ImamatKarbarView
«باسمه تعالی»
خطبههای روز جمعه 26 / 12 / 1390
حجت الاسلام سید حسن جلالی – امام جمعه هفشجان در مسجد جامع این شهر
سلام علیکم و رحمۀ الله.
اعوذ باالله من الشیطان الرجیم
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین. الصلاۀ و السلام علی سیدنا و مولانا، ابیالقاسم المصطفی محمد، و علی اهل بیته الطیبین الطاهرین المعصومین، لاسیّما بقیة الله فی الارضین، روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه فداه، و اللعنۀ الدائمۀ علی اعدائهم اجمعین من الان الی قیام یوم الدین.
اوصیکم عباد الله و نفسی بتقوی الله و التباع امره.
شما عزیزان نمازگزار را و قبل از آن، خودم را به رعایت تقوای الهی، پرهیز از جمیع معاصی توصیه مینمایم و از خدای تبارک و تعالی، عاجزانه مسألت دارم که ما و وابستگان ما و ذریه و نسل اندر نسل ما را در این مهم موفق بدارد.
در رابطهی با مباحث تقوا و پرواپیشگی و پرهیز از گناهان، توجه به این مطلب حائز اهمیت است و آن مطلب، مبحث آزار و اذیت در حق مردم و آشنایان و وابستگان است. در دنیایی که ما به سر میبریم و در آن زندگی میکنیم، بیگمان هر عملی و کاری، واکنش و عکسالعمل را در پی خواهد داشت. هر عملی که تو انجام بدهی، هر فعلی که از تو سر بزند، آثار آن فعل و نتایج آن عمل در دنیا و آخرت و همین طور در امور مادی و معنوی انسان بروز میکند، هر عملی که از انسان سر بزند، هر عملی! حالا این هر عمل، میتواند یک کلمه حرف باشد، میتواند یک اشاره باشد، میتواند یک، به قول خودمان، تلنگر باشد، یک تلنگر بزن، هیچ کاری هم نمیکنی، فقط یک اینجوری، اشاره اینجوری میکنی، این در دنیا و آخرت و در امور مادی و معنوی تو، اثر خودش را میگذارد. در قرآن و روایات ائمهی اطهار(صلوات الله علیهم اجمعین) به این مسأله و پرهیز از آثار و اذیت دیگران توجه داده شده. در روایتی است از وجود نازنین پیامبر عظیم الشأن اسلام، محمد مصطفی(صلی الله علیه و آله و سلم)، فرمودند: خائن (دور از محضر شما عزیزان، فرمودند که خائن)، 4 تا نشانه دارد، اگر انسان خواست خائنین را بشناسد و شناسایی کند، این 4 تا علامت در وجود آنها هست:
1- سرپیچی از دستورات خداوند تبارک و تعالی. خدا میگوید: نماز بخوان، نماز نمیخواند! میگوید: روزه بگیر، روزه نمیگیرد! میگوید: زکات بده، زکات نمیدهد! یکی از علائم خائنین در حدیث نبوی این است که سرپیچی میکند از دستورات خداوند رحمان. 2- نشانهی بعدی انسان خائن، از یاران خودش، از آنهایی که دوستش دارند، نفرت دارد! مثلاً پدر و مادر، همسر، فرزند! از اینها متنفر است! علامت دو. 3- علامت سوم، انسان خائن، تمایل دارد که بیدادگری بکند، تمایل دارد که آشوب به پا بکند، تمایل دارد که شرّ به پا بکند! این هم سومین علامت از علائم انسان خائن، 4- اما چهارمین علامت که مورد بحث ماست، فرمود که انسان خائن، یکی دیگر از علائمش، «آزار رساندن به همسایگان» است. آزار به همسایگانش میرساند. این چهار تا علامت در وجود هر کس (دور از محضر شما عزیزان که میشنوید)، در وجود هر کس بود باید خودش را اصلاح بکند که در زمرهی خائنین قرار نگیرد. در روایت دیگر از وجود نازنین پیامبر نازنین اسلام، آورده شده که بدترین بدها و ناپسندترین بدیها، دو تا چیز بیشتر نیست: 1- شرک به خدا؛ انسان برای خدا شریک قائل بشود و دوم، 2- آزار بندگان خدا؛ به بندگان خدا آزار برساند. پس یکی شد «آزار بندگان خدا» شد از علائم خائنین و دیگری بدترین عملی که در پیشگاه خداوند مورد سرزنش و نکوهش قرار گرفته، آزار و اذیت رساندن به مردم است. اینها فرمایشات پیامبر گرامی اسلام بود.
