا فَقَدْ كَفَرَ » ترکِ عمديِ نماز موجب کفر است. المحجة البيضاء ، ج1، ص 340
يعني مرز اسلام و کفر، أداي فريضه نماز و أنجام اين عمل عبادي است.
آداب و شرايط نماز :
نماز آداب و شرايطي دارد که اگر آن آداب رعايت شود تکليف از انسان برداشته ميشود.
حالا اين نماز به چه صورت مقبول درگاه خدا مي شود؟! به چه شيوه اي انجام بگيرد که مؤمن را به اوج برساند و چطوري بايد خوانده شود که « تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَآءِ وَالْمُنکَرِ» باشد؟! جواب همه اين سوالها که به تنبه و توجه نياز هست در همان أسرار باطني نماز وجود دارد.قطعاٌ صِرف قيام ، قعود ، سجده ، رکوع اگر انسان غفلت داشته باشد و توجه نداشته باشد که در کجا ايستاده ، با که سخن مي گويد و چه مي گويد؟! بي نتيجه است. لذا حضرت سجاد مي فرمايد: "بدان که تو به مهماني خدا ميروي و در پيشگاه خدا مي ايستي ، اگر از حال غفلت در آمدي و فهميدي چه مي گويي ، آنگاه مانند بنده اي حقير و ذليل و ترسان و اميدوار نمازت را به پاي مي داري نه مانند آدم مست که فقط زبانش حرکت مي کند اما نمي فهمد چه مي گويد!"
در آيه قرآن آمده است: « لاَ تَقْرَبُواْ الصَّلاَةَ وَ أَنتُمْ سُكَارَى حَتَّىَ تَعْلَمُواْ مَا تَقُولُونَ » نساء/43
" در حال مستي نماز نخوانيد تا بفهميد چه مي گوييد "
البته به حسب ظاهر شايد مراد از سکر، مستي از شراب و خمر باشد ، أما تنها إشاره به آن نيست ، بلکه هر تعلقي که مستي بياورد مي تواند مورد إشاره قرآن باشد. امام صادق (ع) به نقل از أميرالمؤمنين مي فرمايند :
« السُّکرُ أربَعُ سَکرات : سُکرُ الشَّراب و سُکرُ المالِ و سُکرُ النَّومِ و سُکرُ المُلکِ »
معاني الاخبار، ص 365
" چهار چيز إنسان را به مستي و غفلت مي کشاند :
اول: مستي در أثر شُرب خمر.
دوم : مستي مال و ثروت.
سوم: مستي خواب که اگر إنسان در حال خواب آلودگي به نماز بايستد ، قطعا نمي فهمد چه مي گويد!
چهارم: مستي قدرت است.
انساني که دست به قدرتي پيدا کرده ، مست و مقهور قدرت مي شود و خود را در پيشگاه خدا خاشع نمي بيند. چون إنسان بايد خودش را در نماز ذاکر بداند نه غافل. لذا فرموده اند : « مَن لَم تَنهَهُ صَلاتُهُ عَنِ الفَحشاءِ وَ المُنكَرِ ، لَم يَزدَد مِنَ اللَّهِ إلّا بُعداً »
مستدرک الوسائل ،ج4، ص 114، حديث4267
"هر كس نمازش او را از كار زشت و ناپسند باز ندارد جز دورى از خدا نمى أفزايد " چه بسا إنسانهايي شب ها به پا مي خيزند و نماز ميخوانند أما جزء خستگي و رنج حاصلي براي آنها نمي ماند. نماز همش ذکر و تقرب أست و با غفلت و آلودگي سازگار نيست. مگر ميشود آدم « اياکَ نعبد و اياکَ نستعين » بگويد و قلبش جاي ديگر باشد؟! أميرالمؤمنين (ع) مي فرمايند:
« طُوبَى لِمَنْ أَخْلَصَ لِلَّهِ الْعِبَادَةَ وَ الدُّعَاءَ وَ لَمْ يَشْغَلْ قَلْبَهُ بِمَا تَرَى عَيْنَاهُ وَ لَمْ يَنْسَ ذِكْرَ اللَّهِ بِمَا تَسْمَعُ أُذُنَاهُ وَ لَمْ يَحْزُنْ صَدْرَهُ بِمَا أُعْطِيَ غَيْرُه » کافي ،ج2،ص16،حديث3
خوشا به حال کسي که عبادت و دعايش را براي خدا خالص کند و قلب خود را به آنچه مي بيند مشغول ندارد و ياد خدا را با آنچه ميشنود به فراموشي نسپرد و به خاطر نعمتهايي که به ديگران داده شده است ، غمگين نشود. با زبان دل سخن بگو چرا که سخن چون از دل برآيد لا جَرَم بر دل نشيند. پيامبر(ص) فرمودند:
« مَن صَلَّى رَكْعَتَيْنِ لا يُحَدِّثُ فِيهِمَا نَفْسَهُ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ »
المحجة البيضاء، ج1، ص 349
اگر دو رکعت نماز خوانده شود که دنيا در دل انسان خطور نکند و از آلودگي منزه باشد خداوند گذشته إنسان را مي بخشد. أصلا نماز همان ذکر است که براي توجه دادن و ازغفلت بيرون آمدن است. لذا در مکروهات نماز مي خوانيم که به هنگام نماز به آسمان نگاه نکنيد و در موقع حصر و فشار بول و غايط به نماز نايستيد، لباس و يا حتي جوراب تنگ نپوشيد و مقابل إنسان ديگري نايستيد ، مقابل دري که باز است و يا معابري که رفت و آمد مي شود و يا مقابل عکس، مجسمه و مشابه آنها به نماز نايستيد، اينها ذهن و فکر انسان را از ياد خدا غافل مي کند و يا به هنگام نماز با ريش ، مو و دست خود بازي نکنيد که با حضور قلب منافات دارد. در آيات 43-44 سوره مدثر وقتي أصحاب يمين و بهشتيان از أحوال دوزخيان از آنها سوال مي کنند، مجرمين به چند گناه خود در دنيا إعتراف مي کنند که اولينش اين بود: ما در دنيا أهل نماز نبوده ايم.
فخر رازي در تفسيرش ذيل تفسير سوره مبارکه عصر مي نويسد: زني فرياد کنان و ديوانه وار خدمت پيامبر (ص) آمد گفت:يا رسول الله أصحاب بروند کاري دارم. أصحاب رفتند و آن زن خدمت پيغمبر نشست و گفت: « يا رسول الله، گناه خيلي بزرگي کردم! حضرت فرمودند: رحمت خدا از آن بزرگتر است. يعني آدم ماْيوس نبايد باشد. فرموده گناهت چيست؟ زن گفت: يا رسول الله من شوهر دار بودم زنا کردم ، حامله شدم بچه به دنيا آمد. او را در خُمره سرکه خفه کردم ! بعد هم سرکه هاي نجس را به مردم فروختم. گناه خيلي بزرگي است. پيامبر خيلي متأثر شد! حکمش هم را گفتند فرمود:خانم ، مي خواهي به تو بگويم چرا در اين چاه افتاده اي؟ تعبير پيامبر (ص) إنصافا تعبير بزرگي بود و نشان مي داد که ترک نماز إنسان را به چه بلايي مي کشاند!! فرمودند: فکر مي کنم تو نماز را ترک کردي؟ ترک نماز مقدمه ورود إنسان به بدي هاست. وقتي إرتباط با خدا نباشد و انسان بلد نباشد که چگونه با خدا حرف بزند و حرف حق به گوشش آشنا نباشد قلب و روحش زمينه پذيرش أحکام و آيات الهي را نخواهد داشت! ظرفيتش تنگ و کوچک مي شود. أبوبصير روايت مي کند که پس از شهادت امام صادق عليه السلام براي عرض تسليت نزد همسرش ، ام حميده رفتم. ام حميده گريست و من نيز از گريه او گريستم سپس فرمود:« اگر هنگام إحتضار امام صادق عليه السلام اينجا بودي، صحنه عجيبي ميديدي! او در آخرين لحظات چشم هايش را گشود و فرمود:« تمام خويشان مرا جمع کنيد.» وقتي همه خويشان و بستگان بر بالينش جمع شدند ، إمام نگاهي به آنان کرد و فرمود:« شفاعت ما به کسی که نماز را سبک بشمارد نخواهد رسيد. »
چند نکته عملي:
بعضي از اموري که برای حضور قلب در نماز تأثير دارد عبارتند از:
1-هنگام وضو براي نماز به خداوند توجه داشته باشد.
2- در مواقعي که در منزل نماز ميخوانید مکان مشخص و ثابتي را براي نماز خود قرار دهید و سعي کنید در موقع نماز خلوت باشد.
3- در نماز از سجاده ، أنگشترعقيق وعطر استفاده کنید که رواياتي در إستحباب آنها نيز رسيده است.
4- أذکار نماز را با توجه أدا کنید و شمرده نماز بخوانید.
5- از أذکار متنوع إستفاده کنید.
و از همه مهم تر اينکه بر حضور قلب در نماز عزم جدي داشته باشد و در تمام نماز به آن متوجه باشد.
خطبه دوم:
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرحیم. الحمدلله رب العالمین و العاقبة لاهل التقوی و الیقین والصلوة والسلام علی اشرف الانبیاء والمرسلین حبیب اله العالمین ابی القاسم محمد، صلی الله علیه و آله و سلم وعلیءاله الأطیبین الأطهرین المنتجبین.