امام علی(علیه السلام) فرمود: عَادَةُ الْأَشْرَارِ، أَذِیةُ الرِّفَاق[1]. عَادَةُ اللِّئَامِ وَ الْأَغْمَارِ، أَذِیةُ الْكِرَامِ وَ الْأَحْرَار[2].
در این روایت امام علی(علیه السلام) فرمود: انسانهایی که به مردم آزار و اذیت میرسانند جزء کسانی اینها را قرار داده که (دور از محضر شما عزیزان که میشنوید، فرمودند که) انسانهای جاهل، انسانهای پست، انسانهای شرور. آنهایی که به مردم آزار میرسانند، جزء اینها هستند: یا شرورند یا لعینند (لعین در اینجا به معنی پست است) یا جاهلند. خوب، این روایات در مورد کسانی که به تعبیر امروزیها و علمی آن، دچار سادیسم هستند، یا خودشان را آزار میدهند یا دیگران را آزار میدهند.
حالا مصادیق آزار را حاج آقا بگو چیست؟ مصادیق آزار را برایتان میگویم: در ماشین نشسته، صدای ضبط ماشین را تا آخر بلند کرده، در خانه صدای موسیقی را تا آخر بلند کرده، فرق نمیکند حالا موسیقی باشد یا هر چیز دیگری باشد، آیات قرآن باشد، مداحی باشد، اگر موجب آزار و اذیت دیگران باشد، این مشکلات را دارد. در مواقعی که کاروان عروسبران راه افتاده، یا جهیزیهبرون است یا حنابندان است یا مسائل دیگر. یک انسان مسلمان، باید بداند که مردمآزاری چه آثاری دارد. یک انسان مسلمان شیعی که سنگ امام علی و امام حسین(علیهم السلام) را به سینه میزند، باید بداند که امام علی(علیه السلام)، [در مورد] کسی که مردمآزاری میکند، میگوید این شرّ است، این پست است (دور از محضر شما)، این لئیم است، این جاهل است. یک انسان مسلمان شیعی باید بداند که پیامبر(ص) فرمود کسی که مردمآزاری میکند، جزء خائنین است و دارد بدترین بدها را انجام میدهد. خوب، آقا نشسته پشت فرمان، آقا! تو مسلمانی، تو شیعه هستی، تو ارزشت خیلی بالاتر از این است که دست بگذاری روی بوق! بوق! بوق! نصف شب! ساعت 2 ظهر! ساعت 10 شب! 2 نصف شب! اینها مصادیق مردمآزاری است. خوب، تو که داری این کارها را میکنی، این روایتها را دیدی؟! این مسائل را شنیدی؟! بوق زدنهای نصف شب، یا حالا اول شب، فرق نمیکند، آقا! بوق زدن همین الان هم در خیابان، یکی دستش را بگذار روی بوق و بوق بزند، خوب این مصداق مردمآزاری است، مصداق خیانت است، مصداق انجام بدترین اعمال بد است.
اگزوز موتورش را باز کرده، یک صدای وحشتناک، سر فلکه هی تاب میخورد، در این کوچه میرود، در آن کوچه میرود! این مردمآزاری است، این خیانت است، این جهالت است، این پستی است، این لئامت است. خدا مبارک کند، عروسی گرفتید، خوب خدا مبارک کند انشاءالله هر روزه عروسی داشته باشید، جشن و شادی داشته باشید، این آرزوی دیرینهی ماست که خانوادههای شما همیشه شادی و سرور در آن برقرار باشد، اما مردمآزاری در آن نباشد، عزیزان من!