اَللّهُمَّ وَ صَلِّ عَلی عَلیّ اَمیرِالْمُوْمِنینَ وَ وَصِیِّ رَسوُلِ رَبِّ الْعالَمینَ آیَتِکَ الْکُبْری وَالنَّباءِ الْعَظیمِ وَ صَلِّ عَلَی الصِّدّیقَهِ الطّاهِرَهِ فاطِمَهَ سَیِّدَهِ نِسآءِ الْعالَمینَ وَ صَلِّ عَلی سِبْطَیِ الرَّحْمَهِ وَ اِمامَیِ الْهُدی الْحَسَنِ وَالْحُسَیْنِ سَیِّدَیْ شَبابِ اَهْلِ الْجَّنَهِ وَ صَلِّ عَلی اَئِمَّهِ الْمُسْلِمینَ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِی وَ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ وَ عَلِیِّ بْنِ مُوسی وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِی وَ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ وَالْحَسَنِ بْنِ عَلِی وَالْخَلَفِ الْهادی الْمَهْدِیِّ حُجَجِکَ عَلی عِبادِکَ وَ اُمَناَّئِکَ فی بِلادِکَ.
دعای فرج...
اوصيکُم يَا عِبادَالله وَ نَفسي بِتَقوَي الله و نَظمَ اَمرکُم.
با درود و سلام بي پايان به روح معمار کبير انقلاب اسلامی ايران و دو فرزند گرانقدرش ، جمیع مؤمنين و مؤمنات ، علما ، صلحا ، شهدای انقلاب ، شهيدانِ 8 سال دفاع مقدس ، شهدای گمنام ، شهدای مدافع حرم، و علي الخصوص 357 شهید خونين بال بخش لاریجان و با آرزوي طول عمر با عزت همراه با صحت و سلامتي براي مقام عظماي ولايت در اين خطبه دوم ، خودم و همه شما را توصيه مي کنم به تقواي الهي و دوري از محرمات.
أهميت نماز جمعه در اسلام:
در آيه 238 سوره مبارکه بقره آمده است: اي مردم بر نمازها و به خصوص بر نماز وسطي مراقبت کنيد تا مبادا آن را از دست بدهيد. حضرت علي (ع) در تفسير اين آيه مبارکه مي فرمايد: همانا رسول خدا (ص) إقامه نماز جماعت مي فرمود أما متأسفانه يک صف و يا گاهي دو صف پشت سر إيشان تشکيل مي شد! مردم يا در خواب قيلوله و يا مشغول کسب و کار بودند و در نماز جماعت ظهر و در نماز جمعه کمتر مشارکت مي کردند. اين آيه مبارکه نازل شد تا مؤمنين را به نماز وسطي دعوت کند. منظور از نماز وسطي نماز جمعه و نماز ظهر در روزهاي ديگر است! اين آيه چنان موجي در قلوب مسلمين إيجاد کرد که آنها را به حضور در نماز جمعه که تنها در ظهر روز جمعه برقرار مي شود و نماز ظهر کشاند.
مناسبتهای هفته را به إختصار محضر شما نمازگزاران عزیز عرضه میدارم.
از مناسبتها:
روزِ بزرگداشتِ خواجه نصرالدينِ طوسي ، شخصيتي که در نشرِعلومِ عقلي و نقلي و رياضيات ، فقه و فلسفه ، نجوم و أدبيات تبحّرِ خاصّي داشت و يکي از بزرگترين بنيانگذارانِ کلامِ شيعه بود و در سالِ 672 در سنِّ 75 سالگي درگذشت و در کاظمين بخاک سپرده شد و بهمين جهت اين روز را براي بزرگداشتِ مهندسان ، روزِ مهندسين هم ناميده اند که به همه مهندسينِ عزيزِ کشور و این بخش تبريک عرض ميکنم.