باند را آورده گذاشته روی لبهی دیوار! ارگ آورده، صدایش را همچنان بلند کرده! آقا، تو داری اول زندگی این جوانت، داری خیانت میکنی به این بچه! داری بدترین بدها را داری انجام میدهی! در کنار شرک به خدا فرموده، 1- شرک به خدا، 2- مردمآزاری. این که اینقدر هی توصیه میشود که آقا، مردمآزاری نکن! یعنی مردمآزاری دارد پا به پای شرک به خدا راه میرود. یعنی انسان، نزدیک به کفر است! مردمآزاری، یک همچنین مشکلاتی دارد! آقا! یک جوری شادی برگزار کن که صدایش در حوزهی خانهی خودت باشد، دیگر از دیوار خانهی خودت، بیرون نیاید.
همسایهی بغلدستت مصیبتدیده است، جوانش از دست رفته، حالا اینها همه به کنار، مسأله انسانیت انسان، اقتضا میکند که مراقب که اعمالش باشد. آقا! مسلمانی را بگذار کنار، شیعهگری را بگذار کنار، انسان هستیم یا نیستم؟! انسان هستیم. موجبات و اقتضاء یک انسان، به ما هو انسان که انسان هست، اقتضاء میکند که رعایت همسایه را بکند. حالا میخواهد پا را فراتر بگذارد، بیاید در این روایات ببیند، الی ما شاءالله در مورد مردمآزاری چقدر روایت هست! یا ترقه زدن، یا این آتشبازیهایی که متأسفانه، شب چهارشنبه سوری به وجود میآید!
اساس اینها برمیگردد به عدم اعتقاد صحیح به دین، عدم آشنایی صحیح از دین، عدم آگاهی از مبانی دین مبین، نمیدانند! جاهلند! حالا اگر عروسی را ایجاد کردی، این مسائل در آن نبود، بدان که تو پیرو پیامبر(ص) شدی، بدان که مروّت و انسانیت تو بالاست. خوب، الحمدلله از زمانی که ایام سوگواری سید و سالار شهیدان به پایان رسید، خدا را شاکریم که در این شهر، عروسیهایی برگزار شد و برپا شد که صدای ساز و دهل آنها بلند نشد. صدای ارگ آنها بلند نشد. ارگ نیاوردند. خوب، اینها خانوادههایی هستند که عاقبت به خیری را برای بچههایشان و جوانهایشان آوردند. من تشکر میکنم از همهی این عزیزان. از این تریبون مقدس و در لحظاتی که اطمینان استجابت دعاست، برایشان دعا میکنیم، آخر عاقبت به خیری را برایشان میخواهیم.
و تشکر ویژهای بکنم از فک و فامیل و وابستگان خودم که میخواهند عروسی بگیرند، زنگ میزنند حاجآقا، کسب تکلیف میکنند. میگویم آقا! نکند یک وقت بوق بزنید، خوب الحمدلله گوش میکنند. دقت میکنند، این کارها را انجام نمیدهند. ترانه پخش نمیکنند. من تشکر ویژه بکنم از همهی شما عزیزان، به ویژه وابستگان خودم که واقعاً این مسائل را دارند رعایت میکنند. میدانند که در جای جای این شهر، انسانهای مصیبتزده، انسانهای غمزده و مصیبتدیده هست، رعایت میکنند و خداوند هم آن موقع، خیر و برکتش را به تمامی اهالی این شهر عنایت میکند که انشاءالله اینگونه باشد.
اگر اینجوری شد، یعنی آقا! تو تقوای الهی را رعایت کردی، گناه در زندگیت نیامده. گناه که در زندگی نیاید، رحمت و برکت خداوند شامل حال تو و فرزندان تو، وابستگان تو، همسایههایت و همشهریت میشود، برکات خدا از زمین و آسمان بر تو نازل میشود که شاهدش بودیم، انشاءالله که بیشتر شاهد این مطالب باشیم به برکت صلوات بر محمد و آل محمد:
اللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد و عجل فرجهم
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
وَالْعَصْرِ * إِنَّ الْإِنسَانَ لَفِي خُسْرٍ * إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ.
صدق الله العلی العظیم.
اللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد و عجل فرجهم / اللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد و عجل فرجهم /
اللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد و عجل فرجهم
اَعوُذُ بالله من الشیطان الرجیم
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین. و صلی الله علی سیّدنا و مولانا ابی القاسم المصطفی محمد، و علی وصیه امیرالمومنین، علی بن ابی طالب و علی الصدیقۀ الطاهرۀ، فاطمۀ الزهرا، سیدۀ نساءالعالمین و علی سبطی الرحمۀ و امامی الهدی الحسن و الحسین، سیدی شباب اهل الجنۀ و علی ائمۀ المعصومین من ولد الحسین، علیّ بن الحسین و محمدبن علی و جعفر بن محمد و موسی بن جعفر و علی بن موسی و محمد بن علی و علی بن محمد و الحسن بن علی و الخلف القائم المهدی عجل الله تعالی فی فرجه و ظهوره و جعلنا الله و ایاکم من اعوانه و انصاره و شیعته و المستشهدین بین یدیه و اللعنۀ الدائمۀ علی اعدائم اجمعین من الان الی قیام یوم الدین.
در خطبهی دوم و مجدداً و در درجهی اول خودم را و پس از آن شما عزیزان نمازگزار را به رعایت تقوای الهی و پرهیز از جمیع گناهان، توصیهی اکید مینمایم. از خدای تبارک و تعالی، عاجزانه مسألت مینماییم که ما را در این مهم، ما و نسل اندر نسلما و وابستگان ما را در این مهم یاری بفرماید.
مناسبتهایی که با آنها در هفتهی جاری مواجه هستیم، مهمترین آن مناسبتها، حلول سال جدید شمسی است. پیشاپیش، فرا رسیدن سال جدید را به محضر مقدس آقا امام زمان (عج) تبریک و تهنیت عرض مینماییم، همچنین خدمت شما عزیزان فرا رسیدن سال جدید را تبریک عرض مینمایم و از خدای تبارک و تعالی مسألت مینمایم که این سال جدید را سالی پر از خیر و برکت، توأم با سلامتی و سربلندی برای همهی شما قرار بدهد انشاءالله. انشاءالله سالی باشد که در آن سال، بشارت ظهور ولیّ الله الاعظم را به ما بدهند انشاءالله. در لحظاتی که احساس بشود در آن لحظات، دعا مستجات است، در رأس دعاها و در ردیف اول از دعاها، دعا برای تعجیل در فرج آقا امام زمان فراموش نشود.
در رابطهی با حلول سال جدید، امام راحل نکاتی را فرمودند که بنده به آنها اشارهای میکنم که انسان با تحویل سال، بهانهای برای خودش ایجاد بکند که خودش را نیز متحوّل بکند. این دعای معروفی که خوانده میشود در حلول سال جدید، یا مقلب القلوب و الابصار، یا مدبّر اللّیل و النّهار، یا محوّل الحول و الاحوال...، این سال که دارد جدید میشود و وارد سال نو میشویم، بخواهیم از خدا که این حالات درونی ما را به احسن حال تبدیل بکند. احسن حال چیست؟ احسن حال، یعنی رسیدن به مادیات جدید؟! رسیدن به شکمبارگی؟! یا احسن حال، منظور این است که این حالی که من در گذشته داشتم اگر یک حال بدی بوده، یک حال غرورآمیزی بوده، یک حال متکبرانهای بوده، این به یک حالتی که نزدیک به حالت خدایی است برسد. دوری از گناهان، دوری از مظاهر دنیا، دوری از هوا و هوسها. احسن الحال یعنی برسی به قرب الهی. این حال را از خدا بخواهیم.