از مناسبتها:
هشتم اسفند روز امور تربیتی و تربیت اسلامی:
وقتی چنین روزی را اینگونه نامگذاری می کنند یعنی باید مسئله تربیت در جامعه و خانواده و مدارسِ ما بیش از گذشته مورد عنایت و توجه قرار بگیرد. مبادا تنها و تنها در مدارس و مراکز غیر انتفاعی ما دائما بر مسئله تعلیم تکیه شود و بر گزید گان علمی خود را به رُخ أفراد دیگر بکشند و بگویند که ما بهترین أساتید و معلم ها را در مدارس و دانشگاههای غیر انتفاعی گرد آوری کرده ایم . در کنار مسئله تعلیم در این مدارس و مراکز چقدر به عنصر تعلیم توجه می شود؟ خدا کند همان گونه که بهترین استاد و معلم را برای آموزش و تعلیم می آورند بهترین مربی را هم برای تربیت آن دانش آموزان و استاد و دانشجوی ما در نظر بگیرند. اگر این دو کنار یکدیگر قرار بگیرند می توانند مدیران و عناصر موفقی را به جامعه إسلامی عرضه کند. مسئله تربیت تنها مسئله دوران آموزشی نیست بلکه این مسئله بسیار مهم است! أمیرالمؤمنین (ع) فرمود: من بعد از آنکه از شیر گرفته شدم پیامبر (ص) شروع به تربیت من کرد هر روز به تناسب سن و رشد من موضوعات را به من آموزش می داد! این نشان دهنده توجه به مسئله تربیت در کنار تعلیم فرزند است تا مسئله تربیت گفته می شود توجه افرادی به مدرسه جلب می شود! برخلاف این ، مسئله تربیت از درون خانواده آغاز می شود! متأسفانه بعضی از پداران و مادران مسئله تربیت فرزندان خود را به فراموشی سپرده اند! این پدر سعی دارد تا بهترین لباس و بهترین مسکن و بهترین ماشین و بهترین غذا را برای فرزند خود فراهم کند! اما یک بار به خود زحمت نمی دهد که دست فرزند خود را بگیرد و با نماز جماعت و مسجد آشنا کند انواع و اقسام مربیان را برای فرزند خود انتخاب می کند و در أنواع باشگاههای ورزشی ثبت نام کرده است . فرزند او با کاراته و فوتبال و ... آشنا است اما متأسفانه با آیات قرآن آشنا نیست این مسئله أبداً این پدر را نگران نمی کند و برای او سبب ننگ محسوب نمی شود! امام صادق (ع) فرمود: اگر من با نوجوانی از نوجوانان شیعه برخورد کنم که أحکام دین و خواندن قرآن را نمی داند او را أدب می کردم که چرا نسبت به این امر کوتاهی کرده است؟! به حق باید گفت: آفرین بر آن پدرا ن و مادرانی که به این مساله توجه دارند و سعی می کنند تمام لحظه های فرزندان را به سمت دین و اخلاق پر کنند.
از مناسبتها:
اشاره ای داشته باشم به بیانات أخیر رهبر معظم انقلاب در دیدار جمعی از مردم تبریز و آذربایجان شرقی با ایشان که حاوی مطالب مهمی بود. مسئولی که به بهانه خدمت به مردم بفکر پر کردن جیب خودش و تجملات هست با مردمی که دغدغه انقلاب دارند فرسنگها فاصله دارند! همین مسئله اعتماد مردم به مسؤولان را كاهش داده و ميان مردم و مسؤولين، شكاف ايجاد خواهد شد! نتيجه تفكر اشرافى و تجمل گرايى بى توجهى به قشر ضعيف و محرومان جامعه است. پايبندى به اصول انقلاب ، بدون مجاهدت در راه محروميت زدايى از مستضعفين ، سخنى بى معنى و ادعايى پوچ است. جاى توجّه به طبقه ضعيف ، دل سپرده طبقات مرفّه و زياده خواه در كشور شديم اين حركت بسمت إرتجاع است. اگر به جاى تكيه به مردم ، به خارجى ها تكيه كرديم و اميد مان را به بيگانه ها بستيم اين حركت در سمت ارتجاع است؛ انقلاب اسلامى انقلاب پا برهنگان و مستضعفان است. انقلاب نشده بود براى اين كه آنها بروند و ما بياييم سرِ كار! أشرافيگري و إمتياز طلبيِ مسؤولان ، بي مبالاتيِ به بيت المال، بي اعتنائيِ به طبقه مستضعف ، اين ها حركتهاي ضدّ انقلابى است. نظام اسلامی مديون پا برهنگان و مستضعفان است و مسئولان با ساده زیستی خودشان باعث دلگرمی قشر محروم و مستضعف جامعه باشند.
در پایان:
عرض خسته نباشید و تسلیت به خانواده بزرگ نیروی إنتظامی بخاطر شهادت سه تن از عوامل این نیرو در مواجه و برخورد با تعدادی از إغتشاشگران و بر هم زنند گان أمنيت عمومى دارم که در شب شهادت حضرت زهرا (س) در خيابان پاسدا رانِ تهران اتفاقش باعث جریحه دار شدن قلوب مردم و خانواده های عزیزان از دست رفته شد. در رابطه با اين حادثه بايد از همه نيروهاى نظامى و انتظامى كه با وجود عربده كشى اين عده و توسل آن ها به اتوبوس و سلاح سرد ، با خويشتن دارى براى حفظ جان مردم تلاش كرده اند تشكر كرد. مردم كمترين انتظارى كه از مقامات قضايى دارند اين است كه عوامل آشوب و شهيد شدن عزيزان تأمين كننده امنيت را در اسرع وقت و بدون فوت وقت در محل جنايت و در ملاء عام به دار مجازات آويخته تا مايه عبرت ديگران شود.