«حوّل حالنا الی احسن الحال»، برای تک تک بندگان خدا این است که یعنی به مقام قرب الهی برسند، گناه در زندگیشان دیگر جاری نشود همان طوری که امام علی(علیه السلام) فرمود: آن روزی برای ما عید است، که در آن روز گناه نشود. این میشود احسن الحال. امام عظیم الشأن(ره) فرمودند که در رابطهی با مسئولین وقتی که میخواهد این احسن الحال را تفسیر بفرماید، اینگونه میفرمودند: احسن الحال این است که برای احکام خدا و به بندگان او بتوانیم خدمت بکنیم. خدمت به احکام الهی بکنیم، خدمت به بندگان خدا بکنیم، این میشود احسن الحال. خدمت به بندگان خدا یعنی قرب الهی. هر کسی که توفیق خدمتگزاری به بندگان خدا را پیدا نمیکند. هر کسی که این احسن الحال را خدا به او نمیدهد. توفیق خدمت، خودش یک عنایتی است که از طرف خدا به بعضی از بندگانش میشود که باید بخواهد که انسان، خدا به او توفیق بدهد بتواند خدمت بکند به ولی نعمتهایش. خیلیها هستند به مقامات میرسند. با هزار بدبختی و با هزار دوز و کلک (دور از محضر شما) به یک مقامی خودشان را میرسانند، خوب اینها میخواهند چه کار کنند؟ میخواهند خدمت بکنند، اینها که نمیتوانند خدمت بکنند! چیزی که پایهاش خراب است، پایهاش فاسد است، پایهاش با زد و بند باشد، پایهاش با پارتیبازی باشد، پایهاش با دوز و کلک باشد، بخواهد برسد به یک پست و مقامی که نمیتواند خدمت بکند! این بیشتر خیانت میکند. آن میتواند خدمت بکند که این احسنالحال برایش ایجاد بشود. احسن الحال، طبق فرمایش امام راحل، این است که تو بتوانی در خدمت احکام دین باشی، بتونی خدمت به جوامع اسلامی بکنی. مجدداً تبریک عرض میکنم، انشاءالله که سال سراسر موفقیت و سلامتی برای همهی شما انشاءالله باشد به برکت صلوات بر محمد و آل محمد:
اللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد و عجل فرجهم
امروز مصادف شده است با ارتحال یادگار امام راحل، حاج احمد آقا(ره) در سال 73. مقام معظم رهبری در اینباره فرمودند که: «یادگار امام و فرزند دلبند و عزیزترین کس او، چهرهای محبوب و آشنای مردم و غمخوار کشور و انقلاب و خدمتگزاری صدیق برای هدفهای امام عظیم راحل و اندیشهای روشن و چشمی تیزبین در خدمت نظام مقدس اسلامی بود».
امام راحل در مورد حاج احمد آقا در بعد از پیروزی انقلاب فرمودند: «عزیزترین کس در پیش من، حاج احمدآقاست. خالصانه برای امام، بدون هیچگونه چشمداشتی به مقامی، پستی خدمت میکردند. یاد و خاطرهی این عزیز سفرکرده را گرامی میداریم، شادی روحشان صلوات ختم کنید:
اللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد و عجل فرجهم
روز دوشنبه، مصادف شده است با روز ملی شدن صنعت نفت که از تسلط استعمارگر پیر، انگلیس خیانتکار در آمد و به مردم برگردانده شد. منتها، فرمایش متینی از مقام معظم رهبری هست که حائز اهمیت و توجه است که مسئولیت ماها را بیشتر میکند؛ فرمود: «آرزوی واقعی من این است که درِ چاههای نفت را ببندیم و اقتصاد خود را بر اساس محصولات غیرنفتی بنیاد دهیم».
الان چرخهی کارخانجات جهان غرب، نفت است. اگر ما بتوانیم از این قدرت استفاده بکنیم، درِ چاههای نفت را ببندیم، ببیند آنها چگونه ذلیلانه و خاضعانه دست گداییشان به سمت کشورهای اسلامی دراز میشود! قدرتی است در دست جهان اسلام، متأسفانه از این خبر ندارند! کافی است درِ چاههای نفت را ببندند، ببینید چه جوری مثل ماهی، این کشورهای غربی روی آب میافتند! تمام ماشینهایشان، ماشینآلاتشان، تمام کارخانههایشان، همه بر اساس مواد نفتی است. آقا! [اگر] مواد نفتی تمام بشود، همین الان دربش را ببندید، ببینید قدرت نمیآید این طرف؟ البته همین الانش هم قدرت این طرف هست. انشاءالله در این مطلب، دقت لازم را داشته باشیم.
و روز پنجشنبه، مصادف شده است با روز جهانی آب و خطر کمبود آب. در مصرف آب، دقت لازم را داشته باشیم. حواسمان باشد یک وقت خدای نکرده، دچار اسراف نشویم. حتی در وضوگرفتن، آقا! با یک لیوان آب هم تو میتوانی وضو بگیری. میرود سر شیر آب، شیر آب را باز میکند، همینجوری آب دارد میرود! دارد آب میزند به صورتش، صورتش را دارد دست میکشد، شیر آب هم باز است! باید ببندی! میخواهی ثواب بکنی، گناه کبیره را انجام میدهی! در مصرف آب، دقت لازم را داشته باشیم. حتیالمقدور برای شستن فرش یا حالا ماشین، از آبهای غیرآشامیدنی باید استفاده بشود، نه آب تصفیه شده بخواهی با آن ماشین بشوری! این اسراف است! این ظلم است! این خیانت است هم به خودمان، هم به نسل آیندهمان. انشاءالله که بتوانیم به وظایف خودمان آشنا بشویم و به آنها خوب عمل بکنیم به برکت صلوات بر محمد و آل محمد:
اللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد و عجل فرجهم
اللهم انا نسئلک من ادعوک بسمک العظیم الاعظم الاعز الاجل الاکرم و بامام زماننا و بدماء شهدائنا، یا الله یا الله یا الله یا الله یا الله یا الله یا الله یا الله یا الله یا الله یا رحمانُ یا رحیم، یا مقلب القلوب، ثبت قلبی علی دینک.
اللهم یا حمید بحق محمد، یا عالی بحق علی، یا فاطر بحق فاطمه، یا محسن بحق الحسن، و یا قدیم الاحسان بحق الحسین، و بحق تسعۀ المعصومین من ولد الحسین،
بار الها! پروردگارا! تو را به مقربین درگاهت قسمت میدهیم، تو را به آبروی آبرومندان درگاهت قسمت میدهیم، تو را به این ساعات مقدس از روز جمعه قسمت میدهیم، الساعه قلم عفو بر جرایم ما بکش.
حاجات حاجتمندان در این جمع، ملتمسین دعا، برآورده به خیر بگردان.
در رأس همهی حاجات، تعجیل در فرج آقایمان، امام زمان بفرما. قلب نازنینش از همهمان راضی و خشنود بدار.
رهبر معظم انقلاب، سایر خادمان صادق، در کنفش، مؤید و منصور بفرما. خائنین به این نظام مقدس، خائنین به این مردم، دشمنان این مرز و بوم، دشمنان این نظام مقدس، شرّشان به خودشان برگردان. آنها را خوار و ذلیل و ریشهکن بفرما.
مرضا، مرضای منظور، مریضههای منظور، الساعه لباس عافیت بر تنشان بپوشان.
باران رحمتت بیش از پیش، بر ما نازل بفرما.
آخر عاقبت امر همهمان، ختم به خیر بگردان.
این سال جدید که در پیش روی ما قرار دارد، سالی توأم با سلامتی و سرافرازی و سربلندی برای همهی ما، برای شیعیان علی بن ابی طالب قرار بده.
خدا! بار الها! پروردگارا! آنچه خوبان تو، در این لحظات حساس و مقدس از تو مسألت دارند، حاجاتشان در حق ما نیز برآورده به خیر بگردان.
اللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد و عجل فرجهم
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ * اللَّهُ الصَّمَدُ * لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ * وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ
صدق الله العلی العظیم.
و السلام علیکم و رحمۀ الله و برکاته.
اللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد و عجل فرجهم / اللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد و عجل فرجهم
اللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد و عجل فرجهم
[1] - عادت بدان، آزار كردن رفیقان است.
عبد الواحد، آمدی؛تصنیف غرر الحكم و درر الكلم، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، 1378،چاپ دوم، ص431.
[2] - عادت لئیمان و جاهلان، آزار كردن كریمان و آزادگان است.
همان، ص465.